Zbehja e shpress dhe Plani B
Do t ishte ideale q Kosova t fitonte pavarsin n t njjtn mnyr si e fitoi edhe Mali i Zi. Tashm Serbia duhet t pranoj dhe t bindet se Kosova meriton t jet nj shtet i pavarur, ka thn Gjeneral italian Giuseppe Valoto
"Nj numr i madh i antarve aktual t Kshillit t Sigurimit, q qartas paraqesin shumicn, mbshtesin pavarsin e mbikqyrur", ka thn nnsekretari amerikan, Nicholas Burns. Ai ka shtuar se me zvendsministrin e jashtm t Rusis, Vladimir Titov, do t punohet pr t shikuar nse mund t bhet nj rezolut, q mund t votohet brenda rreth 30 ditve t ardhshme. Ne shpresojm shum q qeveria ruse do t jet me ne dhe se do ta bindim Rusin se kjo sht rruga m e mir pr t shkuar prpara", ka shtuar Brns. Edhe pse i ofrohet bashkpunim, Rusia ose politika ruse nuk dshiron t jet n kt linj ose nuk dshiron t kontribuoj n proces, t paktn jo pozitivisht, edhe pse SHBA-t jan shum t qarta, kur thon se nse kjo nuk ndodh brenda 30 ditve ne do t mund t prgatisim rrugn q Kosova t shpall pavarsin e vet.
Kjo shihet nga prgjigja q Ambasadori i Rusis n KS t OKB-s, Vitali urkin ka deklaruar. Sipas tij, nse ka prpjekje pr nj rrug t shpejt do t jet nj gabim i keq sepse KS-ja, bashksia ndrkombtare, nuk sht e prgatitur pr t dhn nj vendim t shqyrtuar pr kt shtje. Por, kt mendim e ka kundrshtuar investitori amerikan Gjorgj Soros, sipas t cilit, nse Rusia me t vrtet prdor veto-n n Kshillin e Sigurimit, ky do t jet problem serioz pr Bashkimin Evropian, sepse disa vende do ta pranojn pavarsin e Kosovs e disa t tjera jo. Kjo natyrisht se do ta prante BE-n dhe do t krijonte probleme n funksionimin e saj si nj bashksi, por q edhe do t jet nj sfid pr t ardhmen e saj t te menduarit dhe vepruarit si nj z unik dhe i prbashkt. Kosova pr BE-n do t jet sida m serioze q ajo ka pasur ndonj her para vets. Dshtimi n Kosov nuk i lejohet BE-s dhe duhet t prgatitet q zrat e pa bindur brenda saj t binden dhe n kt mnyr tu ndihmohet SHBA-ve n angazhimin e tyre pr tia zgjidhur problemet brenda shtpis s saj.
Edhe pse shpallja e pavarsis njanshme nga Kosova nga shum analist dhe diplomat vazhdon t konsiderohet si e rrezikshme, por jo pr ata q e kan prjetuar realitetin e krijuar n Kosov nga afr, megjithat nuk duhet t prjashtohet si mundsia e fundit, ose si opsionin i dyt, prkatsisht Plani B. Si kundrvnie ndaj ktyre zrave q i frikohen shpalljes s pavarsis njanshm nga Kosova, jan argumentet e atyre kan arrit t msojn shum nga mentaliteti ballkanik i t vepruarit dhe t cilt mendojn se Kosova tanim sht e pjekur pr kt akt, duke e konsideruar kt si nj veprim shum m t drejt dhe m t menur se sa vazhdimi i status-quos s tanishme. Njohja e njanshme pa rezolutn e KS do t ishte shum e rrezikshme, ka thn diplomati norvegjez, Kai Aide, sipas t cilit n kt rast Kosova nuk do t kishte nj status legal, t cilin do ta siguronte rezoluta, por do t'i krijonte probleme bashksis ndrkombtare, e cila duhet t hyj n Kosov me nj mision t ri t udhhequr nga BE-ja. Por, ambasadori Aide m shum frikson vendet e BE-s dhe i ekzagjeron problemet, duke kontribuar negativisht n proces, edhe pse SHBA-t jan garantuesi i ktij procesit.
Megjithat nuk duhet konsideruar se ambasadori Aide prfaqson mendimin evropian. Ktij mendimi i kundrvihet m vendosmri dhe argumente njeriu q pr nj vit e ka udhhequr sektorin e siguris n Kosov, KFOR-in, Gjenerali italian, Gjysepo Valoto. Valoto ka thn se do t ishte ideale q Kosova t fitonte pavarsin n t njjtn mnyr si e fitoi edhe Mali i Zi. Tashm Serbia duhet t pranoj dhe t bindet se Kosova meriton t jet nj shtet i pavarur, ka shtuar Gjeneral Valoto. Kjo sht nj porosi e qart pr politikn evropiane se, kt tanim e ka
ajo amerikane dhe nuk dshiron ta bj ajo ruse, duhet t mbshtetet mbi shpjegimet dhe tregimet e njerzve q i kan drguar m mision n terren pr nj koh dhe kan udhhequr m procesin pr shum muaj, edhe ather kur ishte m s vshtiri dhe m sfiduese.
Shihet se shtja e Kosovs ka arrit n at pik sa t konfrontoj politikat dhe ideologjit, ndoshta edhe idet e politikanve, ushtarakve, diplomatve dhe presidentve t vendeve m t fuqishme. E gjitha sillet rreth nj mnyr t te menduarit, se si duhet vepruar n rast t dshtimit t variantit t par. SHBA-t e kan
t qart se nuk prjashtojn asnj opsion t zgjidhjes pr ta definuar statusin e Kosovs, as opsionin q tani shum politikan dhe diplomat pak e mendojn, njohjen unilaterale t pavarsis s Kosovs, pr t mos dshtuar prpjekjet e bra deri m tani. N nj situat t till sigurisht se amerikant duhet t prcaktojn se cili duhet t jet hapi tjetr. N qoft se Shtetet e Bashkuar nuk do t bnin gj prball dshtimit t Kshillit t Sigurimit pr ta miratuar nj rezolut, kjo do t onte n destabilizimin e rajonit t Ballkanit dhe veanrisht t Kosovs, ka thn analisti Daniel Server. Sipas tij veprimet e njanshme nga ana e Shteteve t Bashkuara si dhe t disa vendeve t tjera evropiane q do t bashkohen eventualisht me to, kan rndsi t padiskutueshme jetsore, n qoft se Kshilli i Sigurimit nuk arrin t miratoj nj rezolut q do t zvendsonte rezolutn 1244.
Prandaj, BE-ja duhet t prgatite pr do variant t zgjidhjes se statusit t Kosovs dhe t jet prkrah vendimeve q do t marrin SHBA-t. Qllimi Rusis sht shum i qart, futja e friks tek vendet e BE-s prmes krcnimeve dhe shantazheve, m kt edhe prarjen e saj, prmes sloganit se do t prdor veto kundr do rezolute q njeh pavarsin e Kosovs n njrn an dhe n ann tjetr prfitimi n koh, gjithnj duke menduar se koha do ta bj t vetn, prkatsisht do ti ndryshoj planet, pr t mos thn se do ta lodh dhe mrzis diplomacin ndrkombtare. Duket se Rusia po krkon nj betej t gjat me SHBA-n lidhur me kt shtje. shtja kryesore sht q Uashingtoni dhe Brukseli ta ruajn unitetin absolut pr shtjen e statusit. N kt situat Rusia do t ishte n pozitn e pakics, ka thn analisti Janush Bugajski. Sipas tij t gjitha vendet evropiane dhe SHBA-t jan n njrn an, Kina parashihet t abstenoj, ndrsa Rusia e kundrshton planin. Kjo do t thot se do t jet shum vshtir pr ta miratuar rezolutn e re n KS.
Rruga m e mir pr t ndjekur sht q t vendoset nj pavarsi politike, sipas drejtimeve q prcakton propozimi i z. Ahtisari, ka theksuar Gjenerali Wesly Clark. Sipas tij Rusia sht nj vend q gjithmon dshiron t ket nj z n shtjet q diskutohen dhe q i Rusis t prfshihet n zrin e Evrops. Ky sht problemi. Rusia shpreh mendimet e saj dhe vendet e Evrops do t shprehin mendimet e tyre. Zhgnjyese, jo vetm pr Gjeneral Clarkun, por edhe pr shum t tjer sht se, pse bashksia ndrkombtare nuk e ka zgjidhur ende shtjen e statusit prfundimtar pr Kosovn? Po t ishte vepruar m hert, tani nuk do ti kishim t gjitha kto kundrshtime, nuk do t ishte lejuar q ky proces t devalvohet dhe tu jepet shans shum politikave t faktorizohen dhe shndrrohen n vendimmarrse apo destruktive, pr t mos thn penguese t zgjidhjes s problemeve. Kjo tani duhet tejkaluar m menuri diplomatike, mir e kan filluar SHBA-t, por atyre po u mungon apo u duhet zri vendos dhe i fuqishm i zotit t shtpis, BE-s. Ky tani po mungon dhe BE-ja sht ven n panik, prkatsisht sht nj qndrim hetues, sa q shum vende brenda saj as q din se far po krkojn, kur shprehin mendimet e tyre kontradiktore dhe sipas rastit.
(Autori sht gazetar i politiks n Kosov)
"Nj numr i madh i antarve aktual t Kshillit t Sigurimit, q qartas paraqesin shumicn, mbshtesin pavarsin e mbikqyrur", ka thn nnsekretari amerikan, Nicholas Burns. Ai ka shtuar se me zvendsministrin e jashtm t Rusis, Vladimir Titov, do t punohet pr t shikuar nse mund t bhet nj rezolut, q mund t votohet brenda rreth 30 ditve t ardhshme. Ne shpresojm shum q qeveria ruse do t jet me ne dhe se do ta bindim Rusin se kjo sht rruga m e mir pr t shkuar prpara", ka shtuar Brns. Edhe pse i ofrohet bashkpunim, Rusia ose politika ruse nuk dshiron t jet n kt linj ose nuk dshiron t kontribuoj n proces, t paktn jo pozitivisht, edhe pse SHBA-t jan shum t qarta, kur thon se nse kjo nuk ndodh brenda 30 ditve ne do t mund t prgatisim rrugn q Kosova t shpall pavarsin e vet.
Kjo shihet nga prgjigja q Ambasadori i Rusis n KS t OKB-s, Vitali urkin ka deklaruar. Sipas tij, nse ka prpjekje pr nj rrug t shpejt do t jet nj gabim i keq sepse KS-ja, bashksia ndrkombtare, nuk sht e prgatitur pr t dhn nj vendim t shqyrtuar pr kt shtje. Por, kt mendim e ka kundrshtuar investitori amerikan Gjorgj Soros, sipas t cilit, nse Rusia me t vrtet prdor veto-n n Kshillin e Sigurimit, ky do t jet problem serioz pr Bashkimin Evropian, sepse disa vende do ta pranojn pavarsin e Kosovs e disa t tjera jo. Kjo natyrisht se do ta prante BE-n dhe do t krijonte probleme n funksionimin e saj si nj bashksi, por q edhe do t jet nj sfid pr t ardhmen e saj t te menduarit dhe vepruarit si nj z unik dhe i prbashkt. Kosova pr BE-n do t jet sida m serioze q ajo ka pasur ndonj her para vets. Dshtimi n Kosov nuk i lejohet BE-s dhe duhet t prgatitet q zrat e pa bindur brenda saj t binden dhe n kt mnyr tu ndihmohet SHBA-ve n angazhimin e tyre pr tia zgjidhur problemet brenda shtpis s saj.
Edhe pse shpallja e pavarsis njanshme nga Kosova nga shum analist dhe diplomat vazhdon t konsiderohet si e rrezikshme, por jo pr ata q e kan prjetuar realitetin e krijuar n Kosov nga afr, megjithat nuk duhet t prjashtohet si mundsia e fundit, ose si opsionin i dyt, prkatsisht Plani B. Si kundrvnie ndaj ktyre zrave q i frikohen shpalljes s pavarsis njanshm nga Kosova, jan argumentet e atyre kan arrit t msojn shum nga mentaliteti ballkanik i t vepruarit dhe t cilt mendojn se Kosova tanim sht e pjekur pr kt akt, duke e konsideruar kt si nj veprim shum m t drejt dhe m t menur se sa vazhdimi i status-quos s tanishme. Njohja e njanshme pa rezolutn e KS do t ishte shum e rrezikshme, ka thn diplomati norvegjez, Kai Aide, sipas t cilit n kt rast Kosova nuk do t kishte nj status legal, t cilin do ta siguronte rezoluta, por do t'i krijonte probleme bashksis ndrkombtare, e cila duhet t hyj n Kosov me nj mision t ri t udhhequr nga BE-ja. Por, ambasadori Aide m shum frikson vendet e BE-s dhe i ekzagjeron problemet, duke kontribuar negativisht n proces, edhe pse SHBA-t jan garantuesi i ktij procesit.
Megjithat nuk duhet konsideruar se ambasadori Aide prfaqson mendimin evropian. Ktij mendimi i kundrvihet m vendosmri dhe argumente njeriu q pr nj vit e ka udhhequr sektorin e siguris n Kosov, KFOR-in, Gjenerali italian, Gjysepo Valoto. Valoto ka thn se do t ishte ideale q Kosova t fitonte pavarsin n t njjtn mnyr si e fitoi edhe Mali i Zi. Tashm Serbia duhet t pranoj dhe t bindet se Kosova meriton t jet nj shtet i pavarur, ka shtuar Gjeneral Valoto. Kjo sht nj porosi e qart pr politikn evropiane se, kt tanim e ka
ajo amerikane dhe nuk dshiron ta bj ajo ruse, duhet t mbshtetet mbi shpjegimet dhe tregimet e njerzve q i kan drguar m mision n terren pr nj koh dhe kan udhhequr m procesin pr shum muaj, edhe ather kur ishte m s vshtiri dhe m sfiduese.
Shihet se shtja e Kosovs ka arrit n at pik sa t konfrontoj politikat dhe ideologjit, ndoshta edhe idet e politikanve, ushtarakve, diplomatve dhe presidentve t vendeve m t fuqishme. E gjitha sillet rreth nj mnyr t te menduarit, se si duhet vepruar n rast t dshtimit t variantit t par. SHBA-t e kan
t qart se nuk prjashtojn asnj opsion t zgjidhjes pr ta definuar statusin e Kosovs, as opsionin q tani shum politikan dhe diplomat pak e mendojn, njohjen unilaterale t pavarsis s Kosovs, pr t mos dshtuar prpjekjet e bra deri m tani. N nj situat t till sigurisht se amerikant duhet t prcaktojn se cili duhet t jet hapi tjetr. N qoft se Shtetet e Bashkuar nuk do t bnin gj prball dshtimit t Kshillit t Sigurimit pr ta miratuar nj rezolut, kjo do t onte n destabilizimin e rajonit t Ballkanit dhe veanrisht t Kosovs, ka thn analisti Daniel Server. Sipas tij veprimet e njanshme nga ana e Shteteve t Bashkuara si dhe t disa vendeve t tjera evropiane q do t bashkohen eventualisht me to, kan rndsi t padiskutueshme jetsore, n qoft se Kshilli i Sigurimit nuk arrin t miratoj nj rezolut q do t zvendsonte rezolutn 1244.
Prandaj, BE-ja duhet t prgatite pr do variant t zgjidhjes se statusit t Kosovs dhe t jet prkrah vendimeve q do t marrin SHBA-t. Qllimi Rusis sht shum i qart, futja e friks tek vendet e BE-s prmes krcnimeve dhe shantazheve, m kt edhe prarjen e saj, prmes sloganit se do t prdor veto kundr do rezolute q njeh pavarsin e Kosovs n njrn an dhe n ann tjetr prfitimi n koh, gjithnj duke menduar se koha do ta bj t vetn, prkatsisht do ti ndryshoj planet, pr t mos thn se do ta lodh dhe mrzis diplomacin ndrkombtare. Duket se Rusia po krkon nj betej t gjat me SHBA-n lidhur me kt shtje. shtja kryesore sht q Uashingtoni dhe Brukseli ta ruajn unitetin absolut pr shtjen e statusit. N kt situat Rusia do t ishte n pozitn e pakics, ka thn analisti Janush Bugajski. Sipas tij t gjitha vendet evropiane dhe SHBA-t jan n njrn an, Kina parashihet t abstenoj, ndrsa Rusia e kundrshton planin. Kjo do t thot se do t jet shum vshtir pr ta miratuar rezolutn e re n KS.
Rruga m e mir pr t ndjekur sht q t vendoset nj pavarsi politike, sipas drejtimeve q prcakton propozimi i z. Ahtisari, ka theksuar Gjenerali Wesly Clark. Sipas tij Rusia sht nj vend q gjithmon dshiron t ket nj z n shtjet q diskutohen dhe q i Rusis t prfshihet n zrin e Evrops. Ky sht problemi. Rusia shpreh mendimet e saj dhe vendet e Evrops do t shprehin mendimet e tyre. Zhgnjyese, jo vetm pr Gjeneral Clarkun, por edhe pr shum t tjer sht se, pse bashksia ndrkombtare nuk e ka zgjidhur ende shtjen e statusit prfundimtar pr Kosovn? Po t ishte vepruar m hert, tani nuk do ti kishim t gjitha kto kundrshtime, nuk do t ishte lejuar q ky proces t devalvohet dhe tu jepet shans shum politikave t faktorizohen dhe shndrrohen n vendimmarrse apo destruktive, pr t mos thn penguese t zgjidhjes s problemeve. Kjo tani duhet tejkaluar m menuri diplomatike, mir e kan filluar SHBA-t, por atyre po u mungon apo u duhet zri vendos dhe i fuqishm i zotit t shtpis, BE-s. Ky tani po mungon dhe BE-ja sht ven n panik, prkatsisht sht nj qndrim hetues, sa q shum vende brenda saj as q din se far po krkojn, kur shprehin mendimet e tyre kontradiktore dhe sipas rastit.
(Autori sht gazetar i politiks n Kosov)