E Diel, 1 Nëntor 2026

Hungaria para procedures per shkelje te marreveshjes se BE-se

Komisioneri per ceshtjet monetare Olli Rehn nuk e fshehu aspak pakenaqesine e tij lidhur me zhvillimet ne Hungari. Vendi nuk ka bere sa duhet per te reduktuar borxhin e ri vjetor tha zevendespresidenti finlandez i Komisionit te BE-se.

Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Kriza financiare ne Hungari Tani kercenojne sanksione financiare

Vazhdimisht qeveria ne Budapest ngushellon BE me premtime se gjithcka do te permiresohet. Tani ka ardhur momenti per te hapur nje procedure deficiti ndaj ketij vendi tha komisioneri Olli Rehn Meqenese Hungaria nuk eshte anetar i eurozones vendi nuk do te marre sanksione financiare sipas procedures normale. Por duke filluar nga viti i ardhshem vendit mund ti hiqen te ardhura nga fondi i kohezionit.

Dy miliarde euro jane llogaritur per Hungarine. Do te ishte hera e pare qe sanksione te tilla vihen kunder nje vendi evropian. Baze per kete eshte ashpersimi i paktit te stabilitietit si pasoje e krizes se borxheve.

Te rrezikuara edhe kredite nga FMN

Me proceduren e deficitit te tepruar komisioni i BE ve ne presion Hungarine edhe ne bisedimet per kredite e ndihmes nga FMN. Bisedimet per kredite urgjente kane rifilluar pasi ato ishin ngrire pas ligjit te ri hungarez per Banken Qendrore. Hungaria ka nevoje urgjente per keto kredi per te shmangur nje kolaps te vendit.

Por edhe politikisht komisioni i BE do ta forcoje presionin ndaj qeverise Orban. Edhe pse te merkuren ajo nuk vendosi per te nisur nje procedure per shkeljen e marreveshjes. Por kercenimi ishte i qarte. Zedhenesja e komisionit te BE Pia Ahrenkilde Komisioni eshte i detyruar te vere ne perdorim te gjitha forcat per te vleresuar nese ligji kombetar perputhet me ligjin e BE. Dhe Komisioni e mban te hapur mundesine qe te ndermarre te gjitha hapat e nevojshem si per shembull procesin per shkak te shkeljes se nenit 258 te traktatit te BE.

Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Protesta kunder kushtetute se re ne Hungari Pavaresia e Bankes Qendrore nuk duhet cenuar

Procesi duhet te drejtohet kunder ligjit te ri i cili sipas mendimit te shume eksperteve ve ne diskutim pavaresine e Bankes Qendore Hungareze. Pervec kesaj eshte fjala per dispozita te tilla si ulja e papritur e moshes se pensionit te gjykatesve hungareze nga 70 ne 62 permes te cilit qeveria sipas vleresimit te BE do te shpetoje nga gjykates te pakendeshem kushtetues si dhe procedura e emerimit te te ngarkuarit per mbrojtjen e te dhenave ne Hungari.

Nese nuk do te kete shenja te dukshme te ktheses ne Budapest ne qarqet e komisionit thuhet se te marten e ardhshme 17.1. ne takimin e komisionit te BE-se do te hapet nje procedure per shkelje te traktateve evropiane.

Per shume eurodeputete kjo nuk eshte e mjaftueshme. Sidomos nga radhet e liberaleve vjen thirrja per hapa te metejshem kunder veprimeve te qeverise konservatore te djathte hungareze. Eurodeputeti liberal Alexander Graf Lambsdorff thote Tek ne ne parlament po behen perpjekje per te bere nje proces sipas nenit 7 te traktatit evropian. Kjo do te thote konkretisht sanksione kunder Hungarise deri ne heqjen e se drejtes se votes ne Keshillin Evropian.

Javen e ardhshme Parlamenti Evropian mblidhet ne seancen e ardhshme plenare.

Autor Cai Riencker / Angjelina Verbica

Redaktoi E. Xhani

Më shumë nga Ndërkombëtare

Të gjitha ›