Fitorja e Orban e vendos Hungarinë në rrugën e përplasjes me BE-në

I guximshëm nga fitorja e katërt radhazi zgjedhore dërrmuese, kryeministri hungarez Viktor Orban pritet të gërmojë kundër sanksioneve energjetike ndaj Rusisë dhe të ashpërsojë qëndrimin e tij në bisedimet me Brukselin për të zhbllokuar fondet e ngrira të BE-së raporton Reuters.

Nacionalisti Orban, i cili fitoj shumicën e tij gjithëpërfshirëse të dielën, duke shtypur opozitën pavarësisht përpjekjeve për t’u bashkuar kundër tij, ka të ngjarë të vazhdojë të refuzojë çdo sanksion të BE-së për naftën dhe gazin rus, duke argumentuar se ato do të shkatërronin një ekonomi tashmë të ngadalësuar për shkak të ndikimeve të lufta e Ukrainës.

Duke përdorur mandatin e tij të fortë, Orban do të forcojë gjithashtu politikat e tij konservatore në vend dhe mund të përpiqet të shtrydhë kompanitë e huaja në disa sektorë si shitja me pakicë ku pronësia hungareze nuk është ende dominuese, pasi partia e tij Fidesz synon të formojë klasën e saj të industrialistëve besnikë.

Por Orban përballet me disa sfida të vështira: ai duhet të përmirësojë marrëdhëniet me aleatët e tij lindorë si Polonia, i tensionuar nga qëndrimi i tij i kujdesshëm ndaj luftës në Ukrainë pas një dekade lidhjesh të ngushta biznesi me presidentin rus Vladimir Putin.

Ai gjithashtu duhet të frenojë një deficit buxhetor në rritje në një kohë kur ekonomia hungareze do të ngadalësohet për shkak të ndërprerjeve të zinxhirit të furnizimit në sektorin e makinave.

Zhbllokimi i fondeve të rimëkëmbjes të mbajtura nga Brukseli mund të luajë një rol kyç në rregullimin e buxhetit, kështu që Orban pritet të luftojë për këtë, por mund të jetë një proces i gjatë.

BE-ja ka pezulluar pagesat për Poloninë dhe Hungarinë nga fondet e saj të rimëkëmbjes pandemike për shkak të mangësive të perceptuara demokratike, të cilat ekonomistët thonë se mund të fillojnë të ushtrojnë presion mbi Budapestin dhe Varshavën nga gjysma e dytë e vitit, duke përjashtuar një kompromis.

“Pritja se mund të ketë një marrëveshje relativisht të shpejtë me Komisionin Evropian (për fondet e BE) është e diskutueshme tani pasi në fjalimin e tij mbrëmë Viktor Orban bëri një goditje të përsëritur në Bruksel,” tha Peter Virovacz në ING në Budapest.

“Vështirë se mund të presim që qeveria e tij, me dy të tretat e shumicës tani, të jetë po aq e gatshme për një kompromis sa do të kishte qenë me një shumicë të thjeshtë të fituar në zgjedhje”.

Sondazhet parazgjedhore kishin treguar për një garë shumë më të ngushtë.

I rrethuar nga anëtarët kryesorë të partisë, një Orban triumfues, 58 vjeç, tha se fitorja e së dielës erdhi edhe kur burokratët e Brukselit dhe mediat kryesore ndërkombëtare u bashkuan të gjithë kundër tij.

“Ne kemi shënuar një fitore kaq të madhe, saqë mund të shihet edhe nga Hëna, por patjetër nga Brukseli”, tha ai. 

Bazuar në rezultatet paraprake, Fidesz do të ketë 135 vende, një shumicë prej dy të tretash në parlament, me 56 vende për aleancën e opozitës.

Kritikët e tij thonë se fitorja mund ta inkurajojë Orbanin në atë që ata thonë se është një gërryerje e normave demokratike, lirisë së medias dhe të drejtave të njerëzve LGBTQ.

“Pa dashur të tingëllojë tepër dramatike, është një tragjedi. Duket si fundi i çdo ëndrre që dikush mund të ketë pasur për demokracinë në Hungari,” tha një zyrtar i BE.

“Ne do të duhet të shkurtojmë transfertat e parave në mënyrë që ai të mos ndërtojë oligarkinë e tij me paratë tona.”

Në Poloni, rizgjedhja e Orbanit u mirëprit me ndjenja të përziera mes nacionalistëve në pushtet.

“Putini është një kërcënim afatgjatë edhe për Hungarinë dhe kushdo që nuk e sheh këtë po bën një gabim të madh”, tha të hënën zëvendësministri i Jashtëm polak Marcin Przydacz.

Në diell të ndezur pas reshjeve të borës të së dielës, disa banorë në Budapest, i cili mbetet një bastion i opozitës me aleancën që fitoi në 16 nga 18 zonat elektorale, mbetën me shpresë.

“Ne nuk jemi të lumtur. Unë do të doja të qëndroja në Evropë, por shpresoj se do të qëndrojmë disi në Evropë edhe në këtë mënyrë,” tha Janos Varadi.

Të tjerë thanë se pozicionimi i Orbanit ndaj Ukrainës, duke akuzuar opozitën për rrezikimin e tërheqjes së Hungarisë në luftë duke kërkuar të lejojë dërgesat e armëve nëpër territorin e saj, luajti në zgjedhjen e tyre.

“Unë nuk shpresoja për një fitore kaq të madhe, por isha e sigurt se partia aktuale e qeverisë do të fitonte,” tha Veronika Nagy, një mësuese e gjuhës. “Unë mendoj se kjo është për shkak të mënyrës sesi palët reaguan ndaj luftës, ndoshta opozita i bëri njerëzit të pasigurt.”

Një nga udhëheqësit më jetëgjatë të Evropës, Orban është shfaqur si një mbështetës i zëshëm i politikave kundër imigracionit dhe ishte veçanërisht i popullarizuar me votuesit në zonat rurale që përkrahin vlerat e tij tradicionale të krishtera dhe me familjet që përfitojnë nga një sërë uljesh taksash dhe kufijsh të çmimeve. karburantet dhe disa ushqime.

Me inflacionin që shkon në nivelin më të lartë pothuajse 15-vjeçar prej 8.3% në shkurt, Orban do të ketë një detyrë të vështirë për të zbutur disa nga masat e tij që kishin ndihmuar në zbutjen e rritjes së çmimeve në prag të votimit.