Integrimi i Ballkanit n BE
Nse Bashkimi Evropian ndien m t vrtet se mbart "prgjgjsi historike" mbi Ballkanin, ashtu si ka deklaruar Presidentin e Komisionit Evropian Hoze Manuel Baroso m vitin 2006, ajo duhet t kuptoj nj her e prgjithmon se para se t flitet pr integrim t Ballkanit n BE, duhet t flitet pr t drejtn legjitime t shqiptarve pr t'u ribashkuar n nj shtet t vetm kombtar, nprmjet ushtrimit t parimit t vetvendosjes dhe dekolonizimit. Ndryshe, do t dshtoj theksshm n projektin e saj utopik.
Kur n vitin 1992 u nnshkrua Traktatin e Maastrichtit, u themeluan edhe kornizat juridike pr zgjerimin e Bashkimit Evropian drejt hapsirs s Evrops Juglindore.
Pas aderimit t zonave homogjene politikisht, BE-ja duhej t bnte ball nj zgjerimi t ndryshm heterogjen me dallime politike, ekonomike, kulturore t 27 shteteve, shumica t dal prej ish sistemit socialist.
Sa funksionale sht BE-ja, pas ktij antarsimi gradual, po shihet tani. Institucionalisht, vetm jan thlluar problemet e mparshme strukturore t Bashkimit Evropian. Legjislacioni i zgjeruar, procesi i rnd vendimmarrjeje, aftsi t pakta t zbatimit t masave t marr nga shtetet antare n nivelet kombtare shtetrore (tej hapsirs komunitare) kan qen pika t dobta t themelit institucional t BE-s. Edhe kshtu, pa prfshirjen e vals s par dhe t dyt t integrimit, Bashkimi Evropian ka qen nj organizm t ngadalt n t gjitha aspektet, n veanti n at t konkurrencs me gjigand ekonomik jasht Evrops dhe n at t politiks s jashtme dhe t siguris (ku vendimet duhet t marrin unanimisht). Nuk sht nj gj e uditshme as fakti se projekti i Kushtetuts s prbashkt evropiane (q do ta shndrronte BE-n n nj organizat ndrkombtare me personalitet juridik) ka dshtuar t miratohet nprmjet forms m demokratike t shprehjes popullore, referendumit n shtete si Franca.
BE jep shenje, gjithnj e m shum se po ngordhet mbi peshn e vet, sepse nuk e di ku sht kufiri i ndaljes s zgjerimit t saj territorial (disa autor e quajn edhe hegjemonist), n prputhje me nevojat dhe problemet specifike institucionale t saj. Por "e smura e kontinentit" po trumbtohet m tutje edhe integrimin e Ballkanit n Bashkimin Evropian, mgjithse struktura t ndrlikuara shoqrore dhe gjeopolitike q prshkruajn rajonin jan duke penguar implementimin e ktij projekti hegjemonik.
N kt pik, debati politik njeh dy drejtime t kundrta konceptuale:
1.Integrimi i Ballkanit t bhet masivisht nprmjet glltisjes s t gjitha vendeve t rajonit prnjher (apo n dy shpejtsi; duke krijuar para ksaj nj "hapsir e prbashkt" ballkanike nprmjet ngjitjes n nj "Bashkim Evropian" n miniatur, at t "Ballkanit Perndimor" t t gjitha shteteve t dal prej "vdekjes" s Jugosllavis, minus Sllovenia, plus Shqipria administrative. Themeli i ktij "unioni" do t ishte bashkpunimi pr krijimin e nj "hapsire t prbashkt t liris, siguris dhe drejtsis", paqs dhe stabilitetit q n momentin e integrimit do t ket zhvillim t njjt me at t BE-s. N kt hapsir, pas procesit t "prcaktimit t statusit" t saj, Kosova (alla Bosnja) n "pavarsi t mbikqyrur" do t shndrrohej n nj Protektorat t BE-s, ku fuqia de facto e de jure politike nuk do t'i prkiste popullit, por prfaqsuesit t zgjedhur nga Komisioni Evropian.
2.Duke njohur potenciali i rrezikshm dhe bllokues i "teoris s integrimeve" pr t ardhmen e kombit shqiptar, lvizja kombtare shqiptare ka shpallur domosdoshmrin e kryerjes s procesit e lirimit t Shqipris s Okupuar (Kosova Protektorat, Lugina e Preshevs, Lugina e Vardarit, Malsia e Madhe, Toplica) dhe ribashkimit t saj m Shqiprin administrative e lir para cilitdo hap pr integrim n BE. Po japim disa argumente q dshmojn ky opsion si i vetmi i arsyeshm:
-Pa nj ekonomi t fort, t gatshme t bj ball konkurrencs s rrept, pa zvoglimin e kriminalitetit t organizuar dhe korrupsionit t institucionalizuar shtetet e Evrops Juglindore mund vetm t endrrojn dhe t pranojn premtime, por jo t antarsohen n BE. Kjo nuk u b brenda nats as n kushtet normale t nj kombi q nuk v m prpara shtjen e krijimit t shtetit-komb t tij. Nga moment q shqiptart jetojn m shum n sundimin dhe kolonializimin sllav dhe m shum se gjysma e territorit etnik shqiptar, n nj gjendje t till mjerane, nuk mund t ec m asnj hap prpara drejt realizimit t reformave, drejt modernizimit dhe demokratizimit t Shqipris gjysmake, por mund vetm t vazhdohet me simulimet, t cilat asnjher nuk do t konsiderohen baz reale pr inkuadrimin e shtetit t pjestuar shqiptar n organizatat ndrkombtare. Pikrisht situata koloniale e shqiptarve q jan n Kosovn historike sht penges pr Shqiprin.
-Simulimi m i madh, gremina m e thell q kanoset me vdekjen kombin shqiptar kudo n trevat e tij, sht q shqiptart t katandisen n projektin hegjemonist grekomadh-serbomadh "Ballkani Perndimor" ("Bashkimi Evropian" "personal" i Greqis-Serbis) Qarqet antishqiptare n mbledhjen e Thesallonikit t vitit 2003 rivizatuan iden e "Federats Ballkanike" apo "Shtabit i Prgjithshm Ballkanik" t Josip Broz Titos dhe t spiunve t tij shttits, pr t marr n kontroll t drejtprdrejt edhe Shqiprin administrative. N fazn e par synohet mosndryshimin e atyre kufive koloniale q padrejtsisht u vizatuan mbi bllokun etniko-territorial homogjen shqiptar. Dhe, n qoft se do t bhet hapi i pastajshm i glltisjes s Shqipris administrative n kt "federat ballkanike" (ligji i t cils caktohej q n fillim n baz t konceptit t "bashkim-vllazrimit" n nivel t shteteve), ajo do t ishte e "inkurajuar" t arrinte skajin e krizs ekonomike, me qllimin e realizimit t nj spastrimi etnik "t embl", me an t imigracionit. Ndrsa pushtimi i Lugins s Vardarit dhe t Preshevs, t Kosovs "s pavarur" me shpinn e thyer prej sepats s kontrollit t administrats evropiano-serbe, do t vijonte kursin e vet, ku shqiptart do t asimiloheshin n mbulesn e "mirbesimit", "bashkjetess" dhe "mirbesimit"
-Po t realizonte kt integrim n BE pa realizuar ribashkimin kombtar shqiptar, n rastin e rrzimit t ksaj prandorie politiko-ekonomike, shqiptart prsri do t kthehen nga e para, n pushtimin dhe kolonizimin sllavo-grek.
Nse Bashkimi Evropian ndien m t vrtet se mbart "prgjgjsi historike" mbi Ballkanin, ashtu si ka deklaruar Presidentin e Komisionit Evropian Hoze Manuel Baroso m vitin 2006, ajo duhet t kuptoj nj her e prgjithmon se para se t flitet pr integrim t Ballkanit n BE, duhet t flitet pr t drejtn legjitime t shqiptarve pr t'u ribashkuar n nj shtet t vetm kombtar, nprmjet ushtrimit t parimit t vetvendosjes dhe dekolonizimit. Ndryshe BE-ja nuk do t ndalonte Ballkanin t "vallzoj" sipas "krcimit t vjetr anglez t luleve, dy hape prpara, nj hap mbrapa" (Kris Patten), sepse shtja shqiptare sht shtje koloniale, d.m.th. shqiptart jan t ndar dhe t kolonizuar n pes shtete t ndryshme si pasoje t nacionalizmit agresiv sllavo-grek. Ndryshe, Ballkani do t bj vetm hapa mbrapa, ndezs t "fuqis s barutit", q do t ndez gradualisht edhe tr Evropn, duke shkatrruar ndrtimin m pak apo jo t brisht t Bashkimit Evropian.
Kur n vitin 1992 u nnshkrua Traktatin e Maastrichtit, u themeluan edhe kornizat juridike pr zgjerimin e Bashkimit Evropian drejt hapsirs s Evrops Juglindore.
Pas aderimit t zonave homogjene politikisht, BE-ja duhej t bnte ball nj zgjerimi t ndryshm heterogjen me dallime politike, ekonomike, kulturore t 27 shteteve, shumica t dal prej ish sistemit socialist.
Sa funksionale sht BE-ja, pas ktij antarsimi gradual, po shihet tani. Institucionalisht, vetm jan thlluar problemet e mparshme strukturore t Bashkimit Evropian. Legjislacioni i zgjeruar, procesi i rnd vendimmarrjeje, aftsi t pakta t zbatimit t masave t marr nga shtetet antare n nivelet kombtare shtetrore (tej hapsirs komunitare) kan qen pika t dobta t themelit institucional t BE-s. Edhe kshtu, pa prfshirjen e vals s par dhe t dyt t integrimit, Bashkimi Evropian ka qen nj organizm t ngadalt n t gjitha aspektet, n veanti n at t konkurrencs me gjigand ekonomik jasht Evrops dhe n at t politiks s jashtme dhe t siguris (ku vendimet duhet t marrin unanimisht). Nuk sht nj gj e uditshme as fakti se projekti i Kushtetuts s prbashkt evropiane (q do ta shndrronte BE-n n nj organizat ndrkombtare me personalitet juridik) ka dshtuar t miratohet nprmjet forms m demokratike t shprehjes popullore, referendumit n shtete si Franca.
BE jep shenje, gjithnj e m shum se po ngordhet mbi peshn e vet, sepse nuk e di ku sht kufiri i ndaljes s zgjerimit t saj territorial (disa autor e quajn edhe hegjemonist), n prputhje me nevojat dhe problemet specifike institucionale t saj. Por "e smura e kontinentit" po trumbtohet m tutje edhe integrimin e Ballkanit n Bashkimin Evropian, mgjithse struktura t ndrlikuara shoqrore dhe gjeopolitike q prshkruajn rajonin jan duke penguar implementimin e ktij projekti hegjemonik.
N kt pik, debati politik njeh dy drejtime t kundrta konceptuale:
1.Integrimi i Ballkanit t bhet masivisht nprmjet glltisjes s t gjitha vendeve t rajonit prnjher (apo n dy shpejtsi; duke krijuar para ksaj nj "hapsir e prbashkt" ballkanike nprmjet ngjitjes n nj "Bashkim Evropian" n miniatur, at t "Ballkanit Perndimor" t t gjitha shteteve t dal prej "vdekjes" s Jugosllavis, minus Sllovenia, plus Shqipria administrative. Themeli i ktij "unioni" do t ishte bashkpunimi pr krijimin e nj "hapsire t prbashkt t liris, siguris dhe drejtsis", paqs dhe stabilitetit q n momentin e integrimit do t ket zhvillim t njjt me at t BE-s. N kt hapsir, pas procesit t "prcaktimit t statusit" t saj, Kosova (alla Bosnja) n "pavarsi t mbikqyrur" do t shndrrohej n nj Protektorat t BE-s, ku fuqia de facto e de jure politike nuk do t'i prkiste popullit, por prfaqsuesit t zgjedhur nga Komisioni Evropian.
2.Duke njohur potenciali i rrezikshm dhe bllokues i "teoris s integrimeve" pr t ardhmen e kombit shqiptar, lvizja kombtare shqiptare ka shpallur domosdoshmrin e kryerjes s procesit e lirimit t Shqipris s Okupuar (Kosova Protektorat, Lugina e Preshevs, Lugina e Vardarit, Malsia e Madhe, Toplica) dhe ribashkimit t saj m Shqiprin administrative e lir para cilitdo hap pr integrim n BE. Po japim disa argumente q dshmojn ky opsion si i vetmi i arsyeshm:
-Pa nj ekonomi t fort, t gatshme t bj ball konkurrencs s rrept, pa zvoglimin e kriminalitetit t organizuar dhe korrupsionit t institucionalizuar shtetet e Evrops Juglindore mund vetm t endrrojn dhe t pranojn premtime, por jo t antarsohen n BE. Kjo nuk u b brenda nats as n kushtet normale t nj kombi q nuk v m prpara shtjen e krijimit t shtetit-komb t tij. Nga moment q shqiptart jetojn m shum n sundimin dhe kolonializimin sllav dhe m shum se gjysma e territorit etnik shqiptar, n nj gjendje t till mjerane, nuk mund t ec m asnj hap prpara drejt realizimit t reformave, drejt modernizimit dhe demokratizimit t Shqipris gjysmake, por mund vetm t vazhdohet me simulimet, t cilat asnjher nuk do t konsiderohen baz reale pr inkuadrimin e shtetit t pjestuar shqiptar n organizatat ndrkombtare. Pikrisht situata koloniale e shqiptarve q jan n Kosovn historike sht penges pr Shqiprin.
-Simulimi m i madh, gremina m e thell q kanoset me vdekjen kombin shqiptar kudo n trevat e tij, sht q shqiptart t katandisen n projektin hegjemonist grekomadh-serbomadh "Ballkani Perndimor" ("Bashkimi Evropian" "personal" i Greqis-Serbis) Qarqet antishqiptare n mbledhjen e Thesallonikit t vitit 2003 rivizatuan iden e "Federats Ballkanike" apo "Shtabit i Prgjithshm Ballkanik" t Josip Broz Titos dhe t spiunve t tij shttits, pr t marr n kontroll t drejtprdrejt edhe Shqiprin administrative. N fazn e par synohet mosndryshimin e atyre kufive koloniale q padrejtsisht u vizatuan mbi bllokun etniko-territorial homogjen shqiptar. Dhe, n qoft se do t bhet hapi i pastajshm i glltisjes s Shqipris administrative n kt "federat ballkanike" (ligji i t cils caktohej q n fillim n baz t konceptit t "bashkim-vllazrimit" n nivel t shteteve), ajo do t ishte e "inkurajuar" t arrinte skajin e krizs ekonomike, me qllimin e realizimit t nj spastrimi etnik "t embl", me an t imigracionit. Ndrsa pushtimi i Lugins s Vardarit dhe t Preshevs, t Kosovs "s pavarur" me shpinn e thyer prej sepats s kontrollit t administrats evropiano-serbe, do t vijonte kursin e vet, ku shqiptart do t asimiloheshin n mbulesn e "mirbesimit", "bashkjetess" dhe "mirbesimit"
-Po t realizonte kt integrim n BE pa realizuar ribashkimin kombtar shqiptar, n rastin e rrzimit t ksaj prandorie politiko-ekonomike, shqiptart prsri do t kthehen nga e para, n pushtimin dhe kolonizimin sllavo-grek.
Nse Bashkimi Evropian ndien m t vrtet se mbart "prgjgjsi historike" mbi Ballkanin, ashtu si ka deklaruar Presidentin e Komisionit Evropian Hoze Manuel Baroso m vitin 2006, ajo duhet t kuptoj nj her e prgjithmon se para se t flitet pr integrim t Ballkanit n BE, duhet t flitet pr t drejtn legjitime t shqiptarve pr t'u ribashkuar n nj shtet t vetm kombtar, nprmjet ushtrimit t parimit t vetvendosjes dhe dekolonizimit. Ndryshe BE-ja nuk do t ndalonte Ballkanin t "vallzoj" sipas "krcimit t vjetr anglez t luleve, dy hape prpara, nj hap mbrapa" (Kris Patten), sepse shtja shqiptare sht shtje koloniale, d.m.th. shqiptart jan t ndar dhe t kolonizuar n pes shtete t ndryshme si pasoje t nacionalizmit agresiv sllavo-grek. Ndryshe, Ballkani do t bj vetm hapa mbrapa, ndezs t "fuqis s barutit", q do t ndez gradualisht edhe tr Evropn, duke shkatrruar ndrtimin m pak apo jo t brisht t Bashkimit Evropian.