Gati largimi i depozitave nga hyrja e Durrësit
Në Porto Romano procesi ecën me ritme të shpejta
Edhe pak dit kan mbetur nga afati i caktuar nga nj VKM pr kompanit e tregut t hidrokarbureve, t cilat detyrohen t largojn depozitat e tankert nga hyrja n qytetin e Durrsit. Sipas VKM-s n 15 korrik t gjitha depozitat duhet t jen larguar nga vendi ku u vendosn n fillim t viteve 1990. Ministria e Ekonomis, Tregtis dhe Energjitiks msohet se ka ln vetm disa muaj afat q edhe depozitat e fundit t largohen nga porti. Vendimi ka pasur parasysh prfundimin e ndrtimit t portit t ri dhe m t madhit t karburanteve n Shqipri, q u ndrtua n Porto Romano. Deri tani procesi i transferimit pr n veri t Durrsit, atje ku edhe sht ndrtuar porti i ri i karburanteve, ka ecur me ritmet e shpejta, por n pjesn lindore t portit ende ka depozita me karburant. Largimi ka nisur nga kompania “Kastrati”, e cila transferoi t gjitha depozitat e saj duke liruar kshtu e para hapsirn n portin e vjetr. Depozitat gjigande t ndrtuara q n fund t viteve ‘90 n pjesn lindore t portit t Durrsit ishin
rrezik serioz pr katastrof ekologjike dhe njerzore, ndaj qeveria mori vendimin e saj pr largimin e tyre. Derdhja e nafts n det dhe tok, zjarret dhe shprthimet jan cilsuar si t mundshme pr shkak t pozicionit t ndrtimit t ktij porti n hyrje t qytetit. Depozitat me qindra m3 karburante ndahen nga zona tejet e banuar e qytetit vetm nga nj rrug, pra pak metr larg. Burimet portuale thane se “n Shqipri ka m shum se 35 kompani t licencuara q importojn karburante me nj shtrirje t gjer e t plot gjeografike n vend. Kto furnizohen n saj t kontrats q kan me kompanit m t mdha importuese t karburanteve si “Kastrati”, “Tai Oil”, “Sknderi sh.p.k.”, “Uldedaj” dhe “Alpet”. Mbi 25 mij deri n 30 mij ton karburant n muaj importohen nga t gjitha kompanit s bashku me an t anijeve cisterna dhe q prpunojn karburantin n pontila. Ndrtimi i portit t karburanteve n Porto Romano u ka paraprir investimeve t mdha t pritshme n zonn industriale. Afro 870 hektar tashm jan vn n shrbim t ndrtimit t parkut energjitik dhe industrial, park q sht fare pran atij t karburanteve. Por n portin ekzistues vazhdojn t qndrojn n kmb depozitat. Edhe pse sht ndrprer prpunimi n pontil i karburantit, depozitat mbushen me an t boteve q vin nga Porto Romanoja. Pjesa m e madhe e depozitave jan sharruar e t tjera jan n proces, por kjo nuk ka mjaftuar pr t deklaruar se porti n hyrje t Durrsit ka pushuar aktivitetin. Qeveria ka caktuar si afat t fundit t largimit t depozitave 15 korrikun q prkon edhe me vnien n shirit t t gjith ktij porti q do t liroj hapsirat pr shtrirjen e portit n lindje. M t ngadalt n kt proces kan qen dy kompanit filiale greke t importit t karburanteve. Depozitat greke t kompanis “Hellenic Petroleum”, pjes e s cils jan dy kompanit “Global Petroleum” dhe “Mamidoil” t kompanis greke “Hellenic Petroleum” ende vazhdojn t ken depozita n gjendje pune, atje ku i vendosn n vitet ‘90. Kompanit greke duket se nuk kan m interes pr t vazhduar nj aktivitet t till n nj koh kur firmat shqiptare simotra jan fuqizuar shum, madje kan tejkaluar n investime kompanit greke q ishin kompani lider n fillim t viteve 2000. Aktualisht kompania greke “Global Petroleum” ka paksuar pikat e shitjes me pakic t shitjes s karburantit n vendin ton, t cilat mbajn mbishkrimin “Eko”. Qeveria shqiptare ka mundsuar lirimin e tregut t hidrokarbureve nga monopoli duke favorizuar n pajisjen me licenc t do kompanie t interesuar.
Studimi amerikan
Banka Botrore ka financuar tri kompani t fuqishme amerikane q prezantuan n vitin 2002 studimin ambiental pr programin e thellimit t portit dhe aktiviteteve t tjera. Studimi u prezantua nga kompanit “Wilbur Smith Associates", "TEC Infrastructure Consultants" dhe "EnerSource Engineering". Kompanit amerikane t studimit bn t ditur n at koh se muret e depozitave jan ndrtuar me themele t thella dhe me cilsi t mir, por efekti i prgjithshm i depozitave dhe pontili i nafts q gjendet n kalatn lindore s bashku me tubacionet q lidh at me depozitat, ka ndikim negativ pr aktivitetet portuale.