Itali, studentët shqiptarë, vetëm 5% do kthehen

Fëmijët e emigrantëve shqiptarë mes mundësisë së integrimit në Itali dhe tundimit për tu kthyer në atdhe

Nga 10 mij student shqiptar n Itali vetm 5 pr qind e tyre dshirojn t kthehen n Shqipri. Mes mundsis pr t’u integruar n vendin fqinj dhe tundimit pr t’u kthyer n atdhe jan t pakt ata q zgjedhin rikthimin. Kjo t paktn ka rezultuar nga nj studim i kryer mbi “Shqiptart n Itali” i qendrs s studimeve sociale “Dios” n Milano. Edhe pse merr n konsiderat brezin e dyt, ku pjesa m e madhe tyre ose kan lindur n Itali ose kan shkuar atje adoleshent, sipas sociologve italian, dshirojn t integrohen ndonse prindrit e tyre kan shtpit n Shqipri, madje s fundmi nj pjes edhe po kthehen.

Studimi

Studimi “Shqiptart n Itali”, i kryer nga qendra e studimeve “Dios”, i universitetit t Barit n Tiran, i ndihmuar nga “Caritas” dhe fondacioni “Migrantes”, i prshkruan ata si disa djem me identitet t dyfisht. E megjithat vetm 5% nga 10 mij student n Itali kan shprehur dshirn pr t’u rikthyer n Shqipri. Nga kta bjn prjashtim vetm personat q kan ardhur pas vitit 2000, t cilt e shohin riatdhesimin si nj mundsi.

“Jan “djemt e brezit t dyt”, fmijt e emigrantve. Shtohen, ndonse vetm disa vite m par, diku n vitin 2008 ishin 574 mij, n 2009, 629 mij, sht brezi i sakrifics”, - shpjegon Giulio Valtolina profesor n Universitetin Katolik n Milano, njkohsisht edhe studiues n Ismu. “Prindrit e tyre kan kujtimet e vendit nga ku kan ardhur, ashtu edhe fmijt dhe niprit e tyre do t jetojn n nj shoqri, e cila do t jet m shum e pajisur me pr t’i pritur. Ata, ndrkoh, jan mes dy vendeve, kan aspiratat dhe stilet e jetess s bashkqytetarve italian, n t njjtn koh kan shum ankth pr t ardhmen e tyre”. Nga brezi i dyt, n fakt, ekzistojn shum, ka nga ata q kan lindur n Itali dhe n Shqipri, nga ata q kan mbrritur q fmij dhe ata q kan ardhur adoleshent. “Tipari kryesor i prbashkt sht fakti q jan rritur n nj familje emigrantsh”, - shprehet Daniele Cologna nga agjencia e krkimeve sociale “Codici” t Milanos. “N Itali duhet pranuar se kan mjaft vshtirsi pr t komunikuar bagazhin e eksperiencave t tyre, sepse i bashkojn n mnyr t thjesht. sht e dukshme se n rastin e shqiptarve, rreth 60 pr qind kan lindur n Itali dhe nuk dshirojn t ndihen si miq, e megjithat nuk arrin t shpreh lirisht brendin e tij prej shqiptari”. Kta djem e prjetojn shum problemin e mospranimit si qytetar italian, dshirs pr t mbajtur lidhjen mes kulturs s origjins dhe nevojs pr t ndrmarr nj projekt t veant pr jetn e tyre.

Rrfimet

M tej gazeta italiane “La stapma” vijon me rrfimet e studentve shqiptar, t cilt edhe pse kan mbi 14 vite qndrimi n Itali, vazhdojn t ndihen si t huaj. “Sa her kthehem n Shqipri ndihem sikur jam n nj tjetr planet. Nuk di si ta ndrtoj ditn time, kur dihet q n pjesn m t madhe nuk ka energji elektrike! E megjithat prindrit kan mendim krejt t ndryshm”. Kshtu shprehet Leonard Berberi, 25 vje, i ardhur n Itali n vitin 1994 duke kaluar Adriatikun me nj anije peshkimi. Sot i diplomuar n Shkenca Politike, aktualisht punon si gazetar n Milano. “Ata q kan ardhur para vitit 1999, e kan msuar italishten nga televizioni, - tregon ai, - megjithse jemi t mirintegruar, pr ne qndrimi n Itali nuk sht kurr nj rrug e prfunduar. Shokt e mi shkojn pr fundjava n Londr. Ndrsa un nuk mundem, leja e qndrimit nuk m lejon t dal jasht zons “Shengen””.

“Shpesh n familjet tona ka frkime, por nuk ka nj hendek t pakaprcyeshm”, - tregon Ismail Ademi, 27 vje, aktualisht n Arezzo q prej 14 vitesh, student i marrdhnieve ndrkombtare dhe konsulent ndrkulturor dhe antar i brezit t dyt “G2 Network”. Shum prindr kan ndrtuar shtpi dhe apartamente n Shqipri, por fmijt e tyre, t lindur dhe t rritur n Itali, nuk duan t’ia din. N muajt e fundit, n fakt po vihet re se shum jan duke u kthyer n Shqipri, kryesisht prindrit, sepse sht m e leht t prballosh papunsin n nj vend ku jeta kushton m pak, edhe ata fmij t cilt ndihen t lodhur t jetojn si t huaj n vendin ku jan rritur. Njri prej tyre thot se “kt e kupton kryesisht n shkoll t mesme, kur nuk mund t shkosh n ekskursion me shokt e tu, sepse ke lejen e qndrimit n rinovim”. Lulzim Elezaj, 30 vje, student n Milano, sht nj prej tyre. Ai gjithashtu ka vendosur kandidaturn n zgjedhjet e universitetit pr listn e “New Age” (Gjenerata e re shqiptare), gjithashtu ai merr pjes edhe n aktivitetet e “Albstudent”, shoqat rinore e diaspors. “T jesh srish i huaj t rndon, kt e shoh edhe te fmijt. N Itali lodhemi m shum sesa bashkmoshatart tan italian pr t
“rrmuj”. Shqipria e sotme sht shum m ndryshe nga ajo q ne e kemi ln, edhe pse qeveria shqiptare po zbaton nj program pr t thithur “trurin”, mbi t gjitha studentt m t mir”.