N mshir t fatit apo n mshir t Zotit?
Teksa lundron n forumet e gjithllojshme t internetit, shikon se faqet shqiptare po i kushtojn rndsi serioze konsumimit t ushqimit n vendin ton, q sht e vrteta dita-dits po merr prmasa problematike. Nj prej naviguesve n kto faqe shkruan se n etiketat e produkteve duhet shnuar: Standarti ndrkombtar HACCP n mnyr q ushqimet t jen t sigurta. Nse sht fallsifikuar etiketa, ky sht nj problem tjetr, por mos harroni, duhet t shikoni n fillim datn e skadencs. Produktet ushqimore q po qarkullojn n Shqipri n tregjet, dyqanet apo markete n nj prqindje t tyre jan t skaduara, ose drejt afatit t skadimit, duke u shptuar shpesh kontrolleve q ushtrohen.
Rasti i fundit i shnuar n Librazhd ku mbi 150 dasmor ran pre e helmimit nga torta sht nj model n miniatur, ndrkoh q shifrat e papublikuara pr ushqimet q hyjn n kufi me rrezikshmri serioze pr jetn mund t jen disafish m t larta. Inspektorati i Kontrollit t Ushqimit asgjesoi para disa kohsh rreth 25 kuintal biskota, okollata dhe pije t skaduara, nga t cilat 5 kuintal u kapn gjat shitjes n treg t lir. sht e kuptueshme q me rritjen e temperaturave inspektorati u ka
thirrje konsumatorve t jen ata t part t vmendshm pr t verifikuar datat e skadencave.
Apologjia e ktij institucioni prmbushet nga numri i punonjsve. Vetm 20 inspektor nuk mund t ken n kontroll t gjith situatn. Nga ana tjetr, tregtart prpiqen ta normalizojn gjithka, duke abuzuar me uljen e mimit t produkteve q u ka skaduar afati i prdorimit, metod joshse q trheq konsumatorin. Ndryshe nga tregu shqiptar, n tregjet evropiane n prputhje me ligjin e ushqimit, nj pjes e produkteve q arrijn periudhn 6 muaj para skadencs shiten me gjysmn e mimit. Ndrsa n vendin ton, nuk sht shqetsuese vetm kapja e ushqimeve t skaduara por edhe mungesa e impianteve pr djegien e tyre. Si rrjedhim Shqipria po bhet nj hambar pr produktet e skaduara t cilat t huajt n pamundsi pr ti tregtuar n vendin e tyre i zbarkojn n Shqipri.
Vetm nj sy i holl dhe i ambjentuar mund t konstatoj se far ka para syve, sepse shumica e shqiptarve e marrin t mirqn ofertn e shitsit, duke pranuar t konsumojn produkte m pak cilsore dhe me nj kosto m t ult. Nse i referohemi ligjit pr ushqimin, vrehet se Inspektoriati kryen kontrollet dhe konstaton mangsit, madje sht prgjegjs edhe pr vnien e gjobave dhe ndshkimin e subjekteve q operojn n kundrshtim me procedurat zyrtare. N praktikn europiane t kontrollit mbi ushqimin nuk rezulton t aplikohet nj skem e till. Nj ndarje e till sht
n vendet e BE-s pr t deleguar prgjegjsit e pr t penguar q e gjith procedura e tregut t prqendrohet n duart e nj grupi inspektorsh apo t nj drejtorie t vetme. Specialist t fushs tregojn se praktika e deritanishme dhe ajo q parashikon t aplikoj Ministria e Bujqsis, me an t ligjit t ri Pr Ushqimin, l shteg pr abuzim. Nuk sht e pazakont q inspektort shtetror mund ti prdorin kompetencat e tyre t dyfishta pr interesa personale. Nj prej ktyre specialistve shprehu n media shqetsimin e vet edhe pr vet faktin se firmat jo vetm furnizohen n qendra t keqkontrolluara, por mbi to nuk ushtrohet nj procedur konstante apo kontroll laboratorik mbi prmbajtjen e produktit. Pr t mos folur m tej pr nivelin e lart t informalitetit q shkakton kjo veprimtari, pasi po flasim pr produkte q blihen jasht vendit me nj mim shum t lir e q shiten shum m shtrenjt, q t sigurohen fitime t mdha. Fitimet jan t atilla saq nuk do t ishte udi q t shprblenin dhe mungesn e vmendjes s instancave shtetrore. Standardet jan pikrisht parametrat themelor q kan pr qllim mbrojtjen e shndetit dhe t jets s konsumatorve. Por kur kan kaluar kaq vjet demokraci, institucionet nuk kan dal efikase pr t mbrojtur s paku minimumin e jets s taksapaguesve shqiptar. Prandaj, kuptohet leht se n nj situat t till sht m mir q t shpenzosh koh t shikosh edhe etiketn ose tapn e shisheve dhe t mendohesh mir kur e konsumon produktin, madje t bsh edhe kryqin para se ta futsh n stomak, sepse ushqimi n Shqipri nuk sht thjesht n mshir t fatit, por n mshir t Zotit.
Rasti i fundit i shnuar n Librazhd ku mbi 150 dasmor ran pre e helmimit nga torta sht nj model n miniatur, ndrkoh q shifrat e papublikuara pr ushqimet q hyjn n kufi me rrezikshmri serioze pr jetn mund t jen disafish m t larta. Inspektorati i Kontrollit t Ushqimit asgjesoi para disa kohsh rreth 25 kuintal biskota, okollata dhe pije t skaduara, nga t cilat 5 kuintal u kapn gjat shitjes n treg t lir. sht e kuptueshme q me rritjen e temperaturave inspektorati u ka
thirrje konsumatorve t jen ata t part t vmendshm pr t verifikuar datat e skadencave.
Apologjia e ktij institucioni prmbushet nga numri i punonjsve. Vetm 20 inspektor nuk mund t ken n kontroll t gjith situatn. Nga ana tjetr, tregtart prpiqen ta normalizojn gjithka, duke abuzuar me uljen e mimit t produkteve q u ka skaduar afati i prdorimit, metod joshse q trheq konsumatorin. Ndryshe nga tregu shqiptar, n tregjet evropiane n prputhje me ligjin e ushqimit, nj pjes e produkteve q arrijn periudhn 6 muaj para skadencs shiten me gjysmn e mimit. Ndrsa n vendin ton, nuk sht shqetsuese vetm kapja e ushqimeve t skaduara por edhe mungesa e impianteve pr djegien e tyre. Si rrjedhim Shqipria po bhet nj hambar pr produktet e skaduara t cilat t huajt n pamundsi pr ti tregtuar n vendin e tyre i zbarkojn n Shqipri.
Vetm nj sy i holl dhe i ambjentuar mund t konstatoj se far ka para syve, sepse shumica e shqiptarve e marrin t mirqn ofertn e shitsit, duke pranuar t konsumojn produkte m pak cilsore dhe me nj kosto m t ult. Nse i referohemi ligjit pr ushqimin, vrehet se Inspektoriati kryen kontrollet dhe konstaton mangsit, madje sht prgjegjs edhe pr vnien e gjobave dhe ndshkimin e subjekteve q operojn n kundrshtim me procedurat zyrtare. N praktikn europiane t kontrollit mbi ushqimin nuk rezulton t aplikohet nj skem e till. Nj ndarje e till sht
n vendet e BE-s pr t deleguar prgjegjsit e pr t penguar q e gjith procedura e tregut t prqendrohet n duart e nj grupi inspektorsh apo t nj drejtorie t vetme. Specialist t fushs tregojn se praktika e deritanishme dhe ajo q parashikon t aplikoj Ministria e Bujqsis, me an t ligjit t ri Pr Ushqimin, l shteg pr abuzim. Nuk sht e pazakont q inspektort shtetror mund ti prdorin kompetencat e tyre t dyfishta pr interesa personale. Nj prej ktyre specialistve shprehu n media shqetsimin e vet edhe pr vet faktin se firmat jo vetm furnizohen n qendra t keqkontrolluara, por mbi to nuk ushtrohet nj procedur konstante apo kontroll laboratorik mbi prmbajtjen e produktit. Pr t mos folur m tej pr nivelin e lart t informalitetit q shkakton kjo veprimtari, pasi po flasim pr produkte q blihen jasht vendit me nj mim shum t lir e q shiten shum m shtrenjt, q t sigurohen fitime t mdha. Fitimet jan t atilla saq nuk do t ishte udi q t shprblenin dhe mungesn e vmendjes s instancave shtetrore. Standardet jan pikrisht parametrat themelor q kan pr qllim mbrojtjen e shndetit dhe t jets s konsumatorve. Por kur kan kaluar kaq vjet demokraci, institucionet nuk kan dal efikase pr t mbrojtur s paku minimumin e jets s taksapaguesve shqiptar. Prandaj, kuptohet leht se n nj situat t till sht m mir q t shpenzosh koh t shikosh edhe etiketn ose tapn e shisheve dhe t mendohesh mir kur e konsumon produktin, madje t bsh edhe kryqin para se ta futsh n stomak, sepse ushqimi n Shqipri nuk sht thjesht n mshir t fatit, por n mshir t Zotit.