Kosova nj laborator eksperimentesh diplomacie
Fushata e ndrmarr nga NATOja n vitin 1999 qe nj nism shpresdhnse n zgjidhjen e problemit Kosovar. Pothuajse t gjith shtetet e Bashkimit Evropian u mjaftuan me ndjekjen e situats nga larg, duke mos
as ndrhyrjen m t vogl n kt aksion. Shtetet e Bashkuara, nn kupoln e NATOs, patn mundsin q n fushatn e 99s t shikonin kapacitetit ushtarak ajror t tyre dhe tia tregonin kt gjith bots. Kjo fushat nga shum politikan u konsiderua si nj faz eksperimentale ushtarake e
nga Shtetet e Bashkuara. Megjithat Iraku, i Saddam Huseinit n at koh, nuk e pa ose nuk deshte ta kuptonte kt t vrtet i cila i vleu shum.
Fushata e NATOs n vitin 99, pr shum shkenctar politik m shum se dashuria dhe dhmbshuria e SHBAs ndaj Kosovs qe nj shpalosje muskujsh n arenn ndrkombtare nga Shteti Amerikan. Kjo fushat do ti vlente pr ta
t ligjshme deri diku luftn q do t bhej n Irak duke
nj paralelizm me t. Megjithat ndrhyrja n Irak q u justifikua vetm nga ShBAja dhe Anglia, u b pa miratimin e OKB-s gj e cila i dha nj tronditje te rnd dhe i vendosi nj pikpyejtje t madhe qllimit t prezencs s Organizats numr nj n bot.
Sot, n vitin 2007 kemi para nesh nj skenar q po prsritet. Shtetet e Bashkuara po luftojn q Kosova t marr panvarsin. BE, e cila e ka marr msimin e duhur nga viti 99, ka vendosur q ksaj rradhe t ket nj rol aktiv n kt proces. Nga ana tjetr Rusia po ngulmon t mbaj peshn e saj n diplomaci, pr t ekuilibruar sado pak Shtetet e Bashkuara. Me gjith mohimet e rikthimit t lufts s ftoht ndihet haptazi q Rusia sht n krkim t pozicionimit edhe njher n vendin ku ajo qndroi pr disa dekada. Por roli i diplomacis Amerikane ndihet dukshm si n knaqjen e BE-s duke dashur ti jap kontrollin e Kosovs ashtu edhe me negociatat gjata t bra nga RICE n Rusi.
N Irak faza e ndrhyrjes ushtrake do t pasohet nga ndarja e Irakut n disa shtete me pretekstin q t sigurohet paqja dhe siguria. Formimi ndoshta i tre shteteve t pavarura do t sugjerohet si mnyra m e mir pr t ndaluar dhjetra e qindra vrasje e atentate t cilat vazhdojn megjithse lufta ka mbaruar me koh. Nj propozim i till do te jet mse i pranueshm nga populli Irakien i cili sht e etur pr nett me gjum t qet. Nga ana tjetr arena ndrkombtare do t jet e prgatitur deri diku duke pasur si shembull cshtjen e Kosovs. Por lind pyetja, a sht vetm Iraku q mund t kaloj kt proces apo ka ndonj plan edhe pr vende t tjera? Prgjigjen po ia lm lexuesit por nj fat t till mund t ket edhe pjesa juglindore e Turqis ose Afganistani.
Megjithse n fund t cdo procesi gjithmon ka t paknaqur, diplomacia Amerikane po shpalos edhe njher aftsit e saj duke u munduar q gjat arritjes s objektivave q ka, t knaq sa m shum t tjer.
as ndrhyrjen m t vogl n kt aksion. Shtetet e Bashkuara, nn kupoln e NATOs, patn mundsin q n fushatn e 99s t shikonin kapacitetit ushtarak ajror t tyre dhe tia tregonin kt gjith bots. Kjo fushat nga shum politikan u konsiderua si nj faz eksperimentale ushtarake e
nga Shtetet e Bashkuara. Megjithat Iraku, i Saddam Huseinit n at koh, nuk e pa ose nuk deshte ta kuptonte kt t vrtet i cila i vleu shum.
Fushata e NATOs n vitin 99, pr shum shkenctar politik m shum se dashuria dhe dhmbshuria e SHBAs ndaj Kosovs qe nj shpalosje muskujsh n arenn ndrkombtare nga Shteti Amerikan. Kjo fushat do ti vlente pr ta
t ligjshme deri diku luftn q do t bhej n Irak duke
nj paralelizm me t. Megjithat ndrhyrja n Irak q u justifikua vetm nga ShBAja dhe Anglia, u b pa miratimin e OKB-s gj e cila i dha nj tronditje te rnd dhe i vendosi nj pikpyejtje t madhe qllimit t prezencs s Organizats numr nj n bot.
Sot, n vitin 2007 kemi para nesh nj skenar q po prsritet. Shtetet e Bashkuara po luftojn q Kosova t marr panvarsin. BE, e cila e ka marr msimin e duhur nga viti 99, ka vendosur q ksaj rradhe t ket nj rol aktiv n kt proces. Nga ana tjetr Rusia po ngulmon t mbaj peshn e saj n diplomaci, pr t ekuilibruar sado pak Shtetet e Bashkuara. Me gjith mohimet e rikthimit t lufts s ftoht ndihet haptazi q Rusia sht n krkim t pozicionimit edhe njher n vendin ku ajo qndroi pr disa dekada. Por roli i diplomacis Amerikane ndihet dukshm si n knaqjen e BE-s duke dashur ti jap kontrollin e Kosovs ashtu edhe me negociatat gjata t bra nga RICE n Rusi.
N Irak faza e ndrhyrjes ushtrake do t pasohet nga ndarja e Irakut n disa shtete me pretekstin q t sigurohet paqja dhe siguria. Formimi ndoshta i tre shteteve t pavarura do t sugjerohet si mnyra m e mir pr t ndaluar dhjetra e qindra vrasje e atentate t cilat vazhdojn megjithse lufta ka mbaruar me koh. Nj propozim i till do te jet mse i pranueshm nga populli Irakien i cili sht e etur pr nett me gjum t qet. Nga ana tjetr arena ndrkombtare do t jet e prgatitur deri diku duke pasur si shembull cshtjen e Kosovs. Por lind pyetja, a sht vetm Iraku q mund t kaloj kt proces apo ka ndonj plan edhe pr vende t tjera? Prgjigjen po ia lm lexuesit por nj fat t till mund t ket edhe pjesa juglindore e Turqis ose Afganistani.
Megjithse n fund t cdo procesi gjithmon ka t paknaqur, diplomacia Amerikane po shpalos edhe njher aftsit e saj duke u munduar q gjat arritjes s objektivave q ka, t knaq sa m shum t tjer.