E Diel, 1 Nëntor 2026

Kjo bot qurravece ndrhyrjesh

Punt e ksaj bote jo gjithmon shkojn mbroth. Madje kam prshtypjen se kjo ngjet ca si shpesh, pavarsisht se nj mendje e mbrame m thot se nuk shkojn hi mir, e ve m t rrall, fort rrall ia dalim me krye nj pune, pa na u przier npr kmb nj zhgan i pasosur e laragan i gjindjes hallemadhe. O, natyrisht, kjo t trishton dhe me dit t tra nj mrzi jeshile botrore na bn t lngojm me shpirt t zn n ark dhe ne, sykrcyer nga pikllimi, mu si bishzat ndr leqe, presim me ankth n pritje t shptimtarit, pr tu ndjer prap t lir n Pyllin e Madh. Pse ndodh kjo? Sepse fatet e njerzve prore psojn mrs. Lngon ndjenja e perspektivs e bllokuar me t gjitha shpresat e vogla e t mdha, me t gjitha dshirat, pr t qen Qenie me vijim, pr tu projektuar n fushn m t mir e m t natyrshme t mundsive. Di t largt provon njeriu i zn n trafikun urban, i cili bashk me panikun e kohs q i shket prskej, ndjen se aty ku mbetet i ngujuar, planet dhe idet e mdha shkrmoqen banalisht para syve: hedh vshtrimin e shqetsuar prpara dhe, nn pikrrimn e metalt t shiut dallon nj lum t strgjat e t karfosur makinash t palvizshme, nj lum t metalt, sikundr ndodh ta shohim nga lartsia e fluturimit t avionit. Ather njeriu ndjehet menjmend nj qenie e pafuqishme, e flakur dhe e pandihm n rrethana pa rrugdalje. Sepse njeriu sht nj qenie kohore. Gjith rravgimi i tij akordohet prej natyrs thelbsore, t shkrir dhe t puqur me shigjetn termodinamike t kohs, e cila an gjith peisazhin e mundsive nga e shkuara, npr t tashmen, pr tek e ardhmja. Ksodore, njeriu i privuar nga e ardhmja e tij, ngujohet n nj t tashme t ankthshme q sht pritja. Maja e shigjets termodinamike, duke mos e shpuar dot t ardhmen, kthehet kundr ksaj t tashmjeje t zgjatur, duke e grisur at mizorisht dhe duke e shndrruar at n nj t tashme t prjetshme n pritje t pashpres. Nj interval i till kohe, i denatyruar, quhet ankth. Gjendemi ksisoj t prjashtuar jo vetm nga ritmi i bots son, por edhe nga t gjitha ritmet e tjera n univers. Mos dhash kshtu, pa dashje, nj shpjegim t stresit dhe depresionit? Jo, jo. Nuk ishte ky qllimi. Pak m par shtruam pyetjen: pse psojn mrs fatet e njerzve si dhe nevojn q na thrret ti zhbllokojm ato. N mnyr m t prgjithshme pasojat vijn pr shkak t dshirave delirante individuale n raport me mundsit e realizimit t tyre. Nj njeri i babzitur n plane e dshira nuk sht ndrronjs. Ne duhet t pikasim dhe t dim ta ndajm mir pangopsin e vampirve tan nga dshirat e natyrshme. T gjith pretendojn t zn, n t kundr t aftsis dhe merits, vendin q nuk u takon nn kt diell. Kshtu dhe vet jeta e fati i tyre sht nj mrs i madh. Dhe jo vetm pr vete. Duke u prpjekur patsosur t zhbllokojn mrsin e vet, kto krijesa t bjerra t natyrs e tranferojn at n jetn e t tjerve, duke i dhn mrzis s tyre nj dimension universal, mbarnjerzor. do prparim i tyre, do segment i zhbllokur nga mrsi i fatit t tyre ka kushtuar prishjen e qetsis t t tjerve, mrset e paparashikuara n punt dhe ditt e harmonishme t vllait natyral. Prandaj e them se kjo rrac sht vampiri q jeton duke shfrytzuar energjit e virtyteve tona prirjen ton shpirtmadhe pr t ndihmuar njeriun n nevoj, prfshirjen ton n prjetimin e ferrit t tjetrit, duke nakatosur e zeherosur vet jetn ton. Prej ktyre njerzve, qofshin t familjes, farefisit, krahins apo kontekstit shoqror ku na ka rn t njihemi, do t dgjosh vese ankime, vese paknaqsi, vese qarravitje dhe thirrje t dshpruara pr ndihm. Kush i ka fajet? Mendoj se vet ata.

Kam njohur nje femr n kohn e studimeve, t bukur, t zgjuar dhe me nj far talenti t dukshm. Por kto nuk ishin arsye t mjaftueshme pr tu ndjer e lumtur, apo thjesht, e knaqur. Ajo, fatkeqsisht, nuk arriti ti shijont kto dhunti. E kundronte botn me nj pal sy t parehatshm e t paknaqur, saq do dit, ishte pr t nj akt, nj episod i hidhur n tragjedin e gjat t gjith jets. Ajo gabohej se me tejkalimin e nj vshtirsie jeta do t ishte pr t m e pranueshme, m ndjellse. Prkundrazi, fill t nesrmen e gjeje t ankohej e lngonte pr qiejt e nxir n t katr cepat e horizonteve, duke e perceptuar veten e saj si nj lodr t mjer n kt bot t pashpirt. Ajo ishte e prqendruar krejtsisht n botn e saj dhe kur ndodhte t ndeshej me suksesin e t tjerve, miq t saj, e prjetonte dhimbshm, sikur kjo t shnonte dshtimin e saj. Asokohe qesh munduar tia ndryshoj pikvshtrimin mbi gjrat e prkohshme dhe t prjetshme, por kjo rrekje me fjal nuk ngjiste n brumin e saj, ashtu si ishte mbrujtur, ngase e vetmja gj q dshironte kjo femr, ishte e pamundur: ajo ngushllohej vetm nse i servirje nj kalendar t hollsishm t t gjitha ditve q e prisnin dhe n do faqe, t shkruhej dhe garantohej gjithka e lavdishme q e priste. Ather ajo, e veshur madhrishm, do ti shpenzonte ditt nj nga nj, mu si banknota t reja fringo, duke e ditur qysh m par vlern e lart t shkmbimit t tyre. Kush vall mund tia knaqte asaj kt pretendim? Dhe a do tia vlente? Tani, pas dymbdhjet vjetsh, pata rastin t vrtetoj se asgj nuk kishte ndryshuar n perceptimin e bots, prpos se kishin kaluar edhe dymbdhjet vite t palumtura n jetn e saj, t cilat, akoma m t trishtuara paskan qen pr njerzit q e kan rrethuar at.

Pse rritet kjo rrac e caktuar njerzore me ngrin dhe mrset e fatit? Ku e merr amn e vet paknaqsia? Pse ndjehet e fyer dhe e armiqsuar natyra njerzore me gjithka q e rrethon? N nj poezi t shkruar me rastin e dyzet vjetorit t tij, Josif Brodskij, pasi bn nj enumeracion imazhesh t hidhura n jetn e vet, e mbyll poezin me vargjet: ...Por deri sa gojn sma kan mbyllur me balt/ ve mirnjohja do t kumboj prej saj. A sht njeriu, sikundr thuhet, Zot i fatit t tij? Ekziston nj prirje ankestare, nj psikoz kolektive n popull, t cilm e dgjojm t prsritet gjithmon me pathosin e vet qurravec n shtyp, radio, TV kur shpallet se po jetojm dit t tmerrshme... popullit i ka shkuar thika n palc... asnjher nuk kemi patur nj rregjim kaq t degjeneruar.. etj, etj. Rraca qarramane i glltit kto shfrymje si tableta ngushlluese pr t majmur paknaqsin e vet, ndrkaq, njerzit me mendje t shndosh, e din, e njohin kt refren t prsritur n t gjitha koht dhe, sdo mend, nuk do ia vlente t hidheshim n asnj procedur krahasimi, as me vitet gjashtdhjet, tetdhjet, nntdhjet, dhe as me gjysmn e viteve dymij, pr tu bindur se alarmi i qarramanve nuk ka baz t vrtet.
T habit dhe revolton lehtsia dinake e buzqarve pr t ti hdhur mbi supe hallet e tyre, abmiciet dhe pretendimet, dhuntia q ka kjo rrac pr t t injektuar virusin epileptik t babzis s tyre. A thua bota do t shptonte dhe barra e ksaj jete do t jet m e dlir me realizimin e ideve t tyre fikse? Aspak. Nuk sht shtje besimi, shprese apo vlersimi q kan pr ty. Me prllogaritje t sakta, mendja e tyre t bn nj qasje t ngjashme me ekspertt e sportit n krcim s larti. Pr ta, ti prfaqson n vetvete nj trampolin ideale pr tu hedhur n nj nivel m t lart e t pamerituar ekzistence. Dhe n at nivel, atje, do t gjendet nj tjetr trampolin e ngjashme. Se ja, tani m bie ndrmend nj ngjarje, e cila mund tju duket anektod.

N vitin 1994 m mori pr nj kafe nj shok fmijrie, i cili asokohe punonte n Gard. Mbaja mend se n shkoll, me gjith shkathtsin q e karakterizonte, nuk ishte shquar kurr, pati mbetur nj vit n tetvjeare, po kshtu edhe n gjimnaz, t cilin nuk e mbaroi ngase e morn ushtar. Por as kur u kthye, nuk e mbaroi dot, as n sistemin pa shkputje nga puna. Kjo nuk e pengoi t pranohej n Parti e t merrej me lloj-lloj dallaveresh. Energjik dhe i lvizshm, pr t nj plak tha: ktij djali q sgjen rehat, sikur i digjet shkrepsja n prapanic!. Sigurisht, mendova se, tani q sht n gard, e ka gjetur vetveten. Ajme, qesh larg. Pa humbur koh, nisi ti vij rrotull hallit, duke ekzaminuar gjendjen me pyetjet-tentakula:

- M kan then se e ke shum mik dekanin. E vrtet apo ia mbysin kot?
- Ashtu sht. E kam mik. Njihem heret me t... Ngaq sht poet, prandaj.
- Po sa, sa mik e ke?
- Si e do ti: me metr e me kile?
- Ha-ha! Them a e ke mik t ngusht?
- Kjo varet nga ai. Un them se e kam shum mik... Pse pyet?
- Ta kam llafin, a e ha lekun... tha me pshprim ai, duke shkelur syrin.
- Kt nuk e di dhe skam pasur interes ta di. Un nuk e kam mik pr kto gjera. Ty t hyn n pun ta dish?
- Ej, prpiqu tia zsh n goj, sa dollar duhen pr nj diplom t fakultetit tuaj... Po qe se duhen m shum se 700 (deri n 1000 shkoj), por mbi njmij sia vlen... gjej n nj fakultet tjetr m lir. Ti garantoje pr sekretin dhe kaq.
Ishte po ai tip q kishte qen gjithmon, po e njjta filozofi pr tu zhdukur n kthes.
- Shiko, erdha n kafe q t mos t ta prish ty, meq m ftove. Kto gjra, harroji! Pr k e do diplomn ti?
- Pr vete, or!
- Pikrisht.
- Si pikrisht!?
- Se ti ske mbaruar t mesmen. Si mund t pretendosh fakultetin? Apo q, herdokur, tu thuash njerzve se, demek, ti ke qen n nj kurs me mua, n nj grup dhe se, Agroni prpiqej, por ama un shkelqeja... Kshtu?
- Po ke or ti? T gjith kshtu po i blejn diplomat... N gard vetm un kam mbetur akoma pa diplom!
- Heu, pse kaq i vonuar ti? Ti n kto pun del gjithnj i pari. Apo t ka prish pun gjimnazi i pambaruar?
- Ehu-haaa! Ti qenka hala ke ura... Po mora diplomn e shkolls s lart, si mendon ti, e kam t zorshme t hyj n shrbimin policor t Peshkopis? Me at rast i kpus nji tmbarume tgjimanazit dhe okej...
E pash, para se t ngrihem, dhe pamja, aftsit dhe vetbesimi i tij ma mbushn mendjen se do tia dal me krye.
Nj ver, kur kisha kthyer nga studimet pr pushime, me takoi n bulevardin e Peshkopis. Ishte shef dogane n Bllat.
- H mo, hala student i prjetshm ti? pyeti duke ngritur supet me habi. Nuk t kuptoj! Sinqerisht. Nuk t kuptoj! tha duke tundur kokn me nj nnqeshje ironike.
M ftoi pr kafe, por iu shmanga njerzishm. Pyeta pr t dhe m than se nga garda e kishin prjashtuar, pr shkak se e kishin kapur me tregti pistoletash. N 1997-n Partia e tij e ardhur n pushtet, e kishte futur n pun n sektorin e pasaportave dhe vizave, ku thon se seksert e tij i kishin shitur dajos s tij nj viz pr pesqind mij lek. Tani ktij ujku i kishin varur mlit pr qafe n dogan dhe hallin m t madh kishte blerjen e apartamenteve t reja, ngase shpejt ato i mbushte si depo me t gjitha llojet e mallrave nga dogana dhe se po bnte karrier t madhe n saj t eprsis s padiskutueshme ndaj kolegve, si kuadr me arsimim t lart. Sot nuk e di n far policie punon, natyrisht, jo n rrang t lart, dhe nuk kam asfar droje mos preket nga kto rreshta, edhe pr faktin banal se kjo rrac nuk lexon.

Megjithat kjo rrac pretendon. Bie m qaf, ngatrrohet npr kmb, ankohet, t derdh mbi kok gjith sikletin e andrrallave t tyre, se ti, sa t jesh gjall, je nj trampolin q duhesh shfrytzuar. Kshtu deri n rastin e fundit para pak ditsh:

- Alo? prgjigjem i prgjumur n celularin acarues.
- H mo, gjumash! Ngrihu! Ne krenohemi me ty kendej, e ti ia fut gjumit n pik t sabahut... tha nj z n dialekt safi.
- Kush je zotri? krkoj t di i drrmuar, duke prmbajtur mllefin.
-Aaa, e dashke kollaj ti! Pa hajt, gjeje vet kush jam (t qeshura n telefon)!.
- Nuk ta kam ngen pr gjegjza, m thuaj kush je e do prej meje, prndryshe e fika, - thash that e i vendosur.

Njeriu m thot emrin, krejt t panjohur pr mua, por sqaroi hollsisht ca lidhje t ngatrruara gjaku me familjen dhe farefisin tim dhe m n fund, lavdi Zotit, shqiptoi hallin e vet. Ktij njeriu nga fshatrat e vendlindjes i duhesha t ndrhyja tek njfar nnkryetari i Bashkis, i cili kishte lidhje me Degn e nj Partie n rreth, e s kndejmi, ky i fundit t ndikonte n Drejtorin e Arsimit t rrethit dhe pikrisht kta, t ndrhynin pr ti transferuar nj mbes nga fshatrat e Dibrs veriore n nj shkoll ttvjeare t qytetit, por kujdes ktu, sepse kur ta transferonin, duhet ti ndryshonin lndn, ngase ajo na pasksh mbaruar pr matematik-fizik n Pedagogjike, vese m pr zemr ajo mbes pasksh matematikn, e jo fizikn, t ciln ia kan ngec padrejtsisht.

- Shpresoj se pr nj muaj ti ma bitis kt pun. Se ktyne tktushmve u shkon nga shtat prej teje, or ti!
- Alo. Alo. Alo. A m dgjon? T hnn do vij vet n Tiran.

E prfytyrova si do t jet.
Un nuk e hap telefonin.
Ai m pret kmbkryq te shkallt, n hyrje t fakultetit.

Më shumë nga Politika

Të gjitha ›