KQZ Ja propozimet per zgjedhjet
TIRANEuml ndash Ne ditet kur PS e PD po replikojne per vijueshmerine e reformes zgjedhore Komisioni Qendror i Zgjedhjeve ka bere gati propozimet konkrete. Sipas materialit te siguruar nga Shqiptarja.com KQZ ka propozuar ndryshime ne numerimin e votave e mes te tjerash edhe shtimin e KZAZ-ve te cilat aktualisht jane 66.Po keshtu KQZ propozon qe regjimi ifletes se votimit te mos jete e lidhur me kutine e votimit.
PROPOZIMET E KQZ
Ky dokument ka per qellim qe te kontribuoje ne dhenien e nje mendimi teknik mbi permiresimet qe duhet te behen ne Kodin Zgjedhor ne menyre qe praktika e administrimit zgjedhor te shmange ne maksimum problematika te cilat lidhen me hapesira dhe percaktime jo-koherente te Kodit Zgjedhor te cilat ndikojne drejtpersedrejti ne standardet qe KQZ duhet te realizoje ne mire administrimin e nje procesi zgjedhor. Theksojme se ky dokument bazohet kryesisht ne praktiken dhe gjetjet e 2 proceseve te fundit zgjedhore.
I. ZONAT E ADMINISTRIMIT TEuml ZGJEDHJEVE
Per arsye te pershpejtimit te procedurave te numerimit te votave dhe realizimit te ketij procesi ne afatet e Kodit duhet te shtohet numri i zonave te administrimit zgjedhor ZAZ-ve. Ne kete rast ndryshimet qe propozohen ne nenin 27 jane
- Qe nje rreth te mund te ndahet ne me shume se nje ZAZ numri i zgjedhesve nga me shume se 70 mije zgjedhes te ndryshohet ne me shume se 60 mije
- Nje bashki te jete ZAZ me vete kur ka me shume se 30 mije zgjedhes dhe
- Qe nje bashki te ndahet ne dy ZAZ duhet qe numri i zgjedhesve te jete me shume se 80 mije zgjedhes.
Ndryshimi i ketyre kritiereve ben te mundur krijimin e 100 ZAZ-ve nga 66 qe u krijuan ne zgjedhjet e vitit 2009 dhe 2011.
II. ZONA DHE NUMRI I QV-VE
Menyra e trajtimit te shperndarjes se votuesve ne qendrat e votimit dhe percaktimi i vendndodhjes se tyre pervec percaktimit te vendndodhjes se QV-ve ne ambjente private sipas Kodit Zgjedhor e perjashton pergjegjesine e KQZ-se per kete proces. Kete Kompetence e ka Kryetari i njesise se Qeverisjes Vendore.
Nisur nga Praktika e deritanishme ne shume raste kryetaret ne detyre te organit te njesise se qeverisjes vendore jane njekohesisht dhe kandidate per kryetar ne zgjedhjet e ardhshme. Ne kete moment vendimarrja e tyre per shperndarjen e votuesve ne qendrat e votimit dhe caktimi i vendndodhjes se tyre eshte e diskutueshme gje e cila solli disa ankime nga subjektet zgjedhore ne KQZ-se ne lidhje me keto vendime te kryetareve te njesive vendore.
Kesaj problematike i shtohet edhe fakti qe Kodi Zgjedhor nuk parashikon detyrimin per kryetaret e njesive te qeverisjes vendore per te derguar ne KQZ informacionin ne lidhje me percaktimin e QV-ve dhe numrin e zgjedhesve per cdo QV duke cuar ne neglizhencen e kryetareve te njesive vendore per te sjelle ne kohe ne KQZ kete informacion te domosdoshem per krijimin dhe funksionimin e QV-ve.
Per te zgjidhur keto problematika ne propozojme qe Kodi Zgjedhor te rishikohet ne menyre te tille qe kryetari i njesise se qeverisjes vendore te kryeje procedurat e parashikuara ne nenin 62 pika 1 germa a dhe b te Kodit Zgjedhore dhe me pas tja propozoj KQZ-se per miratim.
Ne kete kontekst duhet qe edhe afati i fundit per ndryshimin e vendndodhjes se qv-ve te ndryshoje nga 10 ne 20 dite.
III. PEumlRGATITJA E FLETEumlS SEuml VOTIMIT
Hartimi dhe prodhimi i Fletes se Votimit eshte produkt i disa proceseve te tjera si
- Regjistrimi i partive politike/koalicioneve
- Regjistrimi i kandidateve listat shumeemerore kryetaret per organet e qeverisjes vendore
- Miratimi i listes perfundimtare nga kryetari i njesise vendore dhe i dhenies se informacionit ne KQZ
Per me teper afateve te parashikuara nga Kodi per keto procedura i shtohen edhe afatet e procedurave ankimore duke e cuar afatin per prodhimin e fleteve te votimit deri ne limitet e pamundesise se realizimit. Ne zgjedhjet e fundit vendore KQZ ne disa raste sporadike nuk pati as mundesine kohore per te korrigjuar disa gabime teknike ne fleten e votimit fakt i vene ne dukje dhe nga raporti i OSBE/ODIHR.
Sugjerohet qe te gjitha afatet e siperpermendura qe ndikojne ne miratimin dhe prodhimin e fletes se votimit duhet te largohen respektivisht edhe 30 dite nga afati kohor i parashikuar ne Kodin aktual.
Per sa i perket permbajtjes se Fletes see Votimit per zgjedhjet per organet e qeverisjes vendore Kodi duhet te shprehet per permbajtjen e fletes se votimit per kandidatet per kryetar te njesise vendore dhe per renditjen midis partive dhe koalicioneve.
IV. DOKUMENTACIONI PEumlR PROCEDURAT E HAPJES/MBYLLJES SEuml VOTIMIT
Menyra sesi Kodi Zgjedhor ka renditur procedurat dhe dokumentacionin perkates per veprimet qe KQV duhet te kryej gjate gjithe veprimtarise se saj eshte bazuar me te drejte ne qellimin per te identifikuar cdo veprim te njepasnjeshem te KQV-se duke lene gjurme te dokumentuar per keto veprime.
Nga vezhgimi i deritanishem i menyres se administrimit te ketij dokumentacioni kemi vene re se ne shumicen derrmuese disa elemente nuk merren fare ne konsiderate dhe nuk vleresohen si veprime te rendesishme qe lidhen me sekretimin e procesverbalit te hapjes dhe mbylljes se votimit pasi jane jashtezakonisht te rralla rastet qe keto procesverbale jane gjetur te sekretuara ne zarfet perkates. Per me teper pergjithesisht komisioneret ankohen per numrin e madh te procesverbaleve dhe pamundesine e ndjekjes se te gjithe procedurave per shkak te tensionit apo kohes se kufizuar ne dispozicion. Me nje panorame te tille ku Kodi dokumenton ne detaje veprimet e KQV-se por qe nga ana tjeter ato nuk gjen plotesisht zbatim ne praktike atehere qellimi i ligjvenesit per te patur ne cdo rast gjurme te veprimeve ne rast te hetimi nuk realizohet
Ne kete rast mendojme qe puna e KQV-se te permblidhet ne nje dokument te vetem origjinal ndash Libri i Protokollit ndash i cili duhet te permbaje te gjithe procesverbalet tip qe percakton Kodi aktualisht dhe kopjet e karbonit te vulosura te tyre te futen detyrimisht ne kutite respektive por origjinali i procesverbaleve duhet te jete pjese e pandare e Librit te Protokollit.
Ne pamje te pare kjo praktike duket sikur parimisht kufizon te drejten e subjekteve te interesuar per te marre kopje te ketij dokumentacioni kryesisht procesverbalit te hapjes/mbylljes se votimit por praktikisht nuk ka asnje rast te vetem kur subjekte te jene interesuar per kopje te ketij dokumentacioni dhe faktikisht qellimi i perdorimit te tyre plotesohet pasi veprimet jane te faktuara si ne Librin e Protokollit ashtu edhe brenda kutive.
V. RUAJTJA E DOKUMENTACIONIT
Nisur nga debati i gjate per hapjen e kutive te votimit te perdorura ne zgjedhjet per kuvend 2009 u vu re se permbajtja e dispozites per ruajtjen e dokumentacionit konkretisht neni 178 nuk ka ndryshuar qe nga ligji per zgjedhjet e vitit 1991 nderkohe qe praktika zgjedhore ne keto 20 vjet ka ndryshuar rrenjesisht. Per rrjedhoje terminologjia dhe kerkesat e ketij neni nuk i korrespondojne nje pjese te konsiderueshme terminologjise dhe dokumentacionit qe perdoret per administrimin e procesit zgjedhor e percaktuar kjo nga ky Kod Zgjedhor
Per me teper ajo qe eshte nje domosdoshmeri imediate per ndryshim ne kete dispozite eshte procedura e asgjesimit te fleteve te votimit dhe kunderfleteve e cila duhet te jete ne perputhje me normat e percaktuara ne Ligjin 9010 date 13.02.2003 Per administrimin mjedisor te mbetjeve te ngurta dhe ti pershtatet mundesive teknologjike te riciklimit.
Ne kete rast duhet qe dispozita per ruajtjen e dokumentacionit te ndryshoje qe ne thelb dhe te bazohet ne
- Pershtatjen e terminologjise dhe llojit te dokumentacionit qe duhet dorezuar nga KZAZ-te ne KQZ dhe te saktesoje pjesen e dokumentacionit qe duhet te mbaje vet KZAZ ndash duke patur parasysh llojin dhe afatet e funksionimit te KZAZ-ve
- Pershtatjen e terminologjise dhe llojit te dokumentacionit qe ka vlere ligjore dhe historike per tu klasifikuar dokument qe duhet te administruar dhe arkivuar nga Arkivi i Shtetit
- Asgjesimi i fleteve te votimit dhe kunderfleteve te mos behet me me djegie por me forma adekuate te riciklimit duke ngarkuar KQZ-ne per te caktuar me akte nen ligjore per format e riciklimit.
VI. NUMEumlRIMI I VOTAVE FLETEumlT E VOTIMIT TEuml HEDHURA NEuml KUTINEuml TEuml GABUAR
Kodi Zgjedhor duhet ta trajtoje ceshtjen e numerimit te fleteve te votimit ne zgjedhjet per organet e qeverisjes vendore. Regjimi I fletes se votimit te mos jete e lidhur me kutine e votimit. Kutia e votimit te konsiderohet si material zgjedhor qe mban fletet e votimit te sigurta deri ne momentin e numerimit. Kutia mund te numertohet me numra. Te gjitha kutite e votimit te nje qendre votimi te hapen njekohesisht nga grupi i numerimit dhe fillimisht te ndahen sipas organit perkates gje e cila evidentohet menjehere ne baze te ngjyres se fletes se votimit dhe me pas te kryhet numerimi per secilin organ dhe te plotesohet tabela perkatese.
VII. ZGJEDHEumlSIT QEuml NUK MUND TEuml VOTOJNEuml VET
KQZ ka demonstruar gjithmone nje vullnet maksimal per te realizuar pershtatjen e kushteve per te mundesuar votimin e lire dhe te fshehte edhe per personat qe nuk mund te votojne vet kryesisht personave me aftesi te kufizuar. Eumlshte shume pozitive qe Strategjia Kombetare e Personave me Aftesi te Kufizuar gjen zbatim progresiv edhe ne dispozitat e Kodit Zgjedhor qe prej vitit 2005 por ligjvenesi duhet te rregulloje identifikimin e autoriteteve pergjegjese per zbatimin e ketyre dispozitave Neni 108 pika 6 dhe 7 percakton modalitetet qe duhet te ndjekin zgjedhesit me aftesi te kufizuar per te informuar pushtetin vendor per kushtet e tyre dhe se ku do te votojne por nga ana tjeter pergjegjesine financiare per realizimin e ketyre nevojave nga pushteti vendor ja cakton KQZ-se
Por
i. Praktikisht KQZ nuk ka asnje mundesi dhe faktikisht nuk ka ndodhur qe te marre informacion as ne kohe dhe as diten e zgjedhjeve per numrin vendndodhjen e zgjedhesve me aftesi te kufizuar pasi ky eshte detyrim paresor i institucioneve te pushtetit vendor dhe Ministrise se Punes dhe Ceshtjeve Sociale
ii. Duke qene se lista e zgjedhesve dhe vendet e qendrave te votimit jane detyrim i drejtperdrejte i pushtetit vendor atehere KQZ e ka te pamundur per vet specifiken e kesaj problematike qe te percaktoje se 1. ku dhe sa jane zgjedhesit me aftesi te kufizuar 2. kushtet e paaftesise se tyre 3. mjetet ndihmese qe duhen vene ne funksion per te krijuar kushte per te ushtruar te drejten e votes.
Ne keto kushte KQZ ka mundesuar ne rang vendi kushtet vetem per te verbrit ndash si detyrim i pikes 8 te nenit 108 por per kategorite e tjera eshte e pamundur.
Ne kete rast duhet qe neni 108 te plotesoje kuadrin e pergjegjesise se Pushtetit Vendor dhe Ministrise se linjes qe eshte pergjegjese per zbatimin e Strategjise Kombetare per Personat me aftesi te Kufizua per detyrimin e pajisjes se QV-ve me mjete ndihmese qe lidhen me levizjen/transportin e zgjedhesve me aftesi te kufizuar dhe duhet te heqe detyrimin e KQZ-se per ta realizuar kete proces me shpenzimet financiare te saj pasi eshte nje proces i pamundur dhe nuk ben gje tjeter vetem shmang pergjegjesine e pushtetit vendor.
VIII. ORGANIZIMI DHE FUNKSIONIMI I KZAZ-VE KQZ-VE DHE GN-VE
Problematika e funksionimit te komisioneve zgjedhore te niveleve te dyta dhe te treta eshte sa politike aq edhe teknike. Gjithsesi KQZ eshte perqendruar me teper ne propozime per ndryshime ne procedurat e krijimit organizimit dhe funksionimit te ketyre komisioneve ne menyre qe te shmangen praktikat abuzive te cilat cojne ne bllokimin e procesit te votimit apo numerimit te votave. Keto problematika konsistojne kryesisht ne moszbatimin e detyrimit ligjor nga partite politike per sjelljen e propozimeve per anetare te komisioneve te niveleve te ulta ne abuzimin me hapesirat qe le Kodi ne lidhje me plotesimin e vakancave kriteret per perzgjedhjen dhe emerimin e ketyre anetareve si dhe percaktimin e qarte te detyrave te ketyre komisioneve gjate administrimit te procesit zgjedhor.
Duke patur parasysh kete kuader te gjere problematikash propozojme qe
- Duhet te ndryshoje afati kohor per te plotesuar vakancen e krijuar ne KZAZ nga 15 dite ne 3 dite. Gjithashtu gjate dites se zgjedhjeve propozimi per te plotesuar vendin vakant ne KZAZ duhet te behet brenda dy oresh.
- Duhet percaktuar saktesisht procedura dhe kategoria e personave te cilet do te emerohen kryesisht nga KQZ-ja dhe jo vetem per diten e zgjedhjeve.
- Neni 30 duhet te perfshije edhe anetare apo kandidate per keshillat e bashkise apo komunes perkatese kur ka zgjedhje per organet e qeverisjes vendore.
- Ashtu si per KZAZ-ne dhe per KQV-te duhet te percaktohet procedura dhe kategoria e personave te cilet do te emerohen kryesisht nga KZAZ-ja apo KQZ-ja nese partite te cilat kane te drejte te paraqesin anetare ne KQV nuk e ushtrojne kete te drejte.
- Shkak per shkarkimin e anetarit te KQV-se duhet te jete edhe rasti kur ai nuk paraqitet 2 ore rrjesht ne detyre diten e zgjedhjeve.
- Afati kohor i marrjes se vendimit nga KZAZ-ja per ngritjen e grupeve te numerimit te votave per caktimin e numrit te Grupeve te Numerimit duhet te jete jo me vone se 10 dite para dites se zgjedhjeve. Gjithashtu propozimi i partive politike per emerimin e anetareve te GN duhet te jete jo me vone se 1 jave para dites se gjedhjeve ndersa afati kohor i emerimit te anetareve te GN nga KZAZ-ja duhet te jete te pakten 4 dite para dites se zgjedhjeve.
- Duhet te theksohet fakti se vetem kandidatet e propozuar nga partite politike per anetar GNV-ve te cilet kane kryer programin e trajnimit dhe kane kaluar testin kualifikues te pergatitur nga KQZ-ja do te emerohen si te tille nga KZAZ-ja perkatese.
- Duhet te percaktohet qarte kriteri i vendbanimit te anetareve te GNV-ve ne rastin kur numerohen votat per Bashkine e Tiranes.
- Duhet te percaktohet qarte rasti kur brenda nje grupimi politik vetem nje parti politike ka me teper se 2 mandate ne Kuvend.
- Afati kohor per dorezimin e materialeve nga selia e KZAZ-se te jete jo me vone se 24 ore para hapjes se votimit ne menyre qe per cdo problematike te krijuar te ekzistoje mundesia e nderhyrjes ne kohe per administrimin e zgjedhjeve ne QV.
- Duhet qartesuar se kush ka detyren te therrase forcat e policise se shtetit per vendosjen e rendit ne QV KZAZ-ja apo KQV-ja pasi ne dispoziten perkatese kete detyre e kane te dy keto komisione.
IX. REGJISTRIMI I KANDIDATEumlVE PEumlR KRYETAR BASHKIE/KOMUNE
Kodi Zgjedhor aktual eshte i paqarte per regjistrimin e kandidateve per kryetar komune apo bashkie. Ai ka parashikuar vetem regjistrimin e kandidateve per kryetar te propozuar nga zgjedhesit.
Kjo procedure mund te regullohet duke shtuar nje dispozite e cila duhet te percaktoje menyren e regjistrimit te kandidateve per kryetar komune/bashkie.
Per sa i perket sanksioneve ne lidhje me barazine gjinore praktika e zgjedhjeve te vitit 2011 tregoi se procesi i verifikimit te kriterit te gjinise ne listat shumeemerore nuk u krye nga KZAZ-te. Prane KQZ nuk u depozitua asnje vendim ku te evidentohej fakti nese ishte shkelur ky kriter apo jo. Ky Verifikim u krye nga KQZ. Per shkak te volumit te punes rezikohet te respektohet afati 6 muaj nga momenti i kryerjes se shkeljes i cili parashikohte ne nenin 17 te ligjit nr. 10279 Per kundravajtjet administrative. Verifikimi kerkon nje kohe me te gjate. Nje menyre qe kjo procedure te mos jete ne konflikt me nenin 17 pika 1 te ligjit te sipercituar Kodi Zgjedhor duhe te parashikoje afate te ndryshme per shqyrtimin e kesaj kundravajtje administrative. Ky afat mund te jete deri ne 12 muaj nga momenti i kryerjes se shkeljes.
X. AFATET QEuml LIDHEN ME PERIUDHEumlN ZGJEDHORE
Neni 29 i Kodit vendos kufizime per vakancen per anetaret e KZAZ-ve duke diferencuar vakancen ne periudhe zgjedhore dhe ne periudhe jozgjedhore. Nisur nga perkufizimi i periudhes zgjedhore qe Kodi ben ka mosperputhje midis kesaj periudhe dhe petriudhes se krijimit dhe funksionimit te KZAZ-se. Ne mendojme qe plotesimi i vendit vakant te mos lidhet me periudhen zgjedhore.
Bazuar ne te njejtin arsyetim mendojme se duhet te rishikohet edhe afati i ngritjes se BMM. Kodi parashikon qe BMM ngrihet 10 dite para fillimit te periudhes zgjedhore nderkohe qe referuar perkufizimit qe jep Kodi per periudhen zgjedhore BMM rezulton te ngrihet vetem ne dy data 5 mars ose 5 shtator. Kjo eshte e panevojshme pasi BMM ngrihet per te monitoruar mediat vetem per periudhen e fushates zgjedhore. Afati i ngritjes se BMM duhet te jete 10 dite para fillimit te periudhes se fushates zgjedhore dhe jo 10 dite para fillimit te periudhes zgjedhore.
XI. ZEVENDESIMI I MANDATIT TE KESHILLTARIT TEuml B/K KUR MANDATIN E ZOTEumlRON KANDIDAT I MBESHTETUR NGA ZGJEDHEumlSIT
Neni 164 i Kodit Zgjedhor duhet te parashikoje edhe rastin e zevendesimit te mandatit te keshilltarit te bashkise dhe komunes kur mandati i nderprere i perket nje kandidati te mbeshtetur nga zgjedhesit. Prane KQZ-se jane paraqitur kerkesa te tilla ku ne bashki apo komune eshte nderprere mandati i keshilltarit i cili ishte me pare kandidate i mbeshtetur nga zgjedhesit. Ne kete rast KQZ ka zbatuar per analogji nenin 164 te Kodit Zgjedhor i cili parashikon proceduren per zevendesimin e anetarit te Kuvendit kur mandati i nderprere i perket nje kandidati te propozuar nga zgjedhesit dhe duke aplikuar kete analogji mandati i takon subjektit zgjedhor me heresin me te larte ne baze te formules te percaktuar per ndarjen e mandateve.
XII. FINANCIMI I SUBJEKTEVE ZGJEDHORE
Sipas Kodit Zgjedhor subjektet zgjedhore kane disa detyrime per pasqyrmin e fondeve te shpenzuara dhe te perfituara per fushaten zgjedhore neni 90.
Sipas perkufizimit subjekt zgjedhor jane partite politike kandidatet per kryetar komune dhe bashkie si dhe kandidatet e listave shumemerore dhe kjo do te thote qe detyrimet e nenit 90 te Kodit jane per partite politike kandidatet per kryetar bashkie/komune dhe kandidatet e propozuar nga zgjedhesit. Nderkohe neni 90 pika 4 rithekson dhe nje here se detyrimet e ketij neni vlejne dhe per kandidatet e propozuar nga zgjedhesit duke lene te kuptohet se kete detyrim e kane partite politike dhe kandidatet e propozuar nga zgjedhesit. Neni 91 parashikon gjithashtu se per cdo subjekt zgjedhor KQZ emeron me short nje ekspert kontabel per auditimin e fondeve te perftuara dhe te shpenzuara duke perdorur termin subjekt zgjedhor i cili nenkupton edhe ne kete rast parti/kandidat per kryetyar/kandidat per keshill. Sipas mendimit tone eshte e paqarte a do te kete auditim per fondet e kandidateve per kryetar te vecante nga auditimi i fondeve te partise.
Neni 92 pika 1 e Kodit Zgjedhor ngarkon KQZ-ne te perzgjedhe me konkurim nje liste te eksperteve kontabel te licensuar ne fillim te vitit zgjedhor.
Hedhja e shortit dhe emerimi i ekperteve te perzgjedhur si me lart behet jo me vone se 45 dite nga dalja e rezultatit perfundimtar te zgjedhjeve percaktuar kjo ne nenin 91 pika 1 te Kodit Zgjedhor. Nga ekperienca e zgjedhjeve te pergjithshme per Kuvendin 2009 si edhe Zgjedhjeve per Organet e Qeverisjes Vendore 2011 rezultoi se nga momenti i perzgjedhjes se listes deri ne momentin e emerimit te eksperteve krijohet nje interval kohe mesatarisht 6 muaj kohe gjate se ciles mund te kete ndryshime ne listen e ekperteve te perzgjedhur nga KQZ. Keto ndryshime mund te vijne per shkak te
- Shtimit ne liste te eksperteve te rinj te cilet gjate kesaj periudhe mund te plotesojne kriterin e ekperiences te percaktuar nga Kodi Zgjedhor neni 92 pika 2 ndash te kene 5 vjet qe e ushtrojne kete profesion.
- Duhet te kete shkurtim te listes se ekperteve per shkak te daljes ne pension dhe mos ushtrimit me te profesionit.
- Shkurtim te listes se eksperteve per shkak te masave te mundshme disiplinore.
Propozimi yne eshte qe perzgjedhja e listes dhe emerimi i eksperteve te behet ne te njejtin moment.
Dorezimi i raporteve financiare ne KQZ nga ana e subjekteve zgjedhore ne momentin e mbylljes se fushates si edhe qartesimi i momentit te berjes publike te informacionit financiar nga ana e KQZ-se
Kodi Zgjedhor parashikon mbajtjen e te dhenave per dhurimet si edhe per shpenzimet per fushaten zgjedhore nga ana e partive politike si edhe ngarkon KQZ-ne te beje kurdohere publike listen e donatoreve qe dhurojne shuma mbi 100 mije leke nderkohe qe nuk i detyron partite politike te dorezojne raporte financiare apo informacione te tjera ne lidhje me dhurimet apo shpenzimet e fushates. Ky informacion i vihet ne dispozicion ekpertit te licensuar te emeruar nga KQZ ne momentin e fillimit te auditimit.
Ne propozojme qe ne Kodin Zgjedhor te shtohet detyrimi i partive politike qe te dorezojne informacion ne KQZ ne lidhje me dhurimet si edhe shpenzimet e fushates menjehere me mbylljen e fushates zgjedhore.
Gjithashtu percaktimi i bere ne nenin 90 pika 1 te Kodit Zgjedhor qe lista e dhuruesve qe dhurojne shuma mbi 100 mije leke te behet kurdohere publike duhet te ndryshohet duke e lidhur berjen publike te listes se dhuruesve me dorezimin e informacionit financiar nga ana e subjekteve zgjedhore ne KQZ. Ne kete menyre duhet te qartesohet momenti i berjes publike i listes se personave qe dhurojne shuma mbi 100 mije leke.
aq/shqiptarja.com
PROPOZIMET E KQZ
Ky dokument ka per qellim qe te kontribuoje ne dhenien e nje mendimi teknik mbi permiresimet qe duhet te behen ne Kodin Zgjedhor ne menyre qe praktika e administrimit zgjedhor te shmange ne maksimum problematika te cilat lidhen me hapesira dhe percaktime jo-koherente te Kodit Zgjedhor te cilat ndikojne drejtpersedrejti ne standardet qe KQZ duhet te realizoje ne mire administrimin e nje procesi zgjedhor. Theksojme se ky dokument bazohet kryesisht ne praktiken dhe gjetjet e 2 proceseve te fundit zgjedhore.
I. ZONAT E ADMINISTRIMIT TEuml ZGJEDHJEVE
Per arsye te pershpejtimit te procedurave te numerimit te votave dhe realizimit te ketij procesi ne afatet e Kodit duhet te shtohet numri i zonave te administrimit zgjedhor ZAZ-ve. Ne kete rast ndryshimet qe propozohen ne nenin 27 jane
- Qe nje rreth te mund te ndahet ne me shume se nje ZAZ numri i zgjedhesve nga me shume se 70 mije zgjedhes te ndryshohet ne me shume se 60 mije
- Nje bashki te jete ZAZ me vete kur ka me shume se 30 mije zgjedhes dhe
- Qe nje bashki te ndahet ne dy ZAZ duhet qe numri i zgjedhesve te jete me shume se 80 mije zgjedhes.
Ndryshimi i ketyre kritiereve ben te mundur krijimin e 100 ZAZ-ve nga 66 qe u krijuan ne zgjedhjet e vitit 2009 dhe 2011.
II. ZONA DHE NUMRI I QV-VE
Menyra e trajtimit te shperndarjes se votuesve ne qendrat e votimit dhe percaktimi i vendndodhjes se tyre pervec percaktimit te vendndodhjes se QV-ve ne ambjente private sipas Kodit Zgjedhor e perjashton pergjegjesine e KQZ-se per kete proces. Kete Kompetence e ka Kryetari i njesise se Qeverisjes Vendore.
Nisur nga Praktika e deritanishme ne shume raste kryetaret ne detyre te organit te njesise se qeverisjes vendore jane njekohesisht dhe kandidate per kryetar ne zgjedhjet e ardhshme. Ne kete moment vendimarrja e tyre per shperndarjen e votuesve ne qendrat e votimit dhe caktimi i vendndodhjes se tyre eshte e diskutueshme gje e cila solli disa ankime nga subjektet zgjedhore ne KQZ-se ne lidhje me keto vendime te kryetareve te njesive vendore.
Kesaj problematike i shtohet edhe fakti qe Kodi Zgjedhor nuk parashikon detyrimin per kryetaret e njesive te qeverisjes vendore per te derguar ne KQZ informacionin ne lidhje me percaktimin e QV-ve dhe numrin e zgjedhesve per cdo QV duke cuar ne neglizhencen e kryetareve te njesive vendore per te sjelle ne kohe ne KQZ kete informacion te domosdoshem per krijimin dhe funksionimin e QV-ve.
Per te zgjidhur keto problematika ne propozojme qe Kodi Zgjedhor te rishikohet ne menyre te tille qe kryetari i njesise se qeverisjes vendore te kryeje procedurat e parashikuara ne nenin 62 pika 1 germa a dhe b te Kodit Zgjedhore dhe me pas tja propozoj KQZ-se per miratim.
Ne kete kontekst duhet qe edhe afati i fundit per ndryshimin e vendndodhjes se qv-ve te ndryshoje nga 10 ne 20 dite.
III. PEumlRGATITJA E FLETEumlS SEuml VOTIMIT
Hartimi dhe prodhimi i Fletes se Votimit eshte produkt i disa proceseve te tjera si
- Regjistrimi i partive politike/koalicioneve
- Regjistrimi i kandidateve listat shumeemerore kryetaret per organet e qeverisjes vendore
- Miratimi i listes perfundimtare nga kryetari i njesise vendore dhe i dhenies se informacionit ne KQZ
Per me teper afateve te parashikuara nga Kodi per keto procedura i shtohen edhe afatet e procedurave ankimore duke e cuar afatin per prodhimin e fleteve te votimit deri ne limitet e pamundesise se realizimit. Ne zgjedhjet e fundit vendore KQZ ne disa raste sporadike nuk pati as mundesine kohore per te korrigjuar disa gabime teknike ne fleten e votimit fakt i vene ne dukje dhe nga raporti i OSBE/ODIHR.
Sugjerohet qe te gjitha afatet e siperpermendura qe ndikojne ne miratimin dhe prodhimin e fletes se votimit duhet te largohen respektivisht edhe 30 dite nga afati kohor i parashikuar ne Kodin aktual.
Per sa i perket permbajtjes se Fletes see Votimit per zgjedhjet per organet e qeverisjes vendore Kodi duhet te shprehet per permbajtjen e fletes se votimit per kandidatet per kryetar te njesise vendore dhe per renditjen midis partive dhe koalicioneve.
IV. DOKUMENTACIONI PEumlR PROCEDURAT E HAPJES/MBYLLJES SEuml VOTIMIT
Menyra sesi Kodi Zgjedhor ka renditur procedurat dhe dokumentacionin perkates per veprimet qe KQV duhet te kryej gjate gjithe veprimtarise se saj eshte bazuar me te drejte ne qellimin per te identifikuar cdo veprim te njepasnjeshem te KQV-se duke lene gjurme te dokumentuar per keto veprime.
Nga vezhgimi i deritanishem i menyres se administrimit te ketij dokumentacioni kemi vene re se ne shumicen derrmuese disa elemente nuk merren fare ne konsiderate dhe nuk vleresohen si veprime te rendesishme qe lidhen me sekretimin e procesverbalit te hapjes dhe mbylljes se votimit pasi jane jashtezakonisht te rralla rastet qe keto procesverbale jane gjetur te sekretuara ne zarfet perkates. Per me teper pergjithesisht komisioneret ankohen per numrin e madh te procesverbaleve dhe pamundesine e ndjekjes se te gjithe procedurave per shkak te tensionit apo kohes se kufizuar ne dispozicion. Me nje panorame te tille ku Kodi dokumenton ne detaje veprimet e KQV-se por qe nga ana tjeter ato nuk gjen plotesisht zbatim ne praktike atehere qellimi i ligjvenesit per te patur ne cdo rast gjurme te veprimeve ne rast te hetimi nuk realizohet
Ne kete rast mendojme qe puna e KQV-se te permblidhet ne nje dokument te vetem origjinal ndash Libri i Protokollit ndash i cili duhet te permbaje te gjithe procesverbalet tip qe percakton Kodi aktualisht dhe kopjet e karbonit te vulosura te tyre te futen detyrimisht ne kutite respektive por origjinali i procesverbaleve duhet te jete pjese e pandare e Librit te Protokollit.
Ne pamje te pare kjo praktike duket sikur parimisht kufizon te drejten e subjekteve te interesuar per te marre kopje te ketij dokumentacioni kryesisht procesverbalit te hapjes/mbylljes se votimit por praktikisht nuk ka asnje rast te vetem kur subjekte te jene interesuar per kopje te ketij dokumentacioni dhe faktikisht qellimi i perdorimit te tyre plotesohet pasi veprimet jane te faktuara si ne Librin e Protokollit ashtu edhe brenda kutive.
V. RUAJTJA E DOKUMENTACIONIT
Nisur nga debati i gjate per hapjen e kutive te votimit te perdorura ne zgjedhjet per kuvend 2009 u vu re se permbajtja e dispozites per ruajtjen e dokumentacionit konkretisht neni 178 nuk ka ndryshuar qe nga ligji per zgjedhjet e vitit 1991 nderkohe qe praktika zgjedhore ne keto 20 vjet ka ndryshuar rrenjesisht. Per rrjedhoje terminologjia dhe kerkesat e ketij neni nuk i korrespondojne nje pjese te konsiderueshme terminologjise dhe dokumentacionit qe perdoret per administrimin e procesit zgjedhor e percaktuar kjo nga ky Kod Zgjedhor
Per me teper ajo qe eshte nje domosdoshmeri imediate per ndryshim ne kete dispozite eshte procedura e asgjesimit te fleteve te votimit dhe kunderfleteve e cila duhet te jete ne perputhje me normat e percaktuara ne Ligjin 9010 date 13.02.2003 Per administrimin mjedisor te mbetjeve te ngurta dhe ti pershtatet mundesive teknologjike te riciklimit.
Ne kete rast duhet qe dispozita per ruajtjen e dokumentacionit te ndryshoje qe ne thelb dhe te bazohet ne
- Pershtatjen e terminologjise dhe llojit te dokumentacionit qe duhet dorezuar nga KZAZ-te ne KQZ dhe te saktesoje pjesen e dokumentacionit qe duhet te mbaje vet KZAZ ndash duke patur parasysh llojin dhe afatet e funksionimit te KZAZ-ve
- Pershtatjen e terminologjise dhe llojit te dokumentacionit qe ka vlere ligjore dhe historike per tu klasifikuar dokument qe duhet te administruar dhe arkivuar nga Arkivi i Shtetit
- Asgjesimi i fleteve te votimit dhe kunderfleteve te mos behet me me djegie por me forma adekuate te riciklimit duke ngarkuar KQZ-ne per te caktuar me akte nen ligjore per format e riciklimit.
VI. NUMEumlRIMI I VOTAVE FLETEumlT E VOTIMIT TEuml HEDHURA NEuml KUTINEuml TEuml GABUAR
Kodi Zgjedhor duhet ta trajtoje ceshtjen e numerimit te fleteve te votimit ne zgjedhjet per organet e qeverisjes vendore. Regjimi I fletes se votimit te mos jete e lidhur me kutine e votimit. Kutia e votimit te konsiderohet si material zgjedhor qe mban fletet e votimit te sigurta deri ne momentin e numerimit. Kutia mund te numertohet me numra. Te gjitha kutite e votimit te nje qendre votimi te hapen njekohesisht nga grupi i numerimit dhe fillimisht te ndahen sipas organit perkates gje e cila evidentohet menjehere ne baze te ngjyres se fletes se votimit dhe me pas te kryhet numerimi per secilin organ dhe te plotesohet tabela perkatese.
VII. ZGJEDHEumlSIT QEuml NUK MUND TEuml VOTOJNEuml VET
KQZ ka demonstruar gjithmone nje vullnet maksimal per te realizuar pershtatjen e kushteve per te mundesuar votimin e lire dhe te fshehte edhe per personat qe nuk mund te votojne vet kryesisht personave me aftesi te kufizuar. Eumlshte shume pozitive qe Strategjia Kombetare e Personave me Aftesi te Kufizuar gjen zbatim progresiv edhe ne dispozitat e Kodit Zgjedhor qe prej vitit 2005 por ligjvenesi duhet te rregulloje identifikimin e autoriteteve pergjegjese per zbatimin e ketyre dispozitave Neni 108 pika 6 dhe 7 percakton modalitetet qe duhet te ndjekin zgjedhesit me aftesi te kufizuar per te informuar pushtetin vendor per kushtet e tyre dhe se ku do te votojne por nga ana tjeter pergjegjesine financiare per realizimin e ketyre nevojave nga pushteti vendor ja cakton KQZ-se
Por
i. Praktikisht KQZ nuk ka asnje mundesi dhe faktikisht nuk ka ndodhur qe te marre informacion as ne kohe dhe as diten e zgjedhjeve per numrin vendndodhjen e zgjedhesve me aftesi te kufizuar pasi ky eshte detyrim paresor i institucioneve te pushtetit vendor dhe Ministrise se Punes dhe Ceshtjeve Sociale
ii. Duke qene se lista e zgjedhesve dhe vendet e qendrave te votimit jane detyrim i drejtperdrejte i pushtetit vendor atehere KQZ e ka te pamundur per vet specifiken e kesaj problematike qe te percaktoje se 1. ku dhe sa jane zgjedhesit me aftesi te kufizuar 2. kushtet e paaftesise se tyre 3. mjetet ndihmese qe duhen vene ne funksion per te krijuar kushte per te ushtruar te drejten e votes.
Ne keto kushte KQZ ka mundesuar ne rang vendi kushtet vetem per te verbrit ndash si detyrim i pikes 8 te nenit 108 por per kategorite e tjera eshte e pamundur.
Ne kete rast duhet qe neni 108 te plotesoje kuadrin e pergjegjesise se Pushtetit Vendor dhe Ministrise se linjes qe eshte pergjegjese per zbatimin e Strategjise Kombetare per Personat me aftesi te Kufizua per detyrimin e pajisjes se QV-ve me mjete ndihmese qe lidhen me levizjen/transportin e zgjedhesve me aftesi te kufizuar dhe duhet te heqe detyrimin e KQZ-se per ta realizuar kete proces me shpenzimet financiare te saj pasi eshte nje proces i pamundur dhe nuk ben gje tjeter vetem shmang pergjegjesine e pushtetit vendor.
VIII. ORGANIZIMI DHE FUNKSIONIMI I KZAZ-VE KQZ-VE DHE GN-VE
Problematika e funksionimit te komisioneve zgjedhore te niveleve te dyta dhe te treta eshte sa politike aq edhe teknike. Gjithsesi KQZ eshte perqendruar me teper ne propozime per ndryshime ne procedurat e krijimit organizimit dhe funksionimit te ketyre komisioneve ne menyre qe te shmangen praktikat abuzive te cilat cojne ne bllokimin e procesit te votimit apo numerimit te votave. Keto problematika konsistojne kryesisht ne moszbatimin e detyrimit ligjor nga partite politike per sjelljen e propozimeve per anetare te komisioneve te niveleve te ulta ne abuzimin me hapesirat qe le Kodi ne lidhje me plotesimin e vakancave kriteret per perzgjedhjen dhe emerimin e ketyre anetareve si dhe percaktimin e qarte te detyrave te ketyre komisioneve gjate administrimit te procesit zgjedhor.
Duke patur parasysh kete kuader te gjere problematikash propozojme qe
- Duhet te ndryshoje afati kohor per te plotesuar vakancen e krijuar ne KZAZ nga 15 dite ne 3 dite. Gjithashtu gjate dites se zgjedhjeve propozimi per te plotesuar vendin vakant ne KZAZ duhet te behet brenda dy oresh.
- Duhet percaktuar saktesisht procedura dhe kategoria e personave te cilet do te emerohen kryesisht nga KQZ-ja dhe jo vetem per diten e zgjedhjeve.
- Neni 30 duhet te perfshije edhe anetare apo kandidate per keshillat e bashkise apo komunes perkatese kur ka zgjedhje per organet e qeverisjes vendore.
- Ashtu si per KZAZ-ne dhe per KQV-te duhet te percaktohet procedura dhe kategoria e personave te cilet do te emerohen kryesisht nga KZAZ-ja apo KQZ-ja nese partite te cilat kane te drejte te paraqesin anetare ne KQV nuk e ushtrojne kete te drejte.
- Shkak per shkarkimin e anetarit te KQV-se duhet te jete edhe rasti kur ai nuk paraqitet 2 ore rrjesht ne detyre diten e zgjedhjeve.
- Afati kohor i marrjes se vendimit nga KZAZ-ja per ngritjen e grupeve te numerimit te votave per caktimin e numrit te Grupeve te Numerimit duhet te jete jo me vone se 10 dite para dites se zgjedhjeve. Gjithashtu propozimi i partive politike per emerimin e anetareve te GN duhet te jete jo me vone se 1 jave para dites se gjedhjeve ndersa afati kohor i emerimit te anetareve te GN nga KZAZ-ja duhet te jete te pakten 4 dite para dites se zgjedhjeve.
- Duhet te theksohet fakti se vetem kandidatet e propozuar nga partite politike per anetar GNV-ve te cilet kane kryer programin e trajnimit dhe kane kaluar testin kualifikues te pergatitur nga KQZ-ja do te emerohen si te tille nga KZAZ-ja perkatese.
- Duhet te percaktohet qarte kriteri i vendbanimit te anetareve te GNV-ve ne rastin kur numerohen votat per Bashkine e Tiranes.
- Duhet te percaktohet qarte rasti kur brenda nje grupimi politik vetem nje parti politike ka me teper se 2 mandate ne Kuvend.
- Afati kohor per dorezimin e materialeve nga selia e KZAZ-se te jete jo me vone se 24 ore para hapjes se votimit ne menyre qe per cdo problematike te krijuar te ekzistoje mundesia e nderhyrjes ne kohe per administrimin e zgjedhjeve ne QV.
- Duhet qartesuar se kush ka detyren te therrase forcat e policise se shtetit per vendosjen e rendit ne QV KZAZ-ja apo KQV-ja pasi ne dispoziten perkatese kete detyre e kane te dy keto komisione.
IX. REGJISTRIMI I KANDIDATEumlVE PEumlR KRYETAR BASHKIE/KOMUNE
Kodi Zgjedhor aktual eshte i paqarte per regjistrimin e kandidateve per kryetar komune apo bashkie. Ai ka parashikuar vetem regjistrimin e kandidateve per kryetar te propozuar nga zgjedhesit.
Kjo procedure mund te regullohet duke shtuar nje dispozite e cila duhet te percaktoje menyren e regjistrimit te kandidateve per kryetar komune/bashkie.
Per sa i perket sanksioneve ne lidhje me barazine gjinore praktika e zgjedhjeve te vitit 2011 tregoi se procesi i verifikimit te kriterit te gjinise ne listat shumeemerore nuk u krye nga KZAZ-te. Prane KQZ nuk u depozitua asnje vendim ku te evidentohej fakti nese ishte shkelur ky kriter apo jo. Ky Verifikim u krye nga KQZ. Per shkak te volumit te punes rezikohet te respektohet afati 6 muaj nga momenti i kryerjes se shkeljes i cili parashikohte ne nenin 17 te ligjit nr. 10279 Per kundravajtjet administrative. Verifikimi kerkon nje kohe me te gjate. Nje menyre qe kjo procedure te mos jete ne konflikt me nenin 17 pika 1 te ligjit te sipercituar Kodi Zgjedhor duhe te parashikoje afate te ndryshme per shqyrtimin e kesaj kundravajtje administrative. Ky afat mund te jete deri ne 12 muaj nga momenti i kryerjes se shkeljes.
X. AFATET QEuml LIDHEN ME PERIUDHEumlN ZGJEDHORE
Neni 29 i Kodit vendos kufizime per vakancen per anetaret e KZAZ-ve duke diferencuar vakancen ne periudhe zgjedhore dhe ne periudhe jozgjedhore. Nisur nga perkufizimi i periudhes zgjedhore qe Kodi ben ka mosperputhje midis kesaj periudhe dhe petriudhes se krijimit dhe funksionimit te KZAZ-se. Ne mendojme qe plotesimi i vendit vakant te mos lidhet me periudhen zgjedhore.
Bazuar ne te njejtin arsyetim mendojme se duhet te rishikohet edhe afati i ngritjes se BMM. Kodi parashikon qe BMM ngrihet 10 dite para fillimit te periudhes zgjedhore nderkohe qe referuar perkufizimit qe jep Kodi per periudhen zgjedhore BMM rezulton te ngrihet vetem ne dy data 5 mars ose 5 shtator. Kjo eshte e panevojshme pasi BMM ngrihet per te monitoruar mediat vetem per periudhen e fushates zgjedhore. Afati i ngritjes se BMM duhet te jete 10 dite para fillimit te periudhes se fushates zgjedhore dhe jo 10 dite para fillimit te periudhes zgjedhore.
XI. ZEVENDESIMI I MANDATIT TE KESHILLTARIT TEuml B/K KUR MANDATIN E ZOTEumlRON KANDIDAT I MBESHTETUR NGA ZGJEDHEumlSIT
Neni 164 i Kodit Zgjedhor duhet te parashikoje edhe rastin e zevendesimit te mandatit te keshilltarit te bashkise dhe komunes kur mandati i nderprere i perket nje kandidati te mbeshtetur nga zgjedhesit. Prane KQZ-se jane paraqitur kerkesa te tilla ku ne bashki apo komune eshte nderprere mandati i keshilltarit i cili ishte me pare kandidate i mbeshtetur nga zgjedhesit. Ne kete rast KQZ ka zbatuar per analogji nenin 164 te Kodit Zgjedhor i cili parashikon proceduren per zevendesimin e anetarit te Kuvendit kur mandati i nderprere i perket nje kandidati te propozuar nga zgjedhesit dhe duke aplikuar kete analogji mandati i takon subjektit zgjedhor me heresin me te larte ne baze te formules te percaktuar per ndarjen e mandateve.
XII. FINANCIMI I SUBJEKTEVE ZGJEDHORE
Sipas Kodit Zgjedhor subjektet zgjedhore kane disa detyrime per pasqyrmin e fondeve te shpenzuara dhe te perfituara per fushaten zgjedhore neni 90.
Sipas perkufizimit subjekt zgjedhor jane partite politike kandidatet per kryetar komune dhe bashkie si dhe kandidatet e listave shumemerore dhe kjo do te thote qe detyrimet e nenit 90 te Kodit jane per partite politike kandidatet per kryetar bashkie/komune dhe kandidatet e propozuar nga zgjedhesit. Nderkohe neni 90 pika 4 rithekson dhe nje here se detyrimet e ketij neni vlejne dhe per kandidatet e propozuar nga zgjedhesit duke lene te kuptohet se kete detyrim e kane partite politike dhe kandidatet e propozuar nga zgjedhesit. Neni 91 parashikon gjithashtu se per cdo subjekt zgjedhor KQZ emeron me short nje ekspert kontabel per auditimin e fondeve te perftuara dhe te shpenzuara duke perdorur termin subjekt zgjedhor i cili nenkupton edhe ne kete rast parti/kandidat per kryetyar/kandidat per keshill. Sipas mendimit tone eshte e paqarte a do te kete auditim per fondet e kandidateve per kryetar te vecante nga auditimi i fondeve te partise.
Neni 92 pika 1 e Kodit Zgjedhor ngarkon KQZ-ne te perzgjedhe me konkurim nje liste te eksperteve kontabel te licensuar ne fillim te vitit zgjedhor.
Hedhja e shortit dhe emerimi i ekperteve te perzgjedhur si me lart behet jo me vone se 45 dite nga dalja e rezultatit perfundimtar te zgjedhjeve percaktuar kjo ne nenin 91 pika 1 te Kodit Zgjedhor. Nga ekperienca e zgjedhjeve te pergjithshme per Kuvendin 2009 si edhe Zgjedhjeve per Organet e Qeverisjes Vendore 2011 rezultoi se nga momenti i perzgjedhjes se listes deri ne momentin e emerimit te eksperteve krijohet nje interval kohe mesatarisht 6 muaj kohe gjate se ciles mund te kete ndryshime ne listen e ekperteve te perzgjedhur nga KQZ. Keto ndryshime mund te vijne per shkak te
- Shtimit ne liste te eksperteve te rinj te cilet gjate kesaj periudhe mund te plotesojne kriterin e ekperiences te percaktuar nga Kodi Zgjedhor neni 92 pika 2 ndash te kene 5 vjet qe e ushtrojne kete profesion.
- Duhet te kete shkurtim te listes se ekperteve per shkak te daljes ne pension dhe mos ushtrimit me te profesionit.
- Shkurtim te listes se eksperteve per shkak te masave te mundshme disiplinore.
Propozimi yne eshte qe perzgjedhja e listes dhe emerimi i eksperteve te behet ne te njejtin moment.
Dorezimi i raporteve financiare ne KQZ nga ana e subjekteve zgjedhore ne momentin e mbylljes se fushates si edhe qartesimi i momentit te berjes publike te informacionit financiar nga ana e KQZ-se
Kodi Zgjedhor parashikon mbajtjen e te dhenave per dhurimet si edhe per shpenzimet per fushaten zgjedhore nga ana e partive politike si edhe ngarkon KQZ-ne te beje kurdohere publike listen e donatoreve qe dhurojne shuma mbi 100 mije leke nderkohe qe nuk i detyron partite politike te dorezojne raporte financiare apo informacione te tjera ne lidhje me dhurimet apo shpenzimet e fushates. Ky informacion i vihet ne dispozicion ekpertit te licensuar te emeruar nga KQZ ne momentin e fillimit te auditimit.
Ne propozojme qe ne Kodin Zgjedhor te shtohet detyrimi i partive politike qe te dorezojne informacion ne KQZ ne lidhje me dhurimet si edhe shpenzimet e fushates menjehere me mbylljen e fushates zgjedhore.
Gjithashtu percaktimi i bere ne nenin 90 pika 1 te Kodit Zgjedhor qe lista e dhuruesve qe dhurojne shuma mbi 100 mije leke te behet kurdohere publike duhet te ndryshohet duke e lidhur berjen publike te listes se dhuruesve me dorezimin e informacionit financiar nga ana e subjekteve zgjedhore ne KQZ. Ne kete menyre duhet te qartesohet momenti i berjes publike i listes se personave qe dhurojne shuma mbi 100 mije leke.
aq/shqiptarja.com