KOMENT – Kryeqyteti azer qendra e re e agjendës globale të planifikimit urban

BAKU, 17 maj /ATSH-AZERTAC/ – Sesioni i 13-të i Forumit Botëror Urban (WUF13), një nga platformat më me ndikim të urbanizimit global të Kombeve të Bashkuara, do të mbahet në kryeqytetin e Azerbajxhanit, Baku, nga 17-22 maj.

Ky aktivitet ndërkombëtar, i dedikuar temës “Strehim për të Gjithë: Qytete dhe Vendbanime të Sigurta dhe të Qëndrueshme”, është organizuar nga Programi i Vendbanimeve Njerëzore i Kombeve të Bashkuara – UN-Habitat dhe konsiderohet një platformë e rëndësishme për të diskutuar çështje globale si planifikimi urban, zhvillimi i qëndrueshëm dhe mjediset jetësore gjithëpërfshirëse.

Fakti që WUF13 mbahet në Azerbajxhan tregon se reputacioni ndërkombëtar i vendit po rritet, pjesëmarrja e tij aktive në proceset globale vlerësohet shumë nga bashkësia ndërkombëtare, dhe politikat e zbatuara në fushat e planifikimit urban dhe zhvillimit të qëndrueshëm, në veçanti. Fakti që forumi mbahet në Azerbajxhan për herë të parë në rajon është një tregues i rëndësishëm i rolit në rritje të vendit tonë në bashkëpunimin ndërkombëtar dhe axhendën moderne të planifikimit urban.

Bashkëpunimi midis Azerbajxhanit dhe UN-Habitat ka hyrë në një fazë të re zhvillimi dhe analizon rolin e UN-Habitat si një platformë kryesore ndërkombëtare që koordinon zhvillimin e qyteteve të qëndrueshme, si dhe rëndësinë e organizimit të WUF13 në Baku, i cili konsiderohet si një nga forumet globale më me ndikim në botë në fushën e planifikimit urban.

UN-Habitat – platforma kryesore ndërkombëtare që koordinon zhvillimin e qyteteve të qëndrueshme

UN-Habitat është agjencia kryesore brenda sistemit të OKB-së që kryen funksionin e një pike fokale në fushën e planifikimit urban dhe zhvillimit të vendbanimeve njerëzore. Organizata u krijua me një rezolutë të Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së të datës 19 dhjetor 1977. Më vonë, me një rezolutë të Asamblesë së Përgjithshme të datës 21 dhjetor 2001, statusi institucional i organizatës u zgjerua dhe u bë një Program.

Qëllimi kryesor i UN-Habitat është të promovojë zhvillimin e vendbanimeve njerëzore të qëndrueshme nga ana sociale dhe mjedisore, duke përfshirë qytetet, në të gjithë botën, dhe të punojë drejt ndërtimit të qyteteve dhe komuniteteve gjithëpërfshirëse, të sigurta dhe të qëndrueshme me qëllim uljen e varfërisë, diskriminimit dhe pabarazisë.

Organizata luan një rol kyç në formësimin e axhendës ndërkombëtare mbi urbanizimin dhe vendbanimet njerëzore. UN-Habitat është organizatori kryesor i Forumit Botëror Urban (WUF), Ditës Botërore të Habitatit dhe nismave të tjera ndërkombëtare.

WUF – forumi global më me ndikim në fushën e planifikimit urban

Forumi Botëror Urban u krijua nga OKB në vitin 2001. Qëllimi i Forumit është të shqyrtojë ndikimin e proceseve të shpejta të urbanizimit në zhvillimin urban, të promovojë politikat e qëndrueshme të urbanizimit, të ndajë përvojat e suksesshme të vendeve në këtë fushë, të zgjerojë shkëmbimin e njohurive përmes debatit dhe diskutimeve të hapura dhe të forcojë bashkëpunimin ndërkombëtar.

Ky forum konsiderohet platforma më me ndikim dhe pjesëmarrëse në fushën e planifikimit urban në mbarë botën. Për sa i përket përmbajtjes dhe fushëveprimit, WUF konsiderohet ngjarja e dytë më e madhe dhe më e rëndësishme ndërkombëtare e Organizatës pas Konferencës së Palëve në Konventën Kornizë të OKB-së për Ndryshimet Klimatike – COP.

E ardhmja e qyteteve, ndryshimi i klimës, zhvillimi i vendbanimeve njerëzore, “qytetet inteligjente”, përfshirja sociale, qëndrueshmëria mjedisore dhe çështje të tjera urgjente bëhen temat kryesore të diskutimit në platformën WUF, ku diskutohen sfidat globale të urbanizimit.

Bashkëpunimi midis Azerbajxhanit dhe UN-Habitat në një fazë të re zhvillimi

Bashkëpunimi midis Azerbajxhanit dhe UN-Habitat ka hyrë në një fazë të re zhvillimi, veçanërisht pas punës së rehabilitimit dhe rindërtimit të kryer në territoret e çliruara.

Përfaqësuesja e parë e nivelit të lartë të OKB-së që vizitoi territoret e çliruara të Azerbajxhanit ishte Drejtoresha Ekzekutive e atëhershme e UN-Habitat, Maimuna Mohd Sharif. Kjo vizitë solli vëmendjen ndërkombëtare ndaj aktiviteteve të mëdha të rindërtimit dhe zhvillimit urban të Azerbajxhanit në periudhën pas konfliktit.

Në vitet e fundit, Azerbajxhani dhe UN-Habitat kanë zbatuar së bashku një numër iniciativash të rëndësishme. Kështu, në vitin 2022, Forumi i 1-rë Kombëtar i Planifikimit Urban u organizua në Baku dhe Agdam. Në vitin 2023, Forumi i 2-të Kombëtar i Planifikimit Urban dhe Dita Botërore e Habitatit u mbajtën në Baku dhe Zangilan. Në vitin 2025, Forumi i 3-të Kombëtar i Planifikimit Urban u organizua në Khankendi dhe Baku. Këto ngjarje janë bërë një platformë e rëndësishme për prezantimin ndërkombëtar të përvojës së Azerbajxhanit në planifikimin urban, qasjet inovative dhe modelin e zhvillimit të qëndrueshëm. Këto forume, të organizuara për herë të parë në rajon, kanë luajtur rolin e një platforme ndërkombëtare për diskutimet më gjithëpërfshirëse dhe të gjera mbi planifikimin urban./  a.jor.