Kreditë e zhvillimit

Deri dje, jo pak ekonomist me syze partiake akuzonin se kjo qeveri e sotme po largon Fondin Monetar Ndrkombtar (FMN), se s’kishte rinovuar nj marrveshje bashkpunimi t propozuar nga FMN-ja dhe se e kishte shtyr kt bashkpunim pr n kalendat greke dhe se nga kjo larges, nga kjo sikterisje e qllimshme, strukturat financiare ndrkombtare do ta neglizhonin Shqiprin, mbi bazn e rekomandimeve pesimiste t Fondit. Mirpo Fondi Monetar Ndrkombtar drgoi misionin e tij t fundit n datat 7-14 korrik. Ndryshe nga shum prfolje lart e posht npr media klienteliste, ai publikisht foli krejt ndryshe nga shqetsimi i ekonomistve tan partiak. Fantazma e krizs buxhetore greke, q sipas prfoljes Fondi na e kishte kujtuar, nuk doli fare n publik. Megjithat, ngelet shqetsimi i natyrshm pr shkurtimin e fondeve buxhetore, me rishikimin e buxhetit, sidomos t atyre pr investime publike, q i japin shtys zhvillimit ekonomik dhe punsimit. Mirpo nj lajm shpresdhns vjen shum shpejt. Srish prgnjeshtrues pr akuzat e ekonomistve partiak. Institucionet financiare ndrkombtare nuk i jan larguar Shqipris. Nuk kan rralluar apo pushuar programet e tyre t ndihms. N t kundrt. Po japin kredi zhvillimi me shumic. T tilla quhen kredit q japin institucione bankare si Banka Evropiane pr Investime, Banka Evropiane pr Rindrtim e Zhvillim apo Korporata Financiare Ndrkombtare (krahu financiar i Banks Botrore) dhe q jan kredi t buta, me interesa t ulta dhe afat shlyerjeje t gjat, mbi 10 vjet. Ato i rndojn pak nj vendi q synon t zhvillohet, kshtu q prqendrimi i puns s qeveris son pr t marr kredi t tilla nga bankat e msiprme, pr t zhvilluar infrastrukturn e vendit ia vlen t prshndetet. Jan 3.2 miliard euro marrveshjet pr kto lloj kredish. Nse pikrisht rreth 3 miliard euro projekte t energjis ujore dhe eolike po vonohen pr shkak t krizs financiare botrore, bankat e zhvillimit jan edhe m aktive pikrisht n koh krizash. Nj projekt q do ta largoj Elbasanin nga varfria dhe pasiviteti, autostrada Tiran - Elbasan ka gjetur mbshtetjen financiare n formn e kredive t msiprme nga Banka Evropiane e Investimeve dhe nga Banka Islamike e Zhvillimit. T 6 mij kilometrat e rrugve rurale po sigurohen n asfaltimin e tyre nga Banka Evropiane pr Rindrtim dhe Zhvillim, nga Banka Islamike, nga Fondi i OPEC-ut dhe nga qeveria japoneze, e cila jep 100 milion dollar. Banka Gjermane e Zhvillimit (KfW) jep 40 milion euro pr turbinn e re n Vaun e Dejs, si dhe 50 milion euro pr ujsjellsit. Lista e projekteve rrugore dhe t ndrhyrjeve t tjera infrastrukturore, q do t prballohen nga parat e bankave t zhvillimit, sht e gjat. Kjo mnyr financimi pr zhvillimin ekonomik t vendit sht e sigurt, sado q paraqitet pak burokratike, pr shkak t procedurave t bankave prkatse. Por koha punon pr ekonomin e vendit. N krahasim me kta 3.2 miliard euro kredi, t 146 milion eurot (ose 19 miliard lek t reja) e shkurtimeve t detyruara t buxhetit t shtetit pr investimet publike nuk friksojn m. Pa dyshim q bankat e mdha t zhvillimit t Evrops dhe t Azis nuk i japin kto fonde, pse, shyqyr, gjetn nj shtet-viktim q ta lidhin me kredit e tyre! Akordimi i ktyre kredive t buta sht shenj besimi ndaj ekonomis s vendit. Shenj besimi q u prforcua nga deklarimi publik i misionit t prhershm t Fondit Monetar Ndrkombtar katr dit m par, i cili vlersonte ecurin ekonomike t Shqipris dhe buxhetin e rishikuar n mnyrn e duhur, duke ulur deficitin buxhetor dhe borxhin publik. Shqipria bind, sepse ka nj administrat publike t vogl, q i rndon prher e m pak biznesit t vendit t vet. Shqipria quhet e aft pr t shlyer borxhet n nj periudh afatgjat, ndryshe askush nuk t jep para pr t’i humbur. Kto jan kredit e zhvillimit, nj motor q do pak koh t ndizet, por q kur ndizet, nuk pushon kurr.