Ekonomia në binarët e rritjes
Sa m shum konsolidohet ekonomia e vendit dhe tregues t njpasnjshm t saj dshmojn dinamizmin q ka fituar, aq m mjerane dhe t pabaza ngjajn deklarimet se qeveria po rrit rrogat e pensionet me kursimet e shqiptarve apo se vendin e ka zhytur nj kriz e thell. N baz t t dhnave t fundit t publikuara t Institutit t Statistikave n faqen e tij n internet, tregtia me jasht, frymmarrja e domosdoshme e ekonomis son pr t gjetur ekuilibrat e saj, ka hyr n nj faz zhvillimi pozitiv. N muajin maj 2010, deficiti tregtar i vendit, pas vitesh thellimi t tij n nivele shum t larta, rekord pas rekordi, u ul pr her t par. Shnoi nj rnie prej 7.6 pr qind krahasuar me muajin prill 2010. Dhe nj ulje edhe m t dukshme prej 19.2 pr qind krahasuar me majin 2009. Nuk sht e leht t’i ndryshosh kah bilancit ton tregtar me jasht. Kemi gati dy dekada q vetm importojm me shumic dhe gati gjithka. Kjo ishte e natyrshme, pasi trashguam nj ekonomi t mbyllur q hante vetveten pr nj gjysm shekulli. Mirpo importi i jashtzakonshm thante valutn dhe t ardhurat e shqiptarve, duke mbajtur lart mimet e shum mallrave q t prodhuara tek ne, do t ishin t paktn njzet pr qind m t ulta. Tani gjendja ka ndryshuar mirfilli pr mir. Importi q do t donim gjithnj t ishte n rritje, ai i makinerive dhe pajisjeve, u shtua vrtet n pes muajt e par t ktij viti me 23.3 pr qind. Kto t dhna jan t pamohueshme, sepse vijn nga kompjuterat e doganave shqiptare dhe nga sistemi i regjistrimeve t hyrjeve shum t sakta t kapitalit n Shqipri, i quajtur Asikuda. Jan standarde t Bashkimit Evropian dhe me gjith rezervat q mund t kemi pr metodat dhe mangsit e INSTAT-it, t dhnat e doganave jan t pagabueshme. Kshtu q ia vlen t gzohemi. Dhe t themi me plot gojn se ndikimin m t madh n uljen e deficitit tregtar, smundjes kronike t ekonomis son, e kan dhn energjia elektrike dhe mineralet, t cilat i kan rritur eksportet n nivele t konsiderueshme. T dhnat doganore tregojn se eksportet e grupit “Minerale, lnd djegse, energji elektrike” u rritn me 163 pr qind n maj 2010, krahasuar me majin prill 2009. Sipas Korporats Energjitike Shqiptare, eksporti i energjis ka kapur nivele rekord, me rreth 75 milion euro n 6 muajt e par t ktij viti, kurse mineralet jan duke prfituar nga rritja e mimeve n tregjet e huaja. Po thyejn edhe ato rekorde eksporti n njsin e kohs kromi dhe bakri shqiptar. Edhe industria me material porositsi, e quajtur e fasonit, e akuzuar prej kohsh se sht n agoni, n prag t hedhjes n rrug t punonjsve t vet, jo vetm i ka mbajtur me pun t 90 mij t punsuarit, por ka rritur prodhimin me 114 pr qind n pes muajt e par t ktij viti, q do t thot edhe rritje t zrit t eksportit q z pjesn e luanit n eksportet tona. Dshira e ekonomis son, e siprmarrsve tan t suksesshm pr t dal jasht kufijve t vendit po bhet realitet, me gjith kundrveprimin shum konservator t bankave dhe mosbesimit t tyre pr t kredituar fuqishm biznesin vendas kt vit. Shtysn bankare q po mungon, po e plotsojn eksportet e vendit. Mund t ishin 150 milion euro q kta gjasht muajt e par mund t ishin dhn kredi m shum. N munges t tyre, jan 130 milion euro m shum eksporte. Nj prgjigje e mrekullueshme e ekonomis dhe e biznesmenve shqiptar. Dhe ata duhen ndihmuar. Dhe pa dyshim q bankat do t vin n guximin e tyre t para 28 shtatorit 2008, kur shprtheu kriza m e frikshme financiare botrore. Nj sezon veror turistik me gjysm milioni m shum kosovar q pushojn n brigjet tona dhe ndoshta edhe 300 milion euro m shum t ardhura nga turizmi pr ekonomin ton do t pjek guximin e natyrshm bankar. Kredia do t el fort srish n shtator. N pritje t saj dhe ndoshta edhe t shitjes s eurobondit n tregjet financiare botrore m t sigurta, e ardhmja e afrt e ekonomis son sht e qart. Larg do manipulimi politik, q mund t step veprimtart tan ekonomik. Nj gj sht e sigurt, shifrat dhe logjika ekonomike jan kokforta. Ato nuk mund t deformohen nga fardolloj pasioni partiak.