Efektet e krizes vazhdojne

Kosova ende perballet me efektet e krizes globale financiare, thone njohes te ceshtjeve ekonomike. Sipas tyre, ne kete kuader po ndikon edhe renia e remitencave nga diaspora dhe zvogelimi i investimeve te huaj. Megjithate, ekspertet japin mendime te ndryshme se a do t'i kaloje Kosova efektet e krizes gjate ketij viti. Efektet e krizes globale financiare ende jane duke u verejtur ne Kosove, pavaresisht se disa shtete perendimore tashme kane dale nga recesioni dhe ne ekonomine boterore po verehen trende pozitive, thone eksperte per ceshtje ekonomike. Mejdi Bektashi, profesor ne Fakultetin Ekonomik ne Universitetin e Prishtines, thote se efektet e krizes edhe me tej verehen, per shkak te zvogelimit te te ardhurave nga diaspora dhe renies se interesimit te investitoreve te huaj per te investuar ne Kosove. "Problem i vecante jane edhe trendet e zvogelimit te investimeve te huaja vitin e fundit ne Kosove, qe eshte nje proces global. Ato jane zvogeluar, jane tkurrur edhe ne shume vende te tranzicionit. Ne nuk mund te dalim nga kjo krize, nese nuk kemi investime te huaja. Investimet e huaja, ne kete rast, do te jene nje promotor i zhvillimit me te shpejte dhe hapjes me te madhe te vendeve te reja te punes", thote Bektashi.
Edhe Sefedin Sefa, analist per ceshtje ekonomike, pohon se pervec renies se remitencave dhe zvogelimit te investimeve nderkombetare, deficiti tregtar i Kosoves eshte shkaktar tjeter i krizes. Sipas tij, deficiti tregtar qe ka Kosova eshte shume i larte dhe raporti eksport - import, pergjate viteve eshte duke u rritur ne favor te importit. Nderkaq, strategjite per dalje nga kriza nga autoritetet kosovare ende mungojne, thote Sefa. "Brengosese eshte se per terheqjen e kapitalit te huaj, nuk ka ndonje strategji brenda vendit, duke pasur parasysh analizat e krejt e asaj se si do te ndikohet ne ndonje fillim te prodhimit, ose ndikimi ne zhvillim ekonomik eshte shume i erret. Dhe, ne te njejten kohe nuk ka strategji te precizuar per prodhim, duke pasur parasysh qe ende jemi nje shtet, i cili varet nga importi", pohon Sefa.
Si pasoje e krizes ekonomike nderkombetare gjate vitit 2009, sipas burimeve zyrtare, thuhet se investimet e huaja kane shenuar renie per 30 per qind, te ardhurat nga diaspora, po ashtu, kane shenuar renie afer 12 per qind, nderkaq eksportet jane zvogeluar ne mase te madhe, krahasuar me nje vit me pare.
Nese pritet qe te kete permiresime gjate ketij viti ne keto fusha dhe Kosova t'i kaloje efektet e krizes boterore financiare, ekspertet e ekonomise japin mendime te ndryshme.
Mejdi Bektashi shpreh shprese se ne pjesen e dyte te ketij viti, mund te pritet nje permiresim i gjendjes ekonomike. "Do te kete nje dalje nga kriza, duke iu falenderuar marrjes se mjeteve kreditore nga Banka Boterore dhe nga Fondi Monetar Nderkombetar. Por, edhe nga rritja e remitencave qe pritet te ndodhin pas qershorit dhe korrikut. Do te thote, jane dy muaj qe fillojne ne mase me te madhe te rriten remitencat e qytetareve tane qe vijne ne Kosove", vlereson Bektashi.
Por, nje mendim ndryshe shpreh Sefedin Sefa. Ai thote se edhe gjate ketij viti Kosova do te perballet me efektet e krizes se ekonomise globale. "Pritet qe kjo te vazhdoje. Ne i percjellim trendet e zhvillimit ekonomik edhe permiresimit nga kriza financiare globale. Mirepo, shihet se kjo ka ndikim te metutjeshem, e sidomos per kete vit. Edhe ky vit nuk do te jete vit i permiresimit", shprehet Sefa.
Edhe hulumtimi i fundit i Programit per Zhvillim i Kombeve te Bashkuara ne Kosove, UNDP, tregon se shumica e te anketuarve kosovare, pa marre parasysh kombesine, mendojne se kriza globale ekonomike eshte duke ndikuar ne Kosove.