Fjalamania, zeja kryesore e politiks
N shtje t mdha duhet mendim i pjekur por gjithsesi edhe guxim. Politika si komponent me rndsi krucjale n jetn e qytetarve, dita dits po bhet gjithnj e m e pa besueshme. N veanti tek qytetart e vendeve t dala nga sistemi komunist.
Pas ndryshimit t sistemit, nga ai nj partiak tek sistemi pluralist lulzojn emra dhe iniciativa politike, n programet dhe realitetin e tyre vrehet nj yrysh me fjal t mdha dhe boshe ose fjalamani si quhet n filozofin politike. Opinioni i gjer, t gjitha i han n fillim, mirpo kur do gj fillon t duket n praktik, zhgnjimi fillon dhe shtja nis t marr tjetr konotacion. Lidert politik dhe bagazhet e tyre fillojn t zbehen. Vrehet nj fjalamani e paskrupullt e cila t shumtn e rasteve sht ana tjetr e realitetit. Kur jemi tek rnia e besimit, duhet thn se bashk me mosbesimin nis edhe nj far ironie ndaj realitetit t krijuar n vend. S paku kshtu dukej realiteti q prjetuan disa nga vendet q kaluan tranzicionin, si Kroacia, Bullgaria, Polonia, Hungaria, Maqedonia etj.
shtja e Kosovs sht dika krejt ndryshe, madje edhe prtej fuqis s imagjinats e lere m realitetit. Nga shum prizma Kosova e vonuar, gjat tranzicionit u gjet n pat pozit nga shum knde t veprimit. Prjetimi deri t fillimi i ndryshimeve, ishte shum fish m i vshtir se vendeve t tjera, por shikuar nga prizmi real edhe puna e politikanve vendor ishte shumfish m e vogl, pr t mos thn tmerruese. Koha krkonte q n fillim t viteve t Liris s Qytetarve, nj mobilizim t te gjitha segmenteve t dijes dhe edukimit, n at mnyr q vonesa t mund t kompensohej.
Fillimi dhe deri von, prkoj me prjashtime dhe akuza e kundr akuza, etiketime dhe kundr etiketime. do gj morn politikant me veti dhe pr vete pos puns konkrete, puns n ndrtimin e shtetit. Pr vitet e humbura, Kosova ka mundur ta ndrtoj sistemin e vet dhe aparatin shtetror, ngase deri n nj far mase edhe funksionon si nj gjysm shteti. T gjitha kto q duhej ndodhur nuk ndodhn, kurse ato q fare s duheshin, ndodhn dhe erdhm deri te kjo dita e sodit.
Fjalamania n instancat dyfishe
E para kap nj hapsir t gjer. Politikn ndrkombtare q nga faktori Amerikan q sht Alfa e Planetit dhe vendeve q jan prkrahse e SHBA-ve dhe nga ana tjetr Rusia q duket ksaj radhe m e vendosur.
shtja e Kosovs, u b nj shtje prej m t mprehtave, n relacionet Perndim-Rusi. Kshtu q pothuaj se do segment i planeve t shqiptarve, po ashtu edhe i SHBA-ve doli jasht suazave t parapara. N fillim u shty koha e fillimit t zgjidhjes s statusit t parapar me rezolutn 1244, pastaj edhe vet procesi dhe prfundimi i negociatave u shtyn. sht e natyrshme se faktori i jashtm nuk qan kokn, se shqiptaret u vran dhe u dbuan nga vatrat e tyre, thjesht don vetm ta prmbyll shtjen, mbase kjo edhe shihet qarte nga do knd i qasjes reale. Fundja me do t drejt ndrkombtare nj popull prej 89% sa jan zyrtarisht shqiptar t regjistruar n statistikat e Bashkimit Evropian, kan t drejt t vendosin pr fatin e vet, mirpo mbasi politika e Kosovs nuk sht e sinqert ndaj popullit ndodhin kto q po i shohim dhe po na krcnojn do dit.
Politikant shqiptar u bn vegla t kotsis s kohs shterp dhe t dgjueshm t politiks ndrkombtare ose si thon n bashkpunim me faktorin ndrkombtar, do gj ka filluar edhe m shum t mjegullohet.
Se ka sht fjalamania. ShBA-t dhe shumica e vendeve t BE-s, q nga propozimi i t drguarit t Organizats s Kombeve t Bashkuara zotit Marti Ahtisari, kan shprehur hapur mendimet e tyre pr pavarsin e mbikqyrur, si kishte propozuar Ahtisari, me privilegje t mdha pr minoritetin serb q prbjn afro 6% e popullit n Kosov.
Rusia krkoj q t krijohet nj ekip vzhgues dhe ajo ndodhi, krkoj negociata shtes dhe pa ndrmjetsuesin e par, edhe kjo ka hyr n zbatim. Politikant perndimor kan hyr prap n lojn shtes, por tani me formacion t ri dhe gjithnj vazhdojn avazon e deklaratave t tyre, se ne mbshtesim planin e Marti Ahtisarit. Ahtisari n lojn shtes sht vzhgues. Si mund ti thuhet ndryshe ksaj pos FJALAMANI.
N filozofin politike, Fjalamani quhet realiteti q ndodh konkretisht dhe shihet qart, por q thuhet ndryshe nga dikush edhe pse dihet se nuk sht ashtu. Kjo sht e vrteta e fjalamanis nga fish i par. Sa i prket ans shqiptare, ndoshta nuk qon aq pesh tek ta, se kan filluar ta humbin besimin, mirpo nga ana tjetr me fjalamani perndimi ka filluar ta humb kredibilitetin edhe nga qytetart e vet prball Rusis. Kto shihen edhe si shkepe t ans s djatht t njerzimit.
N fishin e dyt fjalamania sht edhe m e padurueshme, sepse ajo vjen nga politika vendore kosovare. Nj mekanizm paralel dhe jo legjitim- Grupi i Unitetit, me unitet nder grupor vazhdon me thnie boshe, se ne nuk negociojm pr pavarsin, ne nuk lejojm ndarje, ne e kemi prkrahjen e Bashksis Ndrkombtare dhe kshtu me radh. Cila sht vrteta ktu. Ky grup super institucion, ka marr pr sipr do gj, si krijimin e Kushtetuts dhe shtjeve t tjera q i duhen nj shteti pr t funksionuar normal dhe edhe pse sht
tepr von nuk ka
gj konkretisht. Kosova do t jet shtet i pavarur thon disa prej tyre, pr derisa tjetri thot ket koh do t bhemi shtet e at dit do ta shpallim pavarsin. Pas pak dite ftohen dhe kto fjal kan nj formulim tjetr n t shprehur.
Transparenca ndaj popullit, politikanve kryetar t unitetit, do tju ofronte autoritet dhe respekt n popull, kurse fjalamania dihet, pushtet dhe gjepa dhe para t majme.
Lidert e GU, kan zgjedhur t dytn dhe pr vetn sigurisht nuk kan gabuar, por ora sht n minutat e fundit.
Pas ndryshimit t sistemit, nga ai nj partiak tek sistemi pluralist lulzojn emra dhe iniciativa politike, n programet dhe realitetin e tyre vrehet nj yrysh me fjal t mdha dhe boshe ose fjalamani si quhet n filozofin politike. Opinioni i gjer, t gjitha i han n fillim, mirpo kur do gj fillon t duket n praktik, zhgnjimi fillon dhe shtja nis t marr tjetr konotacion. Lidert politik dhe bagazhet e tyre fillojn t zbehen. Vrehet nj fjalamani e paskrupullt e cila t shumtn e rasteve sht ana tjetr e realitetit. Kur jemi tek rnia e besimit, duhet thn se bashk me mosbesimin nis edhe nj far ironie ndaj realitetit t krijuar n vend. S paku kshtu dukej realiteti q prjetuan disa nga vendet q kaluan tranzicionin, si Kroacia, Bullgaria, Polonia, Hungaria, Maqedonia etj.
shtja e Kosovs sht dika krejt ndryshe, madje edhe prtej fuqis s imagjinats e lere m realitetit. Nga shum prizma Kosova e vonuar, gjat tranzicionit u gjet n pat pozit nga shum knde t veprimit. Prjetimi deri t fillimi i ndryshimeve, ishte shum fish m i vshtir se vendeve t tjera, por shikuar nga prizmi real edhe puna e politikanve vendor ishte shumfish m e vogl, pr t mos thn tmerruese. Koha krkonte q n fillim t viteve t Liris s Qytetarve, nj mobilizim t te gjitha segmenteve t dijes dhe edukimit, n at mnyr q vonesa t mund t kompensohej.
Fillimi dhe deri von, prkoj me prjashtime dhe akuza e kundr akuza, etiketime dhe kundr etiketime. do gj morn politikant me veti dhe pr vete pos puns konkrete, puns n ndrtimin e shtetit. Pr vitet e humbura, Kosova ka mundur ta ndrtoj sistemin e vet dhe aparatin shtetror, ngase deri n nj far mase edhe funksionon si nj gjysm shteti. T gjitha kto q duhej ndodhur nuk ndodhn, kurse ato q fare s duheshin, ndodhn dhe erdhm deri te kjo dita e sodit.
Fjalamania n instancat dyfishe
E para kap nj hapsir t gjer. Politikn ndrkombtare q nga faktori Amerikan q sht Alfa e Planetit dhe vendeve q jan prkrahse e SHBA-ve dhe nga ana tjetr Rusia q duket ksaj radhe m e vendosur.
shtja e Kosovs, u b nj shtje prej m t mprehtave, n relacionet Perndim-Rusi. Kshtu q pothuaj se do segment i planeve t shqiptarve, po ashtu edhe i SHBA-ve doli jasht suazave t parapara. N fillim u shty koha e fillimit t zgjidhjes s statusit t parapar me rezolutn 1244, pastaj edhe vet procesi dhe prfundimi i negociatave u shtyn. sht e natyrshme se faktori i jashtm nuk qan kokn, se shqiptaret u vran dhe u dbuan nga vatrat e tyre, thjesht don vetm ta prmbyll shtjen, mbase kjo edhe shihet qarte nga do knd i qasjes reale. Fundja me do t drejt ndrkombtare nj popull prej 89% sa jan zyrtarisht shqiptar t regjistruar n statistikat e Bashkimit Evropian, kan t drejt t vendosin pr fatin e vet, mirpo mbasi politika e Kosovs nuk sht e sinqert ndaj popullit ndodhin kto q po i shohim dhe po na krcnojn do dit.
Politikant shqiptar u bn vegla t kotsis s kohs shterp dhe t dgjueshm t politiks ndrkombtare ose si thon n bashkpunim me faktorin ndrkombtar, do gj ka filluar edhe m shum t mjegullohet.
Se ka sht fjalamania. ShBA-t dhe shumica e vendeve t BE-s, q nga propozimi i t drguarit t Organizats s Kombeve t Bashkuara zotit Marti Ahtisari, kan shprehur hapur mendimet e tyre pr pavarsin e mbikqyrur, si kishte propozuar Ahtisari, me privilegje t mdha pr minoritetin serb q prbjn afro 6% e popullit n Kosov.
Rusia krkoj q t krijohet nj ekip vzhgues dhe ajo ndodhi, krkoj negociata shtes dhe pa ndrmjetsuesin e par, edhe kjo ka hyr n zbatim. Politikant perndimor kan hyr prap n lojn shtes, por tani me formacion t ri dhe gjithnj vazhdojn avazon e deklaratave t tyre, se ne mbshtesim planin e Marti Ahtisarit. Ahtisari n lojn shtes sht vzhgues. Si mund ti thuhet ndryshe ksaj pos FJALAMANI.
N filozofin politike, Fjalamani quhet realiteti q ndodh konkretisht dhe shihet qart, por q thuhet ndryshe nga dikush edhe pse dihet se nuk sht ashtu. Kjo sht e vrteta e fjalamanis nga fish i par. Sa i prket ans shqiptare, ndoshta nuk qon aq pesh tek ta, se kan filluar ta humbin besimin, mirpo nga ana tjetr me fjalamani perndimi ka filluar ta humb kredibilitetin edhe nga qytetart e vet prball Rusis. Kto shihen edhe si shkepe t ans s djatht t njerzimit.
N fishin e dyt fjalamania sht edhe m e padurueshme, sepse ajo vjen nga politika vendore kosovare. Nj mekanizm paralel dhe jo legjitim- Grupi i Unitetit, me unitet nder grupor vazhdon me thnie boshe, se ne nuk negociojm pr pavarsin, ne nuk lejojm ndarje, ne e kemi prkrahjen e Bashksis Ndrkombtare dhe kshtu me radh. Cila sht vrteta ktu. Ky grup super institucion, ka marr pr sipr do gj, si krijimin e Kushtetuts dhe shtjeve t tjera q i duhen nj shteti pr t funksionuar normal dhe edhe pse sht
tepr von nuk ka
gj konkretisht. Kosova do t jet shtet i pavarur thon disa prej tyre, pr derisa tjetri thot ket koh do t bhemi shtet e at dit do ta shpallim pavarsin. Pas pak dite ftohen dhe kto fjal kan nj formulim tjetr n t shprehur.
Transparenca ndaj popullit, politikanve kryetar t unitetit, do tju ofronte autoritet dhe respekt n popull, kurse fjalamania dihet, pushtet dhe gjepa dhe para t majme.
Lidert e GU, kan zgjedhur t dytn dhe pr vetn sigurisht nuk kan gabuar, por ora sht n minutat e fundit.