"Korrupsioni, duhet pakt i gjerë për Drejtësinë"
Qeveria e “duarve t pastra” ka humbur avantazhin moral pr t’u kthyer n objektiv sulmi nga opozita socialiste, e cila, n emr t ktij morali t afishuar si kredo qendrore e Sali Berishs, krkon transparenc. Deputeti socialist, Damian Gjiknuri, shprehet n intervistn pr “Shqip” se beteja antikorrupsion e nisur kundr qeveris “Berisha” sht nj detyr e PS, q n thelbin e vet, me faktet e publikuara, dokumenton at smundje t sistemit q z fill me zgjedhjet e 28 qershorit.
N vigjilje t sesionit t ri parlamentar duket sikur PS e ka ndryshuar taktikn, duke u zhvendosur nga prqendrimi i debatit te transparenca e zgjedhjeve, te ngritja e akuzave konkrete pr korrupsion ndaj qeveris. A mos do t jet ky fokusi i opozits ktej e tutje edhe me hapjen sesionit t ri parlamentar?
Denoncimi i keqqeverisjes sht nj nga detyrat integrale t do opozite politike dhe korrupsioni sht nj nga shkaqet kryesore t keqqeverisjes, pasi politikat publike t qeveris “Berisha” udhhiqen nga interesi i “xhepit” t qeveritarve apo njerzve t lidhur me ta dhe aspak nga interesat e qytetarve. Duke qen nj fenomen endemik dhe q sa vjen e prkeqsohet - n fakt qndron n themel t dshirs s paepur pr t mbajtur pushtetin me do kusht, opozits i lind detyra q t bj publik do fakt dhe ndrmarr do aksion q ndikon n hedhjen drit t do afere me sfond korruptiv. Natyrshm q hapja e sezonit t ri parlamentar, krahas krizs s mpreht pr pseudo-demokracin ton dhe q burimin e ka te zgjedhjet e vitit 2009, duhet t prqendrohet n denoncimin pa kompromis t korrupsionit qeveritar. PS duhet t prdor do mjet politik q njeh Kushtetuta, parlamentar ose jo, me qllim rritjen e vetdijes tek institucionet dhe qytetart se korrupsioni dhe abuzimi me pushtetin, i shoqruar me paaftsi dhe arroganc, jan tiparet kryesore t regjimit “Berisha”. Qytetart presin nga opozita politike, por jo vetm nga ajo, q ta kryej kt mision. Prndryshe lufta politike do t duket m shum si nj loj elitash apo luft klikash, ku njra pal zvendson tjetrn n abuzimin e pushtetit, duke ln pas dore do interes qytetar. N fakt kt duket se po stimulon edhe Berisha me nxitjen e akuzave t rreme apo trillimeve ndaj liderit t opozits, me qllimin e pastr q popullit t’i krijohet prshtypja q kjo nuk sht lufta e tyre, por nj kacafytje mes klikave t korruptuara. Partia Socialiste nuk mund t kompleksohet dhe as mund t ndalet n kt ndrmarrje politike, pasi sulme t tilla jan t pritshme, pasi si thot populli “po godite dhe do t pressh”. Kto sulme nuk bjn gj tjetr ve prforcojn m tepr imazhin q kjo qeveri sht n pushtet vetm pr interesa ekonomike dhe korruptive t saj dhe jo pr t vendosur drejtsi shoqrore apo ligjore, megjithse n fillim iu shit shqiptarve si qeverisja q do bnte operacionin m t madh shoqror me “duar t pastra”. Besoj se pr t gjith tashm, “duart e pastra” mbeten nj metafor politike me karakter historik, duke e zvendsuar me moton t pastrojm duart e pista duke
pis tjetrin, pasi kjo sht e vetmja mnyr pr barazi me kundrshtarin n pikpyetjet q ngre publiku prdit.
N fakt, pavarsisht akuzave t shumta, duket se kto mbeten vetm n kuadrin politik, pasi n kt vend duket sikur asgjje nuk i shkohet deri n fund, e duke e kthyer kt m shum si loj politike se sa nj problem konkret. Si shpjegohet kjo indiferenc e drejtsis ndaj akuzave t shumta q hidhen reciprokisht?
Ajo q mund t bj opozita sht rritja e vetdijes nprmjet denoncimeve dhe u takon organeve t hetimit t verifikojn faktet q grumbullohen prdit. Ndaj fakteve dhe akuzave publike duhet t reagonte e para vet qeveria, duke
transparent do veprim dhe vendim t saj dhe mbi t gjitha, sfondin mbi t cilat jan marr kto vendime. Madje edhe nprmjet hetimeve t brendshme, n mnyr q t sqaroj pozicionin e saj me aferat e ndryshme korruptive. Mosreagimi i tyre apo reagimi me arroganc nprmjet padive, akuzave dhe mohimit klishe, t bind q gjithka sht
me vetdije t plot dhe e diktuar nga interesa private. Por ajo q sht pr t ardhur keq sht “gjumi” q ka zn prokurorin, e cila sillet sikur kto shtje t’i prkasin nj vendi tjetr dhe jo Shqipris.
N at q tashm e ka marr etiketimin ndrkombtar si “klim e pandshkueshmris” apatia e prokuroris dhe drejtsis n prgjithsi ka ndikuar dukshm. Kjo klim n fakt shpjegon qart arrogancn qeveritare, por nuk mund t shpjegoj rolin e “strucit” t drejtsis shqiptare. Qytetart, ashtu edhe partnert ndrkombtar m serioz t ktij vendi, presin t sqarohen aferat dhe skandalet m t mdha q kan prfshir qeverisjen. Me t drejt, ata pyesin se kush duhet t mbaj prgjegjsi pr dshtimin e hetimit t Grdecit; po pr afern e tunelit t Kalimashit me kostot marramendse q e shoqrojn? far ndodhi me hetimin pr prmbytjen nga kaskada e Drinit q shkaktoi aq shum dme vetm disa muaj m par, por q duket sikur i prket historis? Po pr privatizimin e ARMO-s e m pas monopolizmin e tregut nga qeveria me vendim, prse nuk filloi asnj hetim? far pret prokuroria shqiptare q t filloj hetimin, kur nga goja e vet deputetes Vokshi dgjon pr inkriminimin e burrit t saj n korrupsion aktiv? Si sht e mundur q edhe n nj shtet foshnjarak dhe me shum probleme si Kosova, drejtsia ka ditur t reagoj m shum ndaj korrupsionit politik se sa n shtetin am, apo thjesht do ngushllohemi me faktin se atje jan t huajt n kontroll? Kto jan pyetjet q na rndojn t gjithve dhe q nj dit, presin prgjigje, pasi po nuk patn prgjigje, klima e pandshkueshmris nga dukuri do t kthehet n ligj, duke
q n kt vend t instalohet ideja fikse se politikant jan vetm pr t zhvatur “plak e pasuri” dhe popullit i duhet t shikoj vet hallin e tij, duke e par shtetin gjithmon e m larg interesave t tij. Nuk do shum mend pr t kuptuar q kjo tradit nxit do gj, prvese shtet ligjor, prparim demokratik pa le m integrim europian.
Pak koh m par, kreu i PS-s, Edi Rama, deklaroi se do rishikohet do praktik korruptive apo koncesion i paligjshm, kur opozita t vij n pushtet. Ky sht nj premtim i ngjashm me ato q Sali Berisha jepte n vitin 2005. Sa duhet t besojm se nj transparenc e till realisht do t bhet dhe nuk mendoni se kjo klim mund edhe t friksoj investitort e huaj, duke dal jasht interesave kombtare?
Askush nuk duhet t trembet apo t shqetsohet nga dshira pr drejtsi dhe pr t rishikuar gjrat q vrtet meritojn t rishikohen. Me kt nuk dua t them se do kontrat e realizuar mund t jet me sfond korruptiv, apo se ky proces duhet t jet selektiv dhe gjueti shtrigash. Po ashtu nuk duhet spekuluar me propagand t tipit q PS krkon t cenoj parimin e siguris juridike ndaj investimeve t realizuara apo se krkon t dboj investitort e huaj. Atyre q krkojn ta kthejn kt mision n nj paradoks do t’u prgjigjesha se interesi publik predominon mbi do interes tjetr kur vjen puna pr kontratat publike, ku shteti sht pal. Me kt nuk dua t them q qeverisja e PS-s nesr duhet t filloj fushat shtetzimesh, por q asgj nuk e pengon nj qeverisje t ndershme, e cila do t vij n pushtet pikrisht pr t vendosur drejtsi sociale, t hetoj administrativisht do kontrat, pr t cilat ka pasur pretendime publike apo ka nj shqetsim publik ndryshe ajo q thot PS sot do t kthehet n demagogjin e radhs. Pr sa i prket mundsis ligjore dhe praktike t problemit, kjo nuk paraqet vshtirsi pasi ka praktika, ligje dhe parime q sanksionojn se kur nj kontrat sht akorduar nprmjet korrupsionit dhe ky korrupsion vrtetohet, dhe ku pala prfituese ka marr pjes n mnyr aktive n kt afer, shtetit i lind e drejta t heq dor nga kjo kontrat. N t nuk prjashtohen as zyrtart e shoqrive t huaja, t cilt prgjigjen penalisht sipas konventave q i kan nxitur dhe miratuar vet shtetet nga vijn kto kompani, ku edhe Shqipria sht pal. Vende t shumta, madje edhe m t korruptuara se ne, e kan ndjekur me sukses kt rrug, kur prapa kapitalit t huaj kan qndruar interesa korruptive t regjimeve t larguara, si pasoj e korrupsionit. PS nuk ka pse t kompleksohet nga prania e ndonj investitori t huaj n tjetrsimin e pasuris publike apo faturimin e dmit n kurriz t shqiptarve. Me t drejt, publiku krkon t dij se si mbijn aksioner apo administrator shoqrish t afrmit e qeveritarve n kto biznese? Cili sht roli i tyre n kto afera dhe se aq naiv t jen kta t huajt q i prfshijn ata n to, pa ditur q mund t prbj nj problem n t ardhmen? Me kt nuk dua t paragjykoj asknd, por nse korrupsioni vrtetohet, kontratat duhet t rishikohen, ndryshe demagogjia do t kthehet n amnisti e cila do t nxis m shum korrupsion n t ardhmen. N dijenin time ka me dhjetra kontrata koncesionesh fiktive, t cilat jan dhn, por q kan kaluar do afat pr realizimin e tyre, apo kontrata n sektor strategjik, t cilat nuk jan zbatuar n shum detyrime t tyre. M keq akoma ka kontrata q edhe n gjenez kan qen jo transparente dhe nuk dihet si jan przgjedhur fituesit. T gjitha kto raste, por edhe ato q jan
publike tashm, meritojn t hetohen me kujdes, pr t ndar se cila sht prgjegjsia e zyrtarve shqiptar dhe cila e bashkpuntorve t huaj nse ka, pasi shqiptart duan t din se prse privatizimi i disa shrbimeve publike nuk ka sjell as ulje mimi dhe as prmirsim shrbimi, ndrkoh q ithtart e ktyre privatizimeve kan premtuar t kundrtn n fillimet e tyre? Lufta pa kompromis ndaj korrupsionit nxit investimet e huaja dhe nuk i frenon ato, pasi n vetvete ul kostot e hyrjes n treg dhe hap konkurrencn pr cilndo shoqri serioze, jo vetm pr ato shoqri t huaja q gjejn ndonj “kumbar” qeveritar apo anasjelltas dhe pastaj shtien n dor sektor strategjik n dm t interesave publike.
Gjithka q ju krkoni, kushtzohet n funksionimin e drejtsis, por si do funksionoj kjo drejtsi, sikurse that ju, duket trsisht e paralizuar apo e politizuar, pr t mos thn dhe thellsisht e korruptuar? Si do ta shroj PS kt t keqe dhe a ka ndonj strategji pr drejtsin?
N fakt, konstatimi juaj sht afr realitetit dhe apatia e drejtsis vjen pikrisht nga ato shkaqe q prmendt ju. Drejtsia n dukje sht garancia e munguar e shoqris shqiptare. Por shpesh bjm gabim kur mendojm se i gjith faji sht i saj dhe se mjedisi politik e shoqror nuk ndikon thellsisht n t. Me kt nuk dua t hap debatin e “vezs” dhe “puls”, por n fund t fundit, drejtsia sht produkt i politiks dhe ndikohet thellsisht nga klima politike n vend. Nse n popull do t predominoj ideja se politika sht thjesht nj instrument klikash pr pasurim, ather edhe njerzit e drejtsis do t shikoj “hallin” e tyre brenda sistemit, kush e kush t akomodoj veten politikisht e materialisht, se n fund t fundit, ky sht i vetmi model q shikojn prreth. Me kt nuk dua t justifikoj paaftsin e theksuar q tregon drejtsia ndaj skandaleve politike, por edhe n ato vende q kan pasur karakteristikat e Shqipris sot, drejtsia sht inkurajuar nga mjedisi politik dhe shoqror dhe nuk mund t mendohet se mund t veproj n nj vakum t plot, pavarsisht se sht nj pushtet i pavarur. Si rrjedhin, e vetmja rrug q mbetet, sht nxitja nprmjet presionit publik nga t gjitha ant, pasi vetm prball atij, askush nuk mund t qndroj gjat indiferent. Dhe pikrisht ktu mund t luaj rol vendimtar Partia Socialiste, si pruese e nj pjese t ktij shqetsimi shoqror, q mund t prmblidhej si nevoja pr drejtsi. Kjo nevoj pr drejtsi duhet t jet motoja e opozits politike, e cila me trysnin gjithmon n rritje jo vetm q do t zgjoj drejtsin nga “gjumi”, por do detyroj edhe qeverin t rishikoj qndrimet e saj, qoft edhe pr t minimizuar degradimin e imazhit dhe zvogluar prmasat e humbjes s sigurt. Kjo dinamik, n nj t ardhme jo t largt, medoemos do t krkoj nj marrveshje t gjer politike, nj lloj pakti pr drejtsin, i cili duhet t synoj shndoshjen e majs s piramids s drejtsis, Gjykatn e Lart dhe Prokurorin e Prgjithshme, mbi bazn e profesionalizimit, pavarsis, por edhe llogaridhnies para shoqris. Pasi kurimi fillon nga elita e sistemit, e cila me vendimmarrjen dhe shembullin e saj, i ka t gjitha mundsit t rezonoj n t gjith sistemin, duke e
gradualisht drejtsin m efektive. Ky pakt politik, i udhhequr nga parimet q prmenda m lart, ka mundsi t nxitet nga nj nevoj, qoft edhe e heshtur q ka shumica e politikanve, por edhe m gjer, pr ta konsideruar drejtsin e shndosh si nj nga ato t mira publike q nuk mund t heqim dor, por q edhe nuk duam q ta zotroj askush. Mbase t njjtn ndjenj q kan besimtart kur shkojn n kish. Dikujt mund t’i duken utopi kto fjal, por prmirsimi i dukshm i puns s elits n drejtsi, do t jap rezultate t ndjeshme, mjafton q t kemi ingredientin baz, pra nj grup t aft, t prkushtuar dhe t ndershm njerzish q t bj hapin e par n nj mjedis politik q inkurajon ose t paktn nuk i pengon si fillim. M pas, praktika e mir mund t shprndahet si epidemia dhe sistemi ndryshon dukshm si pa e kuptuar. do gj tjetr si ligje, rregullore, projekte, modele jan derivate dhe mjete t realizueshme pr t ndihmuar prhapjen e “epidemis” pozitive q si na mson historia, shpesh fillon nga pak njerz t duhur.