Konfuzion i ri, iluzione t vjetra
Zgjedhjet parlamentare dhe lokale t Serbis, q u mbajtn m 11 maj, kan dhn nj rezultat q sht shprehje besnike e konfuzionit dhe e konfliktualitetit q sht shtresuar ndr vite n shoqrin serbe. Fal infuzionit q i dha Bashkimi Europian fushats s t ashtuquajturave forca proeuropiane, koalicioni Pr Serbin Europiane i udhhequr nga kryetari i Serbis, Boris Tadi, korri fitore n kto zgjedhje.
Por fitorja e arritur sht e pamjaftueshme pr formimin e nj qeverie proeuropiane e madje qoft dhe vetm t nj qeverie, q nuk sht e lidhur me fije t forta me t kaluarn e errt nacionalfashiste. Sipas ndarjes s numrit t ulseve n Kuvendin e ri serb, blloku i Tadiit mund ta formoj qeverin vetm nse arrin marrveshje me Partin Socialiste t Serbis, ose nse srish bashkohet me Vojisllav Koshtunicn.
N rastin e par, qeveria do t formohej fal partis s formuar dhe t drejtuar deri n fund t jets s tij, nga kasapi i Ballkanit, Sllobodan Milloshevii. Partia Socialiste e Serbis, edhe sot e gjith ditn mban n gjirin e saj gjith brllogun nacionalfashist, i cili i udhhoqi katr luftra agresive ndaj popujve t ish federats s Jugosllavis. Kjo parti me asnj fjal nuk sht distancuar nga trashgimia politike, ideologjike dhe kriminale e ish themeluesit dhe drejtuesit t saj famkeq. Pr t qen ironia edhe m e madhe, n koalicion me kt parti sht edhe Partia Komuniste e Jugosllavis, q e mban veten si vazhduese e trashgimis s ish LKJ-s famkeqe. Me kt trashgimi dhe me ato struktura t parefornuara, hyrja e saj n nj qeveri proeuropiane, do t ishte nj ironi. As optimizmi iluzor i Havier Solans dhe i Dimitrij Rupelit, nuk do t mund ta neutralizonin shijen e hidhur t ktij kokteji kurbues.
Nse do t formohej qeveria e re n koalicion me Vojisllav Koshtunicn, ajo as nuk do t ishte qeveri proeuropiane, as reformiste, por nj qeveri nacionaliste dhe me konflikte t programuara brenda vet partnerve t koalicionit. Edhe pse Koshtunica tashm ka deklaruar se nuk i shkon ndr mend t bashkohet srish me Tadiin, ka zra q thon se presioni i Rusis mbi t po rritet, n mnyr q ai srish t mbetet n loj dhe t bashkohet me Tadiin. Rusis i duhet Koshtunica n qeveri, q ti thelloj politikat e veta ekonomike n Serbi, ku i ka bler tashm disa nga kompanit m t mdha. Koshtunica i duhet n qeveri edhe q t thelloj politikat minuese ndaj Perndimit, duke luajtur me kartn e Kosovs. Nse jan t sakta kto pohime pr iden ruse q Koshtunica t ribashkohet e Tadiin, ather sht shum e mundshme q t pranohet prej tyre kshilla e Vllait t Madh.
Skenari tjetr, sht ai n t cilin forcat nacionaliste, t drejtuara nga Partia Radikale Serbe, do t formojn qeverin e re. Kt e ka paralajmruar zvendskryetari i ksaj partie, Tomisllav Nikolii, i cili tashm i ka filluar negociatat me Koshtunicn. Nse e marrin me vete edhe Partin Socialiste, ata e krijojn shumicn parlamentare. Mirpo, presidenti i Serbis, ka krcnuar se nuk do t lejoj formimin e nj qeverie t till. N at rast, pra nse blloku nacionalist e krijon shumicn parlamentare dhe nga ana tjetr bllokohet nga presidenti, rruga e vetme pr ta zhbllokuar krizn mbetet lufta civile n Serbi. Kt mundsi e ka prmendur Tomisllav Nikolii, n nj kontekst t trthort, por e ka prmendur.
A sht e mundshme q t ndodh konflikt civil n Serbi? Rreziku i tij sht real, pr disa arsye. E para, blloku nacional-fashist, q prbhet nga Partia Radikale e Sheshelit, Partia Demokratike e Serbis e Koshtunics, Partia Serbia e Re e Iliit dhe Partia Socialiste e Serbis, e kan fituar shumicn e votave n zgjedhjet parlamentare t 11 majit. Kto parti kan resurse t mdha t parave t plakitura dhe t armve, si dhe vullnetart e luftrave t kaluara n hapsirat e ish Jugosllavis, q jan trup elektoral i tyre. Kto struktura nuk e lshojn leht istikamin, sepse orientimi europian i Serbis ato i ekspozon shkatrrimit gradual. Ato forca e kan vrar n pik t dits ish kryeministrin e Serbis, Zoran Gjingjiin.
E dyta,Rusia sht involvuar thell n politikat serbe, dhe me influencat n Serbi, ajo ka hapsira t ushtrimit t presionit mbi Ballkanin dhe mbi Europn. Por, nse pr shkak t ambicieve t shtuara pr ndikim, i humb ekuilibrat, (nse e prkrah bllokun nacionalist), mund t bhet shkaktare e eksplodimit t brendshm t vet Serbis.
E treta, barrikadimi i Serbis n politikn n drejtim t Kosovs, nuk mund t zhbllokohet pa nj trmet t madh politik e ideologjik n vet Serbin. Pa e marr edhe vet Serbia faturn e luftrave shkatrimtare, qytetart e saj nuk do ta kuptojn se far tragjedish u kan shkaktuar kroatve, boshjakve e shqiptarve t Kosovs dhe se duhet t heqin dor nga iluzionet e Serbis s Madhe.
Megjithat, ende mund t pengohen skenart e till nga politikant serb, t cilt sado kokngjeshur e fanatik q jan, e din se nj konflikt i prgjakshm civil n Serbi, do ti fshinte edhe ata nga harta politike e vendit t tyre.
Sa i prket Kosovs, rezultati i ktyre zgjedhjeve dhe epilogu q do t marrin ato, esencialisht nuk do t thot asgj. Prve Partis Liberaldemokratike, e cila mezi hyri n parlament, partit e tjera flasin me nj z, kundr Kosovs s pavarur. Prandaj, Kosova do t vazhdoj t jet e krcnuar nga politikat subversive t t gjith qeverive q do t formohen n Beograd. Kosova do t jet e krcnuar nga ndarja territoriale, nse e formon qeverin koalicioni i Tadiit. Por, Kosova do t jet e krcnuar edhe nga akte subversive dhe terroriste n brendsi t saj, nse fitojn forcat nacionalfashiste t Sheshelit.
Por fitorja e arritur sht e pamjaftueshme pr formimin e nj qeverie proeuropiane e madje qoft dhe vetm t nj qeverie, q nuk sht e lidhur me fije t forta me t kaluarn e errt nacionalfashiste. Sipas ndarjes s numrit t ulseve n Kuvendin e ri serb, blloku i Tadiit mund ta formoj qeverin vetm nse arrin marrveshje me Partin Socialiste t Serbis, ose nse srish bashkohet me Vojisllav Koshtunicn.
N rastin e par, qeveria do t formohej fal partis s formuar dhe t drejtuar deri n fund t jets s tij, nga kasapi i Ballkanit, Sllobodan Milloshevii. Partia Socialiste e Serbis, edhe sot e gjith ditn mban n gjirin e saj gjith brllogun nacionalfashist, i cili i udhhoqi katr luftra agresive ndaj popujve t ish federats s Jugosllavis. Kjo parti me asnj fjal nuk sht distancuar nga trashgimia politike, ideologjike dhe kriminale e ish themeluesit dhe drejtuesit t saj famkeq. Pr t qen ironia edhe m e madhe, n koalicion me kt parti sht edhe Partia Komuniste e Jugosllavis, q e mban veten si vazhduese e trashgimis s ish LKJ-s famkeqe. Me kt trashgimi dhe me ato struktura t parefornuara, hyrja e saj n nj qeveri proeuropiane, do t ishte nj ironi. As optimizmi iluzor i Havier Solans dhe i Dimitrij Rupelit, nuk do t mund ta neutralizonin shijen e hidhur t ktij kokteji kurbues.
Nse do t formohej qeveria e re n koalicion me Vojisllav Koshtunicn, ajo as nuk do t ishte qeveri proeuropiane, as reformiste, por nj qeveri nacionaliste dhe me konflikte t programuara brenda vet partnerve t koalicionit. Edhe pse Koshtunica tashm ka deklaruar se nuk i shkon ndr mend t bashkohet srish me Tadiin, ka zra q thon se presioni i Rusis mbi t po rritet, n mnyr q ai srish t mbetet n loj dhe t bashkohet me Tadiin. Rusis i duhet Koshtunica n qeveri, q ti thelloj politikat e veta ekonomike n Serbi, ku i ka bler tashm disa nga kompanit m t mdha. Koshtunica i duhet n qeveri edhe q t thelloj politikat minuese ndaj Perndimit, duke luajtur me kartn e Kosovs. Nse jan t sakta kto pohime pr iden ruse q Koshtunica t ribashkohet e Tadiin, ather sht shum e mundshme q t pranohet prej tyre kshilla e Vllait t Madh.
Skenari tjetr, sht ai n t cilin forcat nacionaliste, t drejtuara nga Partia Radikale Serbe, do t formojn qeverin e re. Kt e ka paralajmruar zvendskryetari i ksaj partie, Tomisllav Nikolii, i cili tashm i ka filluar negociatat me Koshtunicn. Nse e marrin me vete edhe Partin Socialiste, ata e krijojn shumicn parlamentare. Mirpo, presidenti i Serbis, ka krcnuar se nuk do t lejoj formimin e nj qeverie t till. N at rast, pra nse blloku nacionalist e krijon shumicn parlamentare dhe nga ana tjetr bllokohet nga presidenti, rruga e vetme pr ta zhbllokuar krizn mbetet lufta civile n Serbi. Kt mundsi e ka prmendur Tomisllav Nikolii, n nj kontekst t trthort, por e ka prmendur.
A sht e mundshme q t ndodh konflikt civil n Serbi? Rreziku i tij sht real, pr disa arsye. E para, blloku nacional-fashist, q prbhet nga Partia Radikale e Sheshelit, Partia Demokratike e Serbis e Koshtunics, Partia Serbia e Re e Iliit dhe Partia Socialiste e Serbis, e kan fituar shumicn e votave n zgjedhjet parlamentare t 11 majit. Kto parti kan resurse t mdha t parave t plakitura dhe t armve, si dhe vullnetart e luftrave t kaluara n hapsirat e ish Jugosllavis, q jan trup elektoral i tyre. Kto struktura nuk e lshojn leht istikamin, sepse orientimi europian i Serbis ato i ekspozon shkatrrimit gradual. Ato forca e kan vrar n pik t dits ish kryeministrin e Serbis, Zoran Gjingjiin.
E dyta,Rusia sht involvuar thell n politikat serbe, dhe me influencat n Serbi, ajo ka hapsira t ushtrimit t presionit mbi Ballkanin dhe mbi Europn. Por, nse pr shkak t ambicieve t shtuara pr ndikim, i humb ekuilibrat, (nse e prkrah bllokun nacionalist), mund t bhet shkaktare e eksplodimit t brendshm t vet Serbis.
E treta, barrikadimi i Serbis n politikn n drejtim t Kosovs, nuk mund t zhbllokohet pa nj trmet t madh politik e ideologjik n vet Serbin. Pa e marr edhe vet Serbia faturn e luftrave shkatrimtare, qytetart e saj nuk do ta kuptojn se far tragjedish u kan shkaktuar kroatve, boshjakve e shqiptarve t Kosovs dhe se duhet t heqin dor nga iluzionet e Serbis s Madhe.
Megjithat, ende mund t pengohen skenart e till nga politikant serb, t cilt sado kokngjeshur e fanatik q jan, e din se nj konflikt i prgjakshm civil n Serbi, do ti fshinte edhe ata nga harta politike e vendit t tyre.
Sa i prket Kosovs, rezultati i ktyre zgjedhjeve dhe epilogu q do t marrin ato, esencialisht nuk do t thot asgj. Prve Partis Liberaldemokratike, e cila mezi hyri n parlament, partit e tjera flasin me nj z, kundr Kosovs s pavarur. Prandaj, Kosova do t vazhdoj t jet e krcnuar nga politikat subversive t t gjith qeverive q do t formohen n Beograd. Kosova do t jet e krcnuar nga ndarja territoriale, nse e formon qeverin koalicioni i Tadiit. Por, Kosova do t jet e krcnuar edhe nga akte subversive dhe terroriste n brendsi t saj, nse fitojn forcat nacionalfashiste t Sheshelit.