Infertiliteti nje problem femerorapo edhe mashkullor
Infertiliteti perben nje gjendje te traktit riprodhues e cila nuk lejon konceptimin e nje femije. Diagnoza jepet ne ato raste kur ciftet kane me shume se 1 vit qe perpiqen ne menyre te pasuksesshme per te ngelur shtatzene . Nese gruaja eshte 35 vjec apo me e madhe ne moshe kjo kohe reduktohet ne 6 muaj. Te ngelurit shtatzene eshte nje proces qe ndodh ne shume shkalle. Si fillim gjate ovulimit gruaja leshon nje veze nga ovaret e saj. Veza nepermjet tubave te Fallopit zhvendoset drejt mitres uterusit. Gjate kesaj kohe nje spermatozoid i ardhur nepermjet rruges vaginale duhet te takoje vezen ne menyre qe te ndodhe fertilizimi.
A eshte infertiliteti vetem nje problem femeror
Fertiliteti nuk eshte gjithmone nje problem femeror. Mund te ndodhe qe shkaku te buroje nga meshkujt sic ndodh ne 13 e rasteve. Jo rralle paraqesin probleme te dy partneret.
Shkaqet e infertilitetit te meshkujt
Varikocela
Kjo patologji ndodh kur venat e testikujve. Kjo ben qe testikujt te ngrohen me shume sec duhet. Rritja e temperatures mund te ndikoje ne numrin dhe formen e spermatozoideve.
Levizja e spermatozoideve
Shpesh here per shkak te difekteve ne traktin riprodhues nuk realizohet rrjedhshmeria normale e lengut spermatik
Cfare rrit rrezikun e meshkujve per te qene infertil
sect Konsumimi i tepruar i alkoolit dhe duhanit
sect Abuzimi me substanca ilegale
sect Mosha
sect Kemoterapia dhe radioterapia
sect Semundje hormonale te veshkave etj.
Shkaqet e infertilitetit te femrat
Shkaqet me te shpeshta te infertilitetit te femrat vijne nga problemet e ovulimit. Nese ovulimi nuk ndodh ne menyren e duhur atehere nuk do te kete as veze per te fertilizuar. Shenja kryesore e nje crregullimi te tille eshte mungesa apo parregullsia e ciklit menstrual.
Sindroma e ovarit policistik
Kjo sindrome ka te beje me nje ekuiliber te paqendrueshem hormonal i cili interferon me nje cikel normal ovulimi. Eumlshte shkaku kryesor i infertilitetit te femrat. Gjithashtu gjendje te tjera patologjike si Pamjaftueshmeria ovariane primare perben nje shkak tjeter te rendesishem
Shkaqe te tjera perfshijne endometriozen mbylljen e tubave te Fallopit si rezultat i semundjeve inflamatore pelvike etj.
Cfare rrit rrezikun e femrave per te qene infertile
sect Mosha
sect Stresi
sect Dieta e varfer
sect Trajnimet atletike
sect Luhatjet ne peshe
sect Duhani
sect Semundjet seksualisht te transmetueshme
Si ndikon mosha ne aftesine per te ngelur shtatzene
Mosha perben nje element te rendesishem te problemeve te infertilitetit. 13 e cifteve ku partnerja eshte me shume se 35 vjec eshte ne risk te larte per nje shtatzani te veshtire. Mbi kete moshe ovaret i leshojne me veshtiresi vezet ato jane te pakta ne numer dhe te pashendetshme
Kur duhet te komunikojme me mjekun specialist
Ekspertet sygjerojne qe kontaktin me nje mjek specialist duhet ta beni nese keni me shume se nje vit qe provoni te ngelni shtatzene. Per grate mbi 35 vjec kjo kohe reduktohet pas 6 muajsh. Nese keni perioda te crregullta te dhimbshme endometrioze apo semundje inflamatore atehere mos hezitoni te beni nje vizite mjekesore.
Cfare duhet te prisni nga vizita me mjekun
Per vendosjene diagnozes eshte e nevojshme qe mjeku tju marre nje anamneze te detajuar te jetes tuaj duke ju pyetur mbi kohezgjtjen e tentativave per tepatur nje femije nese keni patur shtatzani te tjera dhe problematikat shendetesore shoqeruese te tyre sa shpesh keni kryer marrdhenie intime me partnerin tuaj historine e ciklit tuaj menstrual crregullime te mundshme te tij etj.
Gjate ekzaminimit fizik parapergatituni per nje inspektim te detajuar te organeve gjenitale. Tek meshkujt do te vezhgohet prania apo jo e hernieve madhesia e testikujve fryrje apo skuqje te ndryshme te tyre etj. Ata duhet ti nenshtrohen nje analize te lengut te tyre spermatik per te determinuar nese ka nje numer te ulet te spermatozoideve crregullime te formes apo levizshmeri te ulet.
Grate duhet ti nenshtrohen nje EKO-je per te kerkuar per masa abdominale ciste ovarike apo per te kerkuar pranine e ndonje polipi endometrial.
Gjithashtu behet edhe nje ekzaminim per te studiuar cilesite e mukusit te qafes se mitres i cili luan nje rol te rendesishem per transportin e spermatozoideve gjate aktit seksual. Ky mukus ndryshon ne perputhje me perqendrimet e estrogjenit ne varesi te ciklit menstrual.
Per te evidentuar ndonje patologji te tubave te Fallopit perdoret Histerosalpingograma qe nuk eshte gje tjeter vec se nje radiografi e mitres dhe tubave te saj pas injektimit te lendes se kontrastit. Ajo tregon nese ka ndonje bllokim te mundshem te ketyre te fundit. Histeroskopia eshte nje metode tjeter invazive nepermjet se ciles realizohet vezhgimi instrumental direkt i mitres.
Nese pacientja ka crregullime te cikli menstrual ajo duhet te kryeje edhe nje sere testesh hormonale per te percaktuar sasine e tyre ne gjak.
Trajtimi medikamentoz sipas shkakut
Infertiliteti mund te trajtohet nepermjet trajtimit medikamentoz kirurgjise inseminimit artificial apo teknologjive te fundit te fekondimit te asistuar. Shpesh here ndodh qe trajtimi te jete i kombinuar. Perzgjedhja e tij do te bazohet ne rezultatet e testeve moshes se partnereve gjendjes se tyre shendetesore etj.
Ekzistojne disa medikamente mjaft efikase te cilat perdoren ne patologji specifike qe kane si pasoje infertilitetin. Pjesa me e madhe e tyre jane hormone te cilat luajne nje rol kryesor ne stimulimin e procesit te ovulimit per shembull Hormoni Stimulues i Folikujve nxit ovaret per te filluar procesin e ovulimit analoge te Hormonit Clirues se Gonadotropines veprojne ne nivel te gjendres pituitare
Metformina eshte nje medikament tjeter qe jepet ne ato gra qe vuajne nga rezistenca insulinike diabeti apo sindroma e ovareve polikistike. Ky bar ul nivelet e hormoneve mashkullore ne gjak duke ndihmuar keshtu ne arritjen e nje ovulimi normal.
Bromokriptina eshte nje medikament tjeter qe perdoret ne ato raste kur nivelet e hormonit prolaktine jane shume te larta.
Shume prej ketyre barnave rrisin shanset e shtatzanive multiple. Grate shtatzena me me shume se nje fetus kane risk te larte per zhvillimin e komplikimeve gjate shtatzanise. Fetuset multipel rrezikojne te lindin ne menyre te parakohshme shoqeruar kjo me deformime zhvillimi.
sg/shqiptarja.com
A eshte infertiliteti vetem nje problem femeror
Fertiliteti nuk eshte gjithmone nje problem femeror. Mund te ndodhe qe shkaku te buroje nga meshkujt sic ndodh ne 13 e rasteve. Jo rralle paraqesin probleme te dy partneret.
Shkaqet e infertilitetit te meshkujt
Varikocela
Kjo patologji ndodh kur venat e testikujve. Kjo ben qe testikujt te ngrohen me shume sec duhet. Rritja e temperatures mund te ndikoje ne numrin dhe formen e spermatozoideve.
Levizja e spermatozoideve
Shpesh here per shkak te difekteve ne traktin riprodhues nuk realizohet rrjedhshmeria normale e lengut spermatik
Cfare rrit rrezikun e meshkujve per te qene infertil
sect Konsumimi i tepruar i alkoolit dhe duhanit
sect Abuzimi me substanca ilegale
sect Mosha
sect Kemoterapia dhe radioterapia
sect Semundje hormonale te veshkave etj.
Shkaqet e infertilitetit te femrat
Shkaqet me te shpeshta te infertilitetit te femrat vijne nga problemet e ovulimit. Nese ovulimi nuk ndodh ne menyren e duhur atehere nuk do te kete as veze per te fertilizuar. Shenja kryesore e nje crregullimi te tille eshte mungesa apo parregullsia e ciklit menstrual.
Sindroma e ovarit policistik
Kjo sindrome ka te beje me nje ekuiliber te paqendrueshem hormonal i cili interferon me nje cikel normal ovulimi. Eumlshte shkaku kryesor i infertilitetit te femrat. Gjithashtu gjendje te tjera patologjike si Pamjaftueshmeria ovariane primare perben nje shkak tjeter te rendesishem
Shkaqe te tjera perfshijne endometriozen mbylljen e tubave te Fallopit si rezultat i semundjeve inflamatore pelvike etj.
Cfare rrit rrezikun e femrave per te qene infertile
sect Mosha
sect Stresi
sect Dieta e varfer
sect Trajnimet atletike
sect Luhatjet ne peshe
sect Duhani
sect Semundjet seksualisht te transmetueshme
Si ndikon mosha ne aftesine per te ngelur shtatzene
Mosha perben nje element te rendesishem te problemeve te infertilitetit. 13 e cifteve ku partnerja eshte me shume se 35 vjec eshte ne risk te larte per nje shtatzani te veshtire. Mbi kete moshe ovaret i leshojne me veshtiresi vezet ato jane te pakta ne numer dhe te pashendetshme
Kur duhet te komunikojme me mjekun specialist
Ekspertet sygjerojne qe kontaktin me nje mjek specialist duhet ta beni nese keni me shume se nje vit qe provoni te ngelni shtatzene. Per grate mbi 35 vjec kjo kohe reduktohet pas 6 muajsh. Nese keni perioda te crregullta te dhimbshme endometrioze apo semundje inflamatore atehere mos hezitoni te beni nje vizite mjekesore.
Cfare duhet te prisni nga vizita me mjekun
Per vendosjene diagnozes eshte e nevojshme qe mjeku tju marre nje anamneze te detajuar te jetes tuaj duke ju pyetur mbi kohezgjtjen e tentativave per tepatur nje femije nese keni patur shtatzani te tjera dhe problematikat shendetesore shoqeruese te tyre sa shpesh keni kryer marrdhenie intime me partnerin tuaj historine e ciklit tuaj menstrual crregullime te mundshme te tij etj.
Gjate ekzaminimit fizik parapergatituni per nje inspektim te detajuar te organeve gjenitale. Tek meshkujt do te vezhgohet prania apo jo e hernieve madhesia e testikujve fryrje apo skuqje te ndryshme te tyre etj. Ata duhet ti nenshtrohen nje analize te lengut te tyre spermatik per te determinuar nese ka nje numer te ulet te spermatozoideve crregullime te formes apo levizshmeri te ulet.
Grate duhet ti nenshtrohen nje EKO-je per te kerkuar per masa abdominale ciste ovarike apo per te kerkuar pranine e ndonje polipi endometrial.
Gjithashtu behet edhe nje ekzaminim per te studiuar cilesite e mukusit te qafes se mitres i cili luan nje rol te rendesishem per transportin e spermatozoideve gjate aktit seksual. Ky mukus ndryshon ne perputhje me perqendrimet e estrogjenit ne varesi te ciklit menstrual.
Per te evidentuar ndonje patologji te tubave te Fallopit perdoret Histerosalpingograma qe nuk eshte gje tjeter vec se nje radiografi e mitres dhe tubave te saj pas injektimit te lendes se kontrastit. Ajo tregon nese ka ndonje bllokim te mundshem te ketyre te fundit. Histeroskopia eshte nje metode tjeter invazive nepermjet se ciles realizohet vezhgimi instrumental direkt i mitres.
Nese pacientja ka crregullime te cikli menstrual ajo duhet te kryeje edhe nje sere testesh hormonale per te percaktuar sasine e tyre ne gjak.
Trajtimi medikamentoz sipas shkakut
Infertiliteti mund te trajtohet nepermjet trajtimit medikamentoz kirurgjise inseminimit artificial apo teknologjive te fundit te fekondimit te asistuar. Shpesh here ndodh qe trajtimi te jete i kombinuar. Perzgjedhja e tij do te bazohet ne rezultatet e testeve moshes se partnereve gjendjes se tyre shendetesore etj.
Ekzistojne disa medikamente mjaft efikase te cilat perdoren ne patologji specifike qe kane si pasoje infertilitetin. Pjesa me e madhe e tyre jane hormone te cilat luajne nje rol kryesor ne stimulimin e procesit te ovulimit per shembull Hormoni Stimulues i Folikujve nxit ovaret per te filluar procesin e ovulimit analoge te Hormonit Clirues se Gonadotropines veprojne ne nivel te gjendres pituitare
Metformina eshte nje medikament tjeter qe jepet ne ato gra qe vuajne nga rezistenca insulinike diabeti apo sindroma e ovareve polikistike. Ky bar ul nivelet e hormoneve mashkullore ne gjak duke ndihmuar keshtu ne arritjen e nje ovulimi normal.
Bromokriptina eshte nje medikament tjeter qe perdoret ne ato raste kur nivelet e hormonit prolaktine jane shume te larta.
Shume prej ketyre barnave rrisin shanset e shtatzanive multiple. Grate shtatzena me me shume se nje fetus kane risk te larte per zhvillimin e komplikimeve gjate shtatzanise. Fetuset multipel rrezikojne te lindin ne menyre te parakohshme shoqeruar kjo me deformime zhvillimi.
sg/shqiptarja.com