Evropa Greqia krizaekonomike dhe ne
Me shume se dymije vjet me pare brigjet e Mesdheut verior e lindor ishin qendra e qyteterimit. Prej Athines dhe Romes shperndaheshin rrezet e dijes e te kultures. Nese Roma zoteronte atehere nje kontinent qe ne kufijte e saj haste tashtuquajturit fise barbare Athina e pushtuar ushtarakisht zoteronte me artin filozofine e shkencen e saj ate pjese te njohur te botes qe do tishte Evropa e ardheshme. Ndoshta mendime te tilla i vijne ndermend cilitdo qe duke ndjekur ngjarjet e diteve te sotme shtrin veshtrimin ne te shkuaren e larget duke u munduar te gjeje nje lidhje nje fill te padukshem qe pershkon shekujt ngjarjet historine e popujve te brezave te shoqerive te shteteve. Sot Evropa perballet me nje nga sfidat e saj me te veshtira ate qe fillimi i mijevjecarit te trete m.K. i ve perpara nje bote qe mbasi ka pervehtesuar dijen shkencen tekniken artin kulturen pervojat shoqerore e politike te shoqerive te saj matet me te ne fushen e ekonomise. Evropa qe i dha botes teorite e doktrinat me te ndryshme ekonomike te lashta e bashkekohore sot gjendet ne nje amulli qe per here te pare ne historine e saj mijevjecare duhet ta perballoje e bashkuar. Eumlndrra e saj e bashkimit e perkundur ne djepat e mendjeve te ndritura te brezave te shkuara e trupezuar mbi germadhat e luftes me te eger te gjithe historise se saj e plotesuar me shembjen e sistemeve te diktaturave sot ndeshet me nje te vertete dramatike qe quhet krize ekonomike duke marre kete emer pikerisht nga gjuha e grekeve te Homerit. Kjo krize qe i perngjet nje termeti te fuqishem ka epiqendren e saj ne Greqine e Platonit dhe Aristotelit e perhap ushtimen e saj ne te gjitha kryeqytetet e kontinentit. Quhet krize ekonomike e burimet e saj na cojne ne dy motive kryesore borxhet dhe globalizimi.
Borxhet jane justifikuar nga nje moriacute arsyesh qe mund te permblidhen ne nje fraze te vetme te jetosh siper mundesive te harxhosh me shume se sa fiton te shtrish kemben me shume se sa ke jorganin thone ne Vendin tone. Globalizimi dukuria e njezet viteve te fundit eshte pasqyre e ndryshimit te botes e ecjes se saj perpara e prishjes se drejtpeshimeve te vendosura nga koha kur Evropa hyri ne epoken e industrializimit te zhvillimit te shtrirjes se saj ne bote me fuqine e armeve te tashtuquajturve revolucione per te vendosur drejtesine shoqerore duke sjelle sisteme padrejtesish e dhune te luftrave per hegjemonine e ideologjive te racave te shteteve te kombeve te kulturave.
Kriza ka mberthyer pasardhesit e ligjvenesve te lashtesise greket dhe italianet ne forma e permasa te ndryshme. Ne gjendemi mes tyre. Kemi lidhje te vjetra e te reja probleme armiqesi e miqesi po aq te vjetra e te reja. Jane fqinjet tane ne perendim e ne juge e megjithese historia na ka lene mjaft plage ne marredheniet me to koha e re e paskomunizmit ka krijuar nje tjeter atmosfere mbasi nje pjese e mire e popullsise sone ne keta njezet vjet ka gjetur ne keta dy Vende strehe dhe mjete jetese duke i ardhur ne ndihme vetes familjeve e Shqiperise. Si shtet kemi me keta dy Vende pjesen me te madhe te shkembimeve tregtare dhe ekonomike e me duket nje enderr e bukur fakti qe kriza e tyre te mos ndikoje sado pak ne ekonomine dhe drejtpeshimet e shoqerise sone. Per kete flitet pak ne shtypin tone dhe aspak haptas ne qarqet e politikes dhe qeveritare gje te cilen e quaj dicka te papjekur madje te demshme. Por kjo eshte dicka tjeter te mundohemi te depertojme disi ne krizen greke qe eshte ajo me e mprehta e qe sot ne pjesen me te madhe te mediave e te agjensive te rejtingut quhet default = falimentim deshtim i plote financiar.
Kemi arritur ne piken zero shprehej para pak ditesh Kryeministri teknik i Greqise ish zv. Guvernatori i BQE Lukas Papademos. Zgjedhja nuk eshte te bejme apo jo sakrifica por ndermjet sakrificave dhe dickaje te paimagjinueshme. i drejtohej me keto fjale kolegeve te Parlamentit Ministri grek i Financave Evangelos Venizelos ne diskutimin per masat e jashtzakonshme. Jane fjale qe tregojne ne gjithe rendesine e saj nje gjendje te nje Vendi i cili ne vitin 2006 kishte nje rritje zyrtare te prodhimit te brendshem brut prej 56 e ne 2007 prej 428 per te arritur ne 2011 ne - 6 pra nje renie prej 12 ne pese vite shifra rrenqethese per kedo qe kupton sado pak ekonomine e ligjet e saj.
Por si erdhi Greqia ne kete gjendje Deshtimi i shtetit grek eshte deshtimi i sistemit politik e konkretisht i partitokracise greke qe per nje kohe te gjate vazhdon te vertitet rreth disa mbiemrave qe per mire apo per keq kane patur eskluziven e drejtimit te shtetit grek. Keta mbiemra jane Papandreu Karamanlis Venizelos etj. te cileve u shtohet Micotaqis. Keta zoterinj qe e kane kthyer Vendin e tyre ne nje republike mbreterore te trashegueshme mbasi perzune mbreterine i kane dhene nje drejtim te qendralizuar jetes politike dhe ekonomike greke. Keshtu eshte rritur jashte mase numuri i nepunesve te administrates 750.000 afersisht nje nepunes ne 15 qytetare ekonomia eshte vene ne binaret e planifikimit shteteror me pasoja te demshme per rendimentin dhe krijimin e klientelave dhe te korrupsionit. Eumlshte rritur ne nivele shume te larta shpenzimi shoqeror qe kushton perqindje te larta te buxhetit te shtetit. Greket deri tani kane marre dy paga suplementare e 13 dhe e 14 madje shteti i u ka paguar cdo punonjesi apo pensionisti 15 dite pushime te posacme ne lokalitete turistike gje e padegjuar nasnje Vend te Evropes. Kjo gjendje ka krijuar nje atmosfere mireqenieje e cila ka vene ne gjume qytetaret duke krijuar iluzionin se do te jete gjithenje keshtu. Kjo i ka shkuar per shtat edhe politikes per te bere premtime per te marre vota e pet te zoteruar pushtetin. Kjo mendesi ka cuar ne situata absurde ne te cilat kategori te ndryshme si armatoret pronaret e anijeve te medha te transportit perjashtohen nga pagesa e taksave per te ushqyer klientelizmin partiak e politik. Kjo shoqerohet me nje evazion fiskal te llahtarshem mbasi ekonomia e ashtuquajtur e zeze ze nje pjese te konsiderueshme te ekonomise se pergjitheshme.
Deri sa nuk ishte monedha e perbashket sistemi funksionoi ne nje fare menyre por ne 2001 duheshin plotesuar kriteret e pranimit ne zonen euro. Atehere Qeveria socialiste tjetersoi statistikat dhe arriti te hyje. Ne kete kontekst ka vend edhe per nje shqyrtim te procedurave te pranimit ne organizmat e Bashkesise qe jane treguar ndoshta shume zemergjere duke marre vendime politike me shume se teknike e duke mbyllur nje sy per ata shtete qe nuk plotesonin kriteret me shprese se do te punonin ne tardhmen per ta ndrequr gjendjen. Ne rastin e Greqise por edhe tItalise ne forma me te lehta nuk ndodhi ashtu dhe pergjegjesia nuk mund te mos i shkoje ne nje fare mase edhe organeve drejtuese te Brukselit apo Frankfurtit.
Me 2004 Greqia organizoi Lojrat Olimpike pesha financuiare e te cilave i kalon 9 miliard euro. Simbas specialisteve ai qe nje grusht i forte per buxhetin dhe qe atehere filloi tatepjeta e pashmangeshme e mbuluar gjithmone me fallsifikime shifrash. Me 2008 fillon kriza e pergjitheshme financiare globale e me 2009 Papandreu vjen ne pushtet mbasi ka fituar zgjedhjet me 44 te votave. Kupton greminen ne te cilen po shkonte Vendi dhe padit gjendjen duke dhene alarmin. Evropa luhatet ne qendrimin e saj per te nxjerre Greqine nga gjendja e veshtire mbasi ne aftesine vendimmarrese te saj luftojne dy koncepte. I pari i perfaqesuar kryesisht nga Gjermania dhe i perkrahur nga Vendet virtuoze me vleresimin 3A si Hollanda Franca deri para dhjetorit apo Finlanda jane per rreptesine financiare respektimin e sakte te kritereve te borxhit te pergjithshem e te raportit te tij me PPIB me fjale te thjeshta secili duhet te beje vete detyrat e shtepise. I dyti i perfaqesuar nga Vendet e semura te Evropes jugore ben thirrje per solidaritet te konkretizuar nepermjet eurobondeve aksione te BQE qe do te shperndante sakrificat tek te gjithe pavaresisht nga pergjegjesite e secilit e per dhenien e kredive atyre qe jane ne veshtiresi. Kesaj zgjidhjeje kancelaria Merkel i ka vene veton e keshtu deri sot nuk ka vendime te qarta per te shpetuar Greqine.
Trojka e perbere nga perfaqesues te FMN-se BQE-se dhe Komisionit evropian qe mbikqyr reformat ne Greqi dhe bisedon me Qeverine greke kerkon masa te domosdoshme per rimekembjen financiare dhe ekonomike por qe rendojne dukshem ne varferimin e shtresave te gjera te popullsise. Shkurtimet ne administrate deri ne 2015 duhet tarrijne ne 150.000 punonjes kursimet ne ilacet e paguara nga shteti duhet te kapin shumen e 11 miliard euro rrogat e ulta duhet te zbresin nga 700 ne 580 euro pa perfshire taksat pensionet mbi 1200euro ulen ne masen 22 e te tjera masa te forta duhet te bindin autoritetet monetare e politike tEvropes te miratojne kredine prej 130-145 miljard euro qe i duhen patjeter Greqise per te mos kaluar ne nje falimentim te plote qe do te kishte pasoja teper te renda per Greqine por edhe per zonen euro.
E ardhmja e Greqise ne Eurozone tashme eshte vetem ne duart e saj. shprehet Filip Resler zv. Kancelari gjerman. Pa dashur te ve ne dyshim peergjegjesine e rende te politikes greke ne krizen aktuale me duket me vend te shpreh ndonje mendim edhe per rolin e funksionet e organeve drejtuese te Bashkesise ne tardhmen e Evropes. Deri tani funksioni i kontrollit te Komisionit evropian ne politikat ekonomike te shteteve ka qene i cunguar mbasi te medhenjte nuk kane dashur kurre te kalojne tek Komisioni Qeveria e Evropes nje pjese te sovranitetit te tyre. Keshtu here here vendimet e mbledhjeve te Kryetareve te shteteve e qeverive forumet vendimmarrese te Bashkesise nuk kane mbajtur parasysh rregullat e miratuara. Keshtu p.sh.me 2003 kur bilancet e Gjermanise e te Frances kishin dale nga parametrat me bashkepunimin e qeverise Berluskoni kryetare e rradhes drejtuesit e ketyre Vendeve i u kundervune me force kontrolleve e sanksioneve. Ky qe nje precedent i keq per Bashkesine qe u gjend e pazonja te merrte masa per kedo qe ne hapat e para te shkeljes se rregullave.
Ne te gjitha keto procedura sidomos kur kriza eshte shume e thelle ka nje kundershti te madhe ne vetvete fajtoret qeveritare e politikane nuk vihen para pergjegjesise e pasojat gjithmone i paguajne njerezit e thjeshte qe jane te pafajshem. Mjerisht eshte nje situate pa zgjidhje ne te cilen qytetaret e demtuar nuk kane mjet tjeter vec votes per te spastruar klasen politike. Por cila eshte alternativa Shpesh here me e keqe se semundja.
Ne dramen greke bie ne sy nje fakt qe te ve ne mendime Greqia eshte Vendi i peste ne bote per blerje armatimesh fakt qe shkakton habine e madhe edhe te perfaqesuesve te NATO-s. Me 3 te vleres se PPIB te shpenzuar per armatime Greqia barazohet me SHBA-s ne raport me popullsine. Edhe ne vitin ne vazhdim ka nje shtese shpenzimesh prej 182 ne krahasim me vitin e shkuar duke arritur ne shumen mbi 7 miljard euro. Ne keta harxhime hyjne blerjet e armatimeve nga Franca e Gjermania madje simbas shtypit te huaj Corriere della sera - 13 shkurt 2012 ka edhe trysniacute te ketyre Vendeve kundrejt Greqise per te respektuar kontratat duke kushtezuar kredite e kerkuara me blerjet e armeve. Nese eshte keshtu deri tani nuk ka asnje pergenjeshtrim prestigji i Frances e i Gjermanise peson shume lakime dhe Evropa qe quhet modeli yne duhet pare me nje sy tjeter. A nuk do tishte me vend qe vete Evropa te detyronte Greqine ne gjendjen e saj te bente nje pakesim te dukshem te blerjes se nendetseve tankeve anijeve luftarake helikoptereve etj. per te shendoshur financat e saj A nuk do tishte me e pranueshme moralisht qe te mos uleshin pensionet apo rrogat e ulta por te shmangeshin plotesisht blerjet e armeve Kujt i sherbejne ato konfliktit me Turqine A nuk eshte ne gjendje NATO te siguroje mungesen e luftes ne gjirin e saj Apo duhet te pranojme se interesat e industrise se armeve te Frances e te Gjermanise duhet te kene perparesi edhe mbi mjerimin e nje populli antar te Evropes se Bashkuar sic eshte populli grek
A kemi dicka per te mesuar ne nga kjo drame qe zhvillohet ne kufijte tane e qe prek qindra mijra bashkeqytetaret tane Mendoj se po ne disa drejtime. Se pari mund te veme nje shenje barazimi mes klasave politike qe ruajne perberjen drejtuese te njejte per njezet vjet tek ata edhe me teper. Nje klase politike e atrofizuar ne pushtet apo opozite qe paraqet gjithmone te njejtat fytyra eshte e prirur te krijoje regjime ku mungon tejdukja ne te gjitha drejtimet duke filluar nga administrimi i ekonomise. Pak me shume se njezet vjet na ndajne nga koha kur gjithshka e dinte partia edhe kur hahej bar. Qeveria na paraqet gjithmone nje gjendje idilike te Shqiperise por kur vijne ekspertet e organizmave nderkombetare dhe ofrojne 200 miljon dollare per te perballuar krizen Qeveria pergenjeshtrohet dhe humb besueshmerine. Sa e si harxhohet nga fondet shteterore cili eshte niveli i tardhurave cili eshte rendimenti prodhues i ekonomise niveli i borxheve te jashtme e te brendeshme te gjitha keto jane te zhytura ne mjegullnaja propagande e nuk jane te prekeshme nga qytetari. Jepen shifra te fryra te tashtuquajtura biznese per te dhene idene e nje Vendi prodhues e eksportues por pastaj mesohet se 80 e tyre i perkasin bujtinave kafeneve apo restoranteve. Nuk spjegohet asgje mbi pasojat konkrete ne ekonomine tone prej krizave te fqinjeve e cfare plani masash ka per ti perballuar ato.
Besoj se shume prej ketyre pyetjeve e dyshimeve politika ne pergjithesi e Qeveria ne vecanti duhet te mundohen tu japin pergjigje te plota e te sakta per ti bere te ditur opinionit publik se cila eshte e verteta e ketij Vendi per te mos u gjendur nje dite te befasuar para nje drame shume me te hidhur se ajo e grekeve.
sg/shqiptarja.com
Borxhet jane justifikuar nga nje moriacute arsyesh qe mund te permblidhen ne nje fraze te vetme te jetosh siper mundesive te harxhosh me shume se sa fiton te shtrish kemben me shume se sa ke jorganin thone ne Vendin tone. Globalizimi dukuria e njezet viteve te fundit eshte pasqyre e ndryshimit te botes e ecjes se saj perpara e prishjes se drejtpeshimeve te vendosura nga koha kur Evropa hyri ne epoken e industrializimit te zhvillimit te shtrirjes se saj ne bote me fuqine e armeve te tashtuquajturve revolucione per te vendosur drejtesine shoqerore duke sjelle sisteme padrejtesish e dhune te luftrave per hegjemonine e ideologjive te racave te shteteve te kombeve te kulturave.
Kriza ka mberthyer pasardhesit e ligjvenesve te lashtesise greket dhe italianet ne forma e permasa te ndryshme. Ne gjendemi mes tyre. Kemi lidhje te vjetra e te reja probleme armiqesi e miqesi po aq te vjetra e te reja. Jane fqinjet tane ne perendim e ne juge e megjithese historia na ka lene mjaft plage ne marredheniet me to koha e re e paskomunizmit ka krijuar nje tjeter atmosfere mbasi nje pjese e mire e popullsise sone ne keta njezet vjet ka gjetur ne keta dy Vende strehe dhe mjete jetese duke i ardhur ne ndihme vetes familjeve e Shqiperise. Si shtet kemi me keta dy Vende pjesen me te madhe te shkembimeve tregtare dhe ekonomike e me duket nje enderr e bukur fakti qe kriza e tyre te mos ndikoje sado pak ne ekonomine dhe drejtpeshimet e shoqerise sone. Per kete flitet pak ne shtypin tone dhe aspak haptas ne qarqet e politikes dhe qeveritare gje te cilen e quaj dicka te papjekur madje te demshme. Por kjo eshte dicka tjeter te mundohemi te depertojme disi ne krizen greke qe eshte ajo me e mprehta e qe sot ne pjesen me te madhe te mediave e te agjensive te rejtingut quhet default = falimentim deshtim i plote financiar.
Kemi arritur ne piken zero shprehej para pak ditesh Kryeministri teknik i Greqise ish zv. Guvernatori i BQE Lukas Papademos. Zgjedhja nuk eshte te bejme apo jo sakrifica por ndermjet sakrificave dhe dickaje te paimagjinueshme. i drejtohej me keto fjale kolegeve te Parlamentit Ministri grek i Financave Evangelos Venizelos ne diskutimin per masat e jashtzakonshme. Jane fjale qe tregojne ne gjithe rendesine e saj nje gjendje te nje Vendi i cili ne vitin 2006 kishte nje rritje zyrtare te prodhimit te brendshem brut prej 56 e ne 2007 prej 428 per te arritur ne 2011 ne - 6 pra nje renie prej 12 ne pese vite shifra rrenqethese per kedo qe kupton sado pak ekonomine e ligjet e saj.
Por si erdhi Greqia ne kete gjendje Deshtimi i shtetit grek eshte deshtimi i sistemit politik e konkretisht i partitokracise greke qe per nje kohe te gjate vazhdon te vertitet rreth disa mbiemrave qe per mire apo per keq kane patur eskluziven e drejtimit te shtetit grek. Keta mbiemra jane Papandreu Karamanlis Venizelos etj. te cileve u shtohet Micotaqis. Keta zoterinj qe e kane kthyer Vendin e tyre ne nje republike mbreterore te trashegueshme mbasi perzune mbreterine i kane dhene nje drejtim te qendralizuar jetes politike dhe ekonomike greke. Keshtu eshte rritur jashte mase numuri i nepunesve te administrates 750.000 afersisht nje nepunes ne 15 qytetare ekonomia eshte vene ne binaret e planifikimit shteteror me pasoja te demshme per rendimentin dhe krijimin e klientelave dhe te korrupsionit. Eumlshte rritur ne nivele shume te larta shpenzimi shoqeror qe kushton perqindje te larta te buxhetit te shtetit. Greket deri tani kane marre dy paga suplementare e 13 dhe e 14 madje shteti i u ka paguar cdo punonjesi apo pensionisti 15 dite pushime te posacme ne lokalitete turistike gje e padegjuar nasnje Vend te Evropes. Kjo gjendje ka krijuar nje atmosfere mireqenieje e cila ka vene ne gjume qytetaret duke krijuar iluzionin se do te jete gjithenje keshtu. Kjo i ka shkuar per shtat edhe politikes per te bere premtime per te marre vota e pet te zoteruar pushtetin. Kjo mendesi ka cuar ne situata absurde ne te cilat kategori te ndryshme si armatoret pronaret e anijeve te medha te transportit perjashtohen nga pagesa e taksave per te ushqyer klientelizmin partiak e politik. Kjo shoqerohet me nje evazion fiskal te llahtarshem mbasi ekonomia e ashtuquajtur e zeze ze nje pjese te konsiderueshme te ekonomise se pergjitheshme.
Deri sa nuk ishte monedha e perbashket sistemi funksionoi ne nje fare menyre por ne 2001 duheshin plotesuar kriteret e pranimit ne zonen euro. Atehere Qeveria socialiste tjetersoi statistikat dhe arriti te hyje. Ne kete kontekst ka vend edhe per nje shqyrtim te procedurave te pranimit ne organizmat e Bashkesise qe jane treguar ndoshta shume zemergjere duke marre vendime politike me shume se teknike e duke mbyllur nje sy per ata shtete qe nuk plotesonin kriteret me shprese se do te punonin ne tardhmen per ta ndrequr gjendjen. Ne rastin e Greqise por edhe tItalise ne forma me te lehta nuk ndodhi ashtu dhe pergjegjesia nuk mund te mos i shkoje ne nje fare mase edhe organeve drejtuese te Brukselit apo Frankfurtit.
Me 2004 Greqia organizoi Lojrat Olimpike pesha financuiare e te cilave i kalon 9 miliard euro. Simbas specialisteve ai qe nje grusht i forte per buxhetin dhe qe atehere filloi tatepjeta e pashmangeshme e mbuluar gjithmone me fallsifikime shifrash. Me 2008 fillon kriza e pergjitheshme financiare globale e me 2009 Papandreu vjen ne pushtet mbasi ka fituar zgjedhjet me 44 te votave. Kupton greminen ne te cilen po shkonte Vendi dhe padit gjendjen duke dhene alarmin. Evropa luhatet ne qendrimin e saj per te nxjerre Greqine nga gjendja e veshtire mbasi ne aftesine vendimmarrese te saj luftojne dy koncepte. I pari i perfaqesuar kryesisht nga Gjermania dhe i perkrahur nga Vendet virtuoze me vleresimin 3A si Hollanda Franca deri para dhjetorit apo Finlanda jane per rreptesine financiare respektimin e sakte te kritereve te borxhit te pergjithshem e te raportit te tij me PPIB me fjale te thjeshta secili duhet te beje vete detyrat e shtepise. I dyti i perfaqesuar nga Vendet e semura te Evropes jugore ben thirrje per solidaritet te konkretizuar nepermjet eurobondeve aksione te BQE qe do te shperndante sakrificat tek te gjithe pavaresisht nga pergjegjesite e secilit e per dhenien e kredive atyre qe jane ne veshtiresi. Kesaj zgjidhjeje kancelaria Merkel i ka vene veton e keshtu deri sot nuk ka vendime te qarta per te shpetuar Greqine.
Trojka e perbere nga perfaqesues te FMN-se BQE-se dhe Komisionit evropian qe mbikqyr reformat ne Greqi dhe bisedon me Qeverine greke kerkon masa te domosdoshme per rimekembjen financiare dhe ekonomike por qe rendojne dukshem ne varferimin e shtresave te gjera te popullsise. Shkurtimet ne administrate deri ne 2015 duhet tarrijne ne 150.000 punonjes kursimet ne ilacet e paguara nga shteti duhet te kapin shumen e 11 miliard euro rrogat e ulta duhet te zbresin nga 700 ne 580 euro pa perfshire taksat pensionet mbi 1200euro ulen ne masen 22 e te tjera masa te forta duhet te bindin autoritetet monetare e politike tEvropes te miratojne kredine prej 130-145 miljard euro qe i duhen patjeter Greqise per te mos kaluar ne nje falimentim te plote qe do te kishte pasoja teper te renda per Greqine por edhe per zonen euro.
E ardhmja e Greqise ne Eurozone tashme eshte vetem ne duart e saj. shprehet Filip Resler zv. Kancelari gjerman. Pa dashur te ve ne dyshim peergjegjesine e rende te politikes greke ne krizen aktuale me duket me vend te shpreh ndonje mendim edhe per rolin e funksionet e organeve drejtuese te Bashkesise ne tardhmen e Evropes. Deri tani funksioni i kontrollit te Komisionit evropian ne politikat ekonomike te shteteve ka qene i cunguar mbasi te medhenjte nuk kane dashur kurre te kalojne tek Komisioni Qeveria e Evropes nje pjese te sovranitetit te tyre. Keshtu here here vendimet e mbledhjeve te Kryetareve te shteteve e qeverive forumet vendimmarrese te Bashkesise nuk kane mbajtur parasysh rregullat e miratuara. Keshtu p.sh.me 2003 kur bilancet e Gjermanise e te Frances kishin dale nga parametrat me bashkepunimin e qeverise Berluskoni kryetare e rradhes drejtuesit e ketyre Vendeve i u kundervune me force kontrolleve e sanksioneve. Ky qe nje precedent i keq per Bashkesine qe u gjend e pazonja te merrte masa per kedo qe ne hapat e para te shkeljes se rregullave.
Ne te gjitha keto procedura sidomos kur kriza eshte shume e thelle ka nje kundershti te madhe ne vetvete fajtoret qeveritare e politikane nuk vihen para pergjegjesise e pasojat gjithmone i paguajne njerezit e thjeshte qe jane te pafajshem. Mjerisht eshte nje situate pa zgjidhje ne te cilen qytetaret e demtuar nuk kane mjet tjeter vec votes per te spastruar klasen politike. Por cila eshte alternativa Shpesh here me e keqe se semundja.
Ne dramen greke bie ne sy nje fakt qe te ve ne mendime Greqia eshte Vendi i peste ne bote per blerje armatimesh fakt qe shkakton habine e madhe edhe te perfaqesuesve te NATO-s. Me 3 te vleres se PPIB te shpenzuar per armatime Greqia barazohet me SHBA-s ne raport me popullsine. Edhe ne vitin ne vazhdim ka nje shtese shpenzimesh prej 182 ne krahasim me vitin e shkuar duke arritur ne shumen mbi 7 miljard euro. Ne keta harxhime hyjne blerjet e armatimeve nga Franca e Gjermania madje simbas shtypit te huaj Corriere della sera - 13 shkurt 2012 ka edhe trysniacute te ketyre Vendeve kundrejt Greqise per te respektuar kontratat duke kushtezuar kredite e kerkuara me blerjet e armeve. Nese eshte keshtu deri tani nuk ka asnje pergenjeshtrim prestigji i Frances e i Gjermanise peson shume lakime dhe Evropa qe quhet modeli yne duhet pare me nje sy tjeter. A nuk do tishte me vend qe vete Evropa te detyronte Greqine ne gjendjen e saj te bente nje pakesim te dukshem te blerjes se nendetseve tankeve anijeve luftarake helikoptereve etj. per te shendoshur financat e saj A nuk do tishte me e pranueshme moralisht qe te mos uleshin pensionet apo rrogat e ulta por te shmangeshin plotesisht blerjet e armeve Kujt i sherbejne ato konfliktit me Turqine A nuk eshte ne gjendje NATO te siguroje mungesen e luftes ne gjirin e saj Apo duhet te pranojme se interesat e industrise se armeve te Frances e te Gjermanise duhet te kene perparesi edhe mbi mjerimin e nje populli antar te Evropes se Bashkuar sic eshte populli grek
A kemi dicka per te mesuar ne nga kjo drame qe zhvillohet ne kufijte tane e qe prek qindra mijra bashkeqytetaret tane Mendoj se po ne disa drejtime. Se pari mund te veme nje shenje barazimi mes klasave politike qe ruajne perberjen drejtuese te njejte per njezet vjet tek ata edhe me teper. Nje klase politike e atrofizuar ne pushtet apo opozite qe paraqet gjithmone te njejtat fytyra eshte e prirur te krijoje regjime ku mungon tejdukja ne te gjitha drejtimet duke filluar nga administrimi i ekonomise. Pak me shume se njezet vjet na ndajne nga koha kur gjithshka e dinte partia edhe kur hahej bar. Qeveria na paraqet gjithmone nje gjendje idilike te Shqiperise por kur vijne ekspertet e organizmave nderkombetare dhe ofrojne 200 miljon dollare per te perballuar krizen Qeveria pergenjeshtrohet dhe humb besueshmerine. Sa e si harxhohet nga fondet shteterore cili eshte niveli i tardhurave cili eshte rendimenti prodhues i ekonomise niveli i borxheve te jashtme e te brendeshme te gjitha keto jane te zhytura ne mjegullnaja propagande e nuk jane te prekeshme nga qytetari. Jepen shifra te fryra te tashtuquajtura biznese per te dhene idene e nje Vendi prodhues e eksportues por pastaj mesohet se 80 e tyre i perkasin bujtinave kafeneve apo restoranteve. Nuk spjegohet asgje mbi pasojat konkrete ne ekonomine tone prej krizave te fqinjeve e cfare plani masash ka per ti perballuar ato.
Besoj se shume prej ketyre pyetjeve e dyshimeve politika ne pergjithesi e Qeveria ne vecanti duhet te mundohen tu japin pergjigje te plota e te sakta per ti bere te ditur opinionit publik se cila eshte e verteta e ketij Vendi per te mos u gjendur nje dite te befasuar para nje drame shume me te hidhur se ajo e grekeve.
sg/shqiptarja.com