Ekologji, ekosistemet nënujore, në rrezik
N ujrat e turbullta t delts s Lumit Perl t Hong Kongut jeton nj specie e veant delfini q trheq turist t shumt. Por pr shkak t shkarkimeve industriale nga Kina, peshkimit t tepruar dhe zhvillimit t madh urban, delfini i bardh i Kins rrezikon t zhduket. Meq ky lloj delfini sht nj mamal lokal dhe rrallher largohet nga mjedisi i tij, ndotja e ujit dhe trafiku i anijeve n Hong Kong ka nj ndikim t madh tek ai. Ekspertt jan t mendimit se vetm nj numr shum i vogl i ktyre delfinve do t mbijetojn n kt mjedis t prekur ndjeshm nga zhvillimi intensiv ekonomik n pjesn jugore t Kins. Vitet e fundit, n Hong Kong, prpjekjet pr ndrgjegjsimin e popullats pr rreziqet q i kanosen mjedisit kan qen t shumta, por publiku n prgjithsi ka qen apatik dhe n kt mnyr e ka lejuar qeverin t mos marr masat e duhura pr mbrojtjen e delfinit t bardh t Kins. Gjuetia komerciale e fokave n Kanada sht shfrytzimi m masiv i mamalve t ujit n bot. Vetm n stinn e vers, mbi 325 mij foka jan n plan t theren, gj q e rrit kuotn vjetore t ktij vendi n nivelet m t larta n histori. Gjuetia pa kriter e fokave bhet n nj territor tepr t madh dhe sht praktikisht e pamundur q t monitorohen dhe t disiplinohen t gjitha praktikat njerzore ndaj ktij mamali. Gjuetia e fokave konsiderohet tregti pr nevojat e vendit n Kanada dhe shum pak masa jan marr pr t mbrojtur kt krijes t bukur t ujit. Shum ekolog argumentojn se eliminimi i nj numri t madh fokash nga kolonit e tyre prbn nj rrezik t madh pr riprodhimin e tyre, veanrisht tani q ngrohja globale krcnon ekosistemet ku ato jetojn. Megjithse rregullat e gjuetis jan tani m t rrepta se m par, shum pak sht
pr t penguar vrasjet brutale t mijra fokave do vit. Ndotja e ujrave sht nj problem serioz n Detin e Veriut, duke e
kt burim ujor t rrezikshm pr mamalt q jetojn n t. Dhe dy nga problemet m serioze jan helmimi i peshqve dhe pasojat negative pr turizmin. Nj shkenctar holandez ka zbuluar nj metod t pazakont pr monitorimin e ndotjeve, duke operuar fulmarin, nj zog deti q ha pothuajse do gj. Bashkimi Evropian e ka mbshtetur punn e ktij shkenctari, duke e shtrir kt praktik monitorimi n gjith zonn e Detit t Veriut, n prpjekje pr t identifikuar llojet e mbetjeve, me qllim q t merren masat e prshtatshme q ato t mos prfundojn n det. Krahas ksaj, peshkatart inkurajohen t sjellin pr studime t gjitha mbeturinat q ngecin n rrjetat e tyre. Veprimtart e mjedisit kmbngulin se pengimi i derdhjeve t mbeturinave n det sht nj domosdoshmri jetike pr t’i ruajtur t shndetshme ekosistemet detare.