KMCAP, kur nje person perfiton pension Sonila Isaku

Nese nje person eshte i paafte per te kryer cdo lloj veprimtarie ekonomike dhe ka gjymtime te forta fizike (duke perfshire verbimin), ka te drejte te marre pension invaliditeti. Ky pension merret i plote kur personi i siguruar qe ka plotesuar periudhen minimale te sigurimit, e cila eshte e barabarte me gjysmen e diferences se moshes se personit te siguruar, ne kohen qe behet i paafte dhe moshes 20 vjec. (Per shembull, nese personi qe eshte bere invalid eshte 38 vjec, per te perfituar pension te plote invaliditeti i duhen 38-20/2=9 vite sigurim). Kusht tjeter eshte se ky person te kete te humbur plotesisht aftesine per pune, jo per shkak te aksidentit ne pune apo semundjes profesionale. E drejta per te perfituar pension invaliditeti te plote fillon pas mbarimit te periudhes 6 mujore te trajtimit me raport mjekesor per paaftesi te perkohshme ne pune. Vleresimi nga KMCAP duhet te behet ne muajin e peste ose te gjashte, para perfundimit te kesaj periudhe. Masa mujore e pensionit te plote te invaliditetit perbehet nga pensioni baze dhe nga nje shtese pensioni qe llogaritet si pensioni i pleqerise. Shuma baze e pensionit iu jepet gjithe personave te siguruar. Shtesa qe iu jepet personave te punesuar, eshte 1 per qind per vit sigurimi shumezuar me bazen mesatare te vleresueshme, qe i siguruari ka arritur nepermjet kontributeve gjate gjithe historise se tij kontributeve. Shuma e pergjithshme e ketij pensioni do te jete jo me e madhe se dy here pensioni baze, ose 80 per qind e pages mesatare neto te vitit te fundit, cila te jete me e vogel. Kur perfituesi i nje pensioni te plote te invaliditetit behet i paafte dhe ka nevoje per nje kujdes te vazhdueshme nga nje person tjeter, sipas percaktimit te KMCAP-it, atij i jepet nje pagese shtese prej 15 per qind te bazes se vleresueshme. Ne rast se ky person ka femije ne ngarkim deri ne moshen 18 vjec ose deri ne moshen 25 vjec kur vazhdon studimet e larta me shkeputje nga puna, do te marre nje te ardhur shtese familjare per cdo femije ne masen 5 per qind te pensionit baze, por jo me shume se 30 per qind e tij. Nderkohe sa i perket mases se perfitimit per secilin grup me aftesi te kufizuar percaktohet me VKM. Te verbrit perfitojne 9800 leke ne muaj, te verbrit qe vazhdojne shkollen e mesme 19600 leke, ata qe vazhdojne shkollen e larte ose studimet pas universitare 29400 leke, te verbrit qe kane humbur vendin e punes pas 1 janarit 1991 perfitojne 14700 leke ne muaj. Kujdestari i te verbrit perfiton 9800 leke ne muaj. Para dhe tetraplegjiket perfitojne 8700 leke ne muaj, kur vazhdon shkollen e mesme 200% te kesaj shume, ata qe vazhdojne shkollen e larte ose studimet pas universitare 300%.Perfitojne paketen higjieno-sanitare 16000 leke ne muaj. Kujdestari i paraplegjikut perfiton 9200 leke ne muaj dhe per kohen qe sherben si kujdestar eshte i siguruar. Personat me aftesi te kufizuar perfitojne 8700 leke ne muaj, kur vazhdon shkollen e mesme 200% te kesaj shume, ata qe vazhdojne shkollen e larte ose studimet pas universitare 300% te kesaj shume. Kujdestari i tyre perfiton 8700 leke ne muaj.

Invalidet e punes perfitojne nje shtese mujore mbi pensionin e invaliditetit sipas grupeve:

a- 3300 leke ne muaj, nese jane invalide te plote, nga semundje te pergjithshme.

b- 2200 leke ne muaj, nese jane invalide te pjesshem, nga semundje te pergjithshme.

c- 4000 leke ne muaj nese jane invalide te plote, nga aksidentet ne pune dhe semundje profesionale.

d- 2700 leke ne muaj nese jane invalide te pjesshem, nga aksidentet ne pune dhe semundje profesionale.

e- Familjet qe kane dy te paafte brenda saj, kujdestari i tyre paguhet me 150% te shumes.

Dokumente shtese per pension invaliditeti

Flete-drejtimi per ne KMCAP, leshuar nga institucione shendetesore me shtreter, (Spital), shoqeruar me flete-dalje nga spitali, ekzaminime e dokumente te tjera plotesuese, te kerkuara kur del per here te pare ne KMCAP;

Flete-drejtimi nga KML per ato gjendje shendetesore, qe nuk jane objekt trajtimi ne spital, sipas percaktimit ne Rregullore;

Epikrize percjellese, leshuar nga mjeke specialiste, apo konsulta e shoqeruar me ekzaminimet e nevojshme. Kur del per rikontroll duhet shoqeruar me ekzaminimet perkatese zyrtare;

Kartela personale dhe libri i shendetit per te vertetuar ecurine e semundjes, ndjekjen dhe trajtimin mjekesor me ilace;

Flete-drejtimi per KMCAP, qe verteton rendimin e gjendjes shendetesore, e vlefshme per KMCAP, para afatit te rikontrollit

Raport mjekesor leshuar nga Komisioni Mjekesor, qe percakton gjendjen shendetesore dhe aftesine per pune (para fillimit te punesimit ose te perfshirjes ne cdo skeme sigurimi);

Raport mjekesor i lirimit nga ushtria, leshuar nga KMU prane SQU, per ushtaret qe behen invalide gjate sherbimit ushtarak;

Vertetim per pagesen e paaftesise per pune, shkaktuar nga nje semundje e pergjithshme (per punemarresin).

Kriteret mjekesore per caktimin e aftesise ne pune te invalideve:

Ne vartesi te shkalles se humbjes te aftesise per pune, sipas Ligjit nr. 7703, date 11.05.1993 “Per Sigurimet Shoqerore ne Republiken e Shqiperise”, i ndryshuar, invaliditeti klasifikohet ne tri grupe:

a) Invaliditet i pjesshem, kur personi i siguruar humbet aftesine per pune ne profesionin apo punen e tij te fundit, por mund te kryeje pune te tjera sipas percaktimit te vendimit te KMCAP-it;

b) Invaliditet i plote, kur personi i siguruar behet i paafte per cdo pune;

c) Invaliditet i plote ne kushtet e nevojes per kujdestari.