SpaKonsullatat
Pjess m t madhe t banorve t rritur t Republiks s Shqipris, t paktn nj her n jetn e tyre t re n demokraci i ka rn rasti t prballen me objekte hijernd e mendjemadhe mundsisht t pozicionuara n rrug luksoze me shum pem, t cilat quhen konsullata.
Kto institucione me statusin e trupit diplomatic, si aksesor t ambasadave t huaja, jan konceptuar pr t thjeshtzuar, mundsuar dhe realizuar shkmbimet ndrnjerzore midis shteteve n t mir t prosperitetit n prgjithsi.
E par n kt formulim, nj ndjenj entuziazmi t kap rrmbimthi dhe vdes nga dshira pr tu prballur me nj infrastruktur kaq bamirse dhe fisnike.
Por, faktet jan kokforte dhe shndrrojn slloganet n disa formulime patetitke t cilat mbesin jetime n formate letrash brenda dosjesh t pluhurosura.
T konsideruara si porta pr t fituar lirin jasht burgut t realitetit ton, konsullatat jan par nga ne shqiptart si caku i ndarjes s dy realiteteve. Bashk me historin e re postkomuniste t shqiptarve filloi edhe historia e konsullatave q ecnin suksesshm n drejtim t majmjes s tyre ekonomike dhe n vendosjen e digave strmdha ndaj lumit rrebel shqiptar.
Edhe pse ne kemi
hapa t mdha konceptual por edhe ekonomik, edhe pse gjndja jon tani ndryshon dukshm me at t fillimviteve t demokracis, mnyra e trajtimit dhe e prpunimit t viz-krkuesve shqiptar ka psuar ndryshime t vogla dhe thelbsisht t parndsishme.
Nj pjestar i administratave t kompanive private, apo edhe pjestar i grupeve t tjera t interesit, pas marrveshjes s lehtesimit t vizave me Bashkimin Evropian, i prplaset edhe sot e ksaj dite nj list dokumentash pr tu plotsuar e cila ngjan me listn e votuesve e ngjitur n murin e lagjes.
Edhe pse n dukje caktimet e takimeve n konsullata kan zvendsuar vrapin dhe rradhat vrasse npr hekura nn hyqmin e policit t majmur me takime t tipit 0900 apo edhe me e-mail, prsri kur aplikanti pr viz prballet me nj proedur vize do t duhet t kaloj npr nj kalvar emocional tip fiction.
Muret apo edhe hekurat e larta t konsullatave shpesh t rrethuara me tela me xhmba apo me pengesa prej betoni, me ca kamera dinake, t humbin konceptin e mikpritjes. Hekura apo zinxhir t vendosura n pjest e jashtme n form udhzuesash pr radh, shklqejn nga frkimi i vitheve t aplikantve ndr vite.
Edhe pse mund t kesh nj or takimi radha sht e pashmangshme. N konsulllatat e rretheve pr ato ambasada q i kan, vuajtja sht m e madhe dhe trajtimi m cinik. Posht mureve t larta shpesh ndodhet nj der e vogl hyrjeje pr aplikantt e
me hekur t trash dhe m nj lloz q klith rrnqethshm sa her q nj emr thirret. Nj polic i vetknaqur, me trup t shndetshm q ushtron nj presion t pabesueshm mbi uniform, me cepin e buzs q i shkon tek veshi, krkon t zvendsoj konsullin me kshilla.
Teksa aplikanti pret pr t marr nj viz e cila i ertifikon nj liri q n fund t fundit ka lindur bashk me t, at t liris s lvizjes, i kujtohet se si po ashtu edhe burgjet tona t s shkuars ishin t rrethuara me tela me xhmba, pa kamera dhe me polic thatim dhe t pamshirshm. Edhe ather t kufizohej liria e lvizjes ndonse me nj perimetr m t ngusht, por thelbi ishte po ai. E tani i vetmi faj i aplikantit sht se ai kishte vuajtur nn nj regjim i cili e kishte ln t varfr ndryshe nga homologu i tij evropian, preokupimi i t cilit ishte si t gjente nj vendpushimi t prshtatshm pr fundjavat.
Pasi kalon dern e hekurt e prbashkta e konsullatave sht nj sallon pritjeje ku prballesh me nj sportel xhami tip anti-plumb dhe me nj zotri apo zonj nga ana tjetr i cili t flet me nj mikrofon prmes nj altoparlanti ngjirs. E vetmja pik takimi n mes aplikantit dhe punonjsit t huaj t konsullats, e vetmja ur lidhse ndrnjerzore, ndrkulturore apo ndrideore, sht nj pllak inoksi q rrshqet posht xhamit t pathyeshm dhe q shrben pr dhenie-marrje dokumentacioni. Praktikisht asnj kontakt ndjesor midis asaj q duhej t ishte ura lidhse mes kombesh.
N vitin 2008 edhe pse je nj aplikant q s shpejti do t bhesh kandidat pr tu antarsuar n Bashkimin Evropian, zri i ngjirur i altoparlantit t sportelit t konsullats, vazhdon t flas me gjuhn e s shkuars.
Edhe pse t gjitha dokumentat mund t jen t sakta, prsri ai q duhet t jet gabim sht aplikanti, edhe pse ke t drejt t krkosh viz afatgjat, prsri nuk t jepet nj e till, edhe pse ke fmijn q po t vdes dhe t duhet ta kurosh, fajin e ka aplikanti, edhe pse do t bashkohesh familjarisht, fajin e ka aplikanti, madje edhe pse duhet t sjellsh trupin e t afrmit tnd t vdekur prsri fajin e ka aplikanti. Aplikanti ka aq shum faj sa edhe po t mos marr viz nuk i kthehen lekt. Athere aplikanti kthehet kokulur dhe para se t dal prballet n murin e konsullats me nj parull:
KUJDES TRAFIKANTT !
Dshiron t shkosh n Evrop ? Athere mendo si evropian.
Kush t krkon para n kmbim t nj vize, ai po t mashtron
Kto institucione me statusin e trupit diplomatic, si aksesor t ambasadave t huaja, jan konceptuar pr t thjeshtzuar, mundsuar dhe realizuar shkmbimet ndrnjerzore midis shteteve n t mir t prosperitetit n prgjithsi.
E par n kt formulim, nj ndjenj entuziazmi t kap rrmbimthi dhe vdes nga dshira pr tu prballur me nj infrastruktur kaq bamirse dhe fisnike.
Por, faktet jan kokforte dhe shndrrojn slloganet n disa formulime patetitke t cilat mbesin jetime n formate letrash brenda dosjesh t pluhurosura.
T konsideruara si porta pr t fituar lirin jasht burgut t realitetit ton, konsullatat jan par nga ne shqiptart si caku i ndarjes s dy realiteteve. Bashk me historin e re postkomuniste t shqiptarve filloi edhe historia e konsullatave q ecnin suksesshm n drejtim t majmjes s tyre ekonomike dhe n vendosjen e digave strmdha ndaj lumit rrebel shqiptar.
Edhe pse ne kemi
hapa t mdha konceptual por edhe ekonomik, edhe pse gjndja jon tani ndryshon dukshm me at t fillimviteve t demokracis, mnyra e trajtimit dhe e prpunimit t viz-krkuesve shqiptar ka psuar ndryshime t vogla dhe thelbsisht t parndsishme.
Nj pjestar i administratave t kompanive private, apo edhe pjestar i grupeve t tjera t interesit, pas marrveshjes s lehtesimit t vizave me Bashkimin Evropian, i prplaset edhe sot e ksaj dite nj list dokumentash pr tu plotsuar e cila ngjan me listn e votuesve e ngjitur n murin e lagjes.
Edhe pse n dukje caktimet e takimeve n konsullata kan zvendsuar vrapin dhe rradhat vrasse npr hekura nn hyqmin e policit t majmur me takime t tipit 0900 apo edhe me e-mail, prsri kur aplikanti pr viz prballet me nj proedur vize do t duhet t kaloj npr nj kalvar emocional tip fiction.
Muret apo edhe hekurat e larta t konsullatave shpesh t rrethuara me tela me xhmba apo me pengesa prej betoni, me ca kamera dinake, t humbin konceptin e mikpritjes. Hekura apo zinxhir t vendosura n pjest e jashtme n form udhzuesash pr radh, shklqejn nga frkimi i vitheve t aplikantve ndr vite.
Edhe pse mund t kesh nj or takimi radha sht e pashmangshme. N konsulllatat e rretheve pr ato ambasada q i kan, vuajtja sht m e madhe dhe trajtimi m cinik. Posht mureve t larta shpesh ndodhet nj der e vogl hyrjeje pr aplikantt e
me hekur t trash dhe m nj lloz q klith rrnqethshm sa her q nj emr thirret. Nj polic i vetknaqur, me trup t shndetshm q ushtron nj presion t pabesueshm mbi uniform, me cepin e buzs q i shkon tek veshi, krkon t zvendsoj konsullin me kshilla.
Teksa aplikanti pret pr t marr nj viz e cila i ertifikon nj liri q n fund t fundit ka lindur bashk me t, at t liris s lvizjes, i kujtohet se si po ashtu edhe burgjet tona t s shkuars ishin t rrethuara me tela me xhmba, pa kamera dhe me polic thatim dhe t pamshirshm. Edhe ather t kufizohej liria e lvizjes ndonse me nj perimetr m t ngusht, por thelbi ishte po ai. E tani i vetmi faj i aplikantit sht se ai kishte vuajtur nn nj regjim i cili e kishte ln t varfr ndryshe nga homologu i tij evropian, preokupimi i t cilit ishte si t gjente nj vendpushimi t prshtatshm pr fundjavat.
Pasi kalon dern e hekurt e prbashkta e konsullatave sht nj sallon pritjeje ku prballesh me nj sportel xhami tip anti-plumb dhe me nj zotri apo zonj nga ana tjetr i cili t flet me nj mikrofon prmes nj altoparlanti ngjirs. E vetmja pik takimi n mes aplikantit dhe punonjsit t huaj t konsullats, e vetmja ur lidhse ndrnjerzore, ndrkulturore apo ndrideore, sht nj pllak inoksi q rrshqet posht xhamit t pathyeshm dhe q shrben pr dhenie-marrje dokumentacioni. Praktikisht asnj kontakt ndjesor midis asaj q duhej t ishte ura lidhse mes kombesh.
N vitin 2008 edhe pse je nj aplikant q s shpejti do t bhesh kandidat pr tu antarsuar n Bashkimin Evropian, zri i ngjirur i altoparlantit t sportelit t konsullats, vazhdon t flas me gjuhn e s shkuars.
Edhe pse t gjitha dokumentat mund t jen t sakta, prsri ai q duhet t jet gabim sht aplikanti, edhe pse ke t drejt t krkosh viz afatgjat, prsri nuk t jepet nj e till, edhe pse ke fmijn q po t vdes dhe t duhet ta kurosh, fajin e ka aplikanti, edhe pse do t bashkohesh familjarisht, fajin e ka aplikanti, madje edhe pse duhet t sjellsh trupin e t afrmit tnd t vdekur prsri fajin e ka aplikanti. Aplikanti ka aq shum faj sa edhe po t mos marr viz nuk i kthehen lekt. Athere aplikanti kthehet kokulur dhe para se t dal prballet n murin e konsullats me nj parull:
KUJDES TRAFIKANTT !
Dshiron t shkosh n Evrop ? Athere mendo si evropian.
Kush t krkon para n kmbim t nj vize, ai po t mashtron