Ekspozita Korrupsioni i heshtur social...
25/01/2010 Politika në vetvete për të nuk ka kurrfarë rëndësie. Ajo politikë që gjallon përditë nga fjalët, marr e dhëniet, fjalë e thëniet dashje pa dashje bëhet pjesë e krijimit të tij, sidomos kur ai përpiqet të analizojë. Ndaj kur lirinë krijuese e vendos si sy të vëmendshëm e vrojton për shembull korrupsionin, artisti nuk ka si të mos e bëjë dhe politikën pjesë të përcjelljes së tij.
“Silent Sozial Corruption” është një prej udhëndalesave të këtij lloji që Armando Lulaj bën në udhën e vet krijuese. Ekspozita e çelur më 21 janar e që do të vijojë deri më 23 mars është pozicionuar këtë herë në Mynih dhe vjen e kuruar nga Adela Demetja. Lulaj dhe Demetja janë dy artistë të rinj shqiptarë që ndjekin programin në rezidencën e artit Villa Walberta.
Armando Lulaj është lindur më 1980 në Shqipëri, jeton dhe punon prej shumë vitesh në Itali dhe është një nga artistët më interesantë të brezit të tij.
“Politika nuk ka qenë kurrë interesi im i drejtpërdrejtë, nëse mund të shprehem në këtë mënyrë. Thjesht përpiqem ta evitoj politikën në mënyrë poetike.
Çfarë sjell punën në një nivel politik, janë analizat”,- thotë Lulaj gjatë përgatitjes së ekspozitës. “Silent Sozial Corruption” është shfaqja e parë vetjake e artistit në Gjermani. Puna e Lulajt përfshin një gamë të gjerë të temave dhe çështjeve dhe ne mund ta gjejmë atë duke reflektuar me veprimet e tij në situata dhe vende të ndryshme. Kur flasim për atë që ne e quajmë çështje politike, artist është në fakt duke u shkruar më thellë dhe duke marrë në konsideratë rolin, formën dhe mekanizmat e pushtetit, si përgjegjës për dukuritë e ndryshme. Marrja e pushtetit si një pikë kyçe, zhvillon më pas reflektimin e tij mbi tema si udhëheqja, ekonomia botërore, varësia ekonomike dhe politike, procesi i vazhdueshëm i globalizimit, procesi totalitar dhe demokratik. I njohur për shkaktimin e kaq shumë turbullirave, duke ndërmarrë shumë nga veprimet e tij, ai është përballur me shumë probleme në shumicën e rasteve shtetërore dhe të autoriteteve të tjera të ngjashme. Nga ana tjetër, kjo është ajo që është pikërisht mungon për: reagim, përgjigje dhe “feedback”. Duke përdorur më së miri lirinë e artistit, Lulaj përcakton kufijtë e rinj të kufijve dhe standardeve, ai kërkon dhe lufton për hapësira të reja të shfaqjes personale.
“Silent Sozial Corruption” është një ekspozitë për reflektimin dhe ekzaminimin e situatës aktuale në botën e sotme. Është e qartë dhe kurajoze të flasësh me zë të lartë për problemet që ne si shoqëri po përballemi sot, e që mund të jenë çështje tabu për shumë prej nesh. “Lulaj dëshiron të provokojë dhe këtu nuk është rasti për të provokuar autoritetet. Ai dëshiron të na provokojë ne, njerëzit normalë, ne jemi të gjithë disi fajtorë. Fajtorë sepse me mënyrën tonë pasive dhe indiferente të jetesës, jemi duke luajtur madje pa vërejtur rolin kryesor në këtë shoqëri të korruptuar”, shënohet në konceptin kuratorial të ekspozitës.
Për këtë ekspozitë Lulaj ka prodhuar dy vepra të reja, një nga veprat me titullin “Puna të bën të lirë” ishte një projekt i veçantë, i prodhuar gjatë dy muajve të rezidencës së tij në Villa Walbert në Mynih. Një hapësirë e veçantë e ekspozitës në “Lothringer 13 Kunsthalle”, do të ofrohet nga artisti si një hapësirë prezantimi që do të përdoret nga artistë që jetojnë në Mynih. Ata mund të bëhen gjithashtu pjesë e këtij prezantimi, duke kontaktuar artistin përmes faqes së internetit dhe më pas ai do të vendosë për artistin, punët e të cilit do të shfaqë.
Me rastin e ekspozitës do të realizohet edhe një katalog, me tekste nga Pier Luigi Tazzi, Marco Scotini dhe Edi Muka.
Minoritetet, një ditë për kulturën
Minoritetet në Shqipëri do të kenë një ditë të veçantë kushtuar kulturës së tyre. Një nisëm e tillë është ndërmarrë nga Ministria e Turizmit, Kulturës, Rinisë dhe Sporteve, e cila më 23 dhe 24 janar ka organizuar “Dita e Kulturës së Minoriteteve”. Përkrahja që MTKRS tregon ndaj minoriteteve është manifestuar edhe në ngritjen e strukturave të reja siç është Sektori i Diasporës dhe Minoriteteve. Këto nisma kanë objekt kryesor “Ruajtjen dhe kultivimin e vlerave kulturore, artistike dhe studimore të pjesëmarrësve të minoriteteve në Shqipëri, të cilët jetojnë prej vitesh në vendin tonë dhe janë integruar në jetën shoqërore të vendit duke ruajtur traditat kulturore të tyre dhe zhvilluar ato duke iu afruar të gjitha kushtet e nevojshme”. Në këtë “Ditën e kulturës së minoriteteve” bëjnë pjesë organizimi i takimeve folklorike me pjesëmarrjen e grupeve folklorike të minoriteteve në Sarandë dhe Gjirokastër. Njëkohësisht janë organizuar shfaqje në shtëpitë e kulturës në Sarandë dhe Gjirokastër me pjesëmarrjen e
grupeve artistike lokale si, Grupi i Valleve të Dropullit, Grupi i fëmijëve të shkollës së mesme së Gjirokastrës, grupet folklorike të fshatrave minoritarë Vrinë, Mursi, Xarë për të realizuar interpretimin e poezive dhe këngëve, nën drejtimin e z. Tuni dhe z. Lefter Kondo. Unioni i Vllehëve mori pjesë me një grup folklori, si dhe minoritarët maqedonas të zonës së Prespës. Është hartohet një plan për përgatitjen e tematikave, shfaqjeve, koreografisë, programit etj., si dhe janë promovuar libra të Foto Qiriazit, Panajot Barkës, Andrea Zarballës, Foto Nikollës, Budimir Novakës, Andreas Zarbalas.
Hapja e ekspozitës me fotografi të objekteve të kultit dhe trashëgimisë kulturore të minoriteteve në Shqipëri ishte një pikë e veçantë e aktivitetit, ndërkohë që u hap edhe fondi fotografik i Theodhori Bezhanit, Anastas Markos dhe Shoqatës së Minoritetit
serbo-malazez “Moraca-Rozafa”. Qëllimi i këtij aktiviteti është “evokimi i traditave, i vlerave të përbashkëta kulturore-historike, mesazhet e paqes dhe harmonisë, ndëretnike, risitë e integrimit shpirtëror dhe thyerjet e barrierave rudimentare nacionale nën frymën e integrimit të përbashkët rajonal dhe global”.
“Simboli i humbur” i Brown
Don Brown vjen sërish në shqip. Pas dukurisë globale “Kodi i Da
Vinçit”, Dan Brown-i demonstron edhe një herë shkrimtarinë e tij. “Simboli i humbur” është rrëfimi i tij i radhës pas “Kodit..” dhe “Engjëj dhe djaj” që vjen në shqip. I vendosur brenda dhomave të fshehta, tuneleve dhe tempujve të Uashingtonit, D.C., “Simboli i humbur” zhvillohet me shpejtësi në një mjedis befasues dhe shkon drejt një përfundimi të papërfytyrueshëm. Rrëfimi nis me simbologun e njohur të Harvardit, Robert Langdonin, i cili merr një ftesë të papritur për të dhënë një leksion në ndërtesën e Kapitolit të Shteteve të Bashkuara. Por, pak minuta pas mbërritjes së tij, nata merr një kthesë të çuditshme. Një objekt shqetësues i koduar mjeshtërisht me pesë simbole zbulohet në ndërtesën e Kapitolit. Langdoni e njeh objektin si një ftesë antike... që synon ta çojë marrësin e saj në një botë të urtësisë ezoterike, të humbur kohë më parë. Kur mentori i dashur i Langdonit, Piter Solomoni një mason e filantrop i mirënjohur rrëmbehet brutalisht, Langdoni e kupton se e vetmja shpresë për ta shpëtuar atë është ta pranojë ftesën mistike dhe të shkojë kudo që ta shpjerë ajo. Në çast, Langdoni gjendet i zhytur në një botë të fshehtë të sekreteve masone, të historisë së panjohur e të vendeve të papara ndonjëherë dhe të gjitha ato duket se e tërheqin drejt një të vërtete të vetme, të pabesueshme.