Kronika e paralajmruar e nj krize
Ndrsa vera kulmon e plot dhe e nxeht, shqiptart po e vuajn shum hert mungesn e energjis elektrike. Kjo mund t vlersohet edhe si nj periudh paraprgatitore pr t pritur n dimr stuhin e vrullshme t ndrprerjeve shumorshe dhe nnkuptohen problemet e shumta q do mbarten n familjet dhe biznesin shqiptar nga kjo kriz. Tani pr tani energjia elektrike mungon nga mesnata e deri n mngjes, ndrsa gjat dits furnizohemi me energjin e marr nga importi. Edhe kjo sht e kufizuar. Duket se situata hidrike po bhet m e rnda e viteve t fundit. Stina e that e ksaj vere ka
q situata energjetike n vend t jet tepr e rnd, hidrocentralet n vend t prodhojn 44 pr qind energji m pak. Nga ana tjetr, sasia e ujit n Fierz sht 20 metra m pak se nj vit m par, ndrsa importi sht tepr i kufizuar si pasoj e problemeve q ka me energjin i gjith rajoni ballkanik. Vlen t kujtojm se n tenderin e fundit pr 6 mujorin e dyt KESH nuk arriti t siguronte t gjith energjin e krkuar dhe ende nuk ka
me dije hapat e mtejshme pr nj tender t ri pr furnizimin me energji. Po shkojm drejt nj kolapsi t pashmangshm energjetik. Orakulli KESH ka nisur t lshoj britmat e para, n nj koh q niveli i prodhimit t energjis n vend sht tejet i pakt.
N kto kushte kritike nevojitet t vihen n jet t gjitha premtimet e qeveris pr importimin e energjis s duhur, si dhe vnia n funksion e TEC-ve t programuara pr tu hapur n nj t ardhme t afrt. Qeveria shqiptare ka premtuar se pr kt vit do t financoj rreth 50 milion dollar nga parat e buxhetit shtes pr t mundsuar blerjen e energjis, ndrsa pjesa tjetr do t sigurohet nga vet KESH-i. Por problemi m i madh nuk sht mimi, por transmetimi i energjis. Ky rrjet sht drejt shkatrrimit t plot dhe fondet e akorduara nuk plotsojn as minimumin jetik t sistemit. Ndrkoh q shifrat e kroniks flasin me gjuh t frikshme. Importi i energjis sht 5, 33 milion kwh/dit, niveli i sotm i Fierzs 274,38 metra, prurjet e ujit 32 m3/sek, rnia e nivelit t liqenit, n 23 cm n dit. Kthim mbrapa, pr t mos thn nj gremin n t ciln po rrshket vendi yn. Nj kriz q nuk di far emri ti vendossh n nj koh kaq t shpejt. Ekspertt ndrkombtar kishin parashikuar q m par se pr 5 vitet e ardhshme, duke filluar nga vitit 2007, Ballkani do t prballet me kriz energjetike, pasi, sipas tyre, shumica e vendeve t rajonit ton do t vuajn mungesa t theksuara energjie. Por pak jan dgjuar, pr t mos thn aspak n marrjen e vendimeve t duhura pr tiu shmangur disi ktij hendeku t tipit mizantropik.
sht gjetur nj zgjidhje justifikuese q deri tani nuk ka dhn asnj efekt n prmirsimin e situats, pr shembull rritja e konsumit n nivelet dimrore, mungesa e rreshjeve dhe mosfurnizimi me uj i hidrocentraleve, e t tjer faktor t
publik ose jo. sht e uditshme se si n kt situat nuk sht krijuar nj bord ose komitet specialistsh pr gjetjen e rrugve t zgjidhjes s krizs. Si gjithmon zgjidhjet mbeten brenda kornizave politike, kur kjo e fundit po vuan nga klima e amullt q po kalon qoft pr zgjedhjen e presidentit, apo edhe shtje t tjera pr t cilat nuk arrin as konsesusin minimal. Po investohet kaq pak pr mbijetesn e elementit kryesor jetik, aq sa nj dit do ti krkohet llogari deri n nj nga elektorati do politikani q premton pandershmrisht drita 24 orshe n familjet shqiptare. E vler ka kjo? Sigurisht ka vlera me efekte t anasjellta q do shprfaqen n nj koh shum t largt.
Mosaplikimi i projekteve institucionale sht nj ndr faktort kryesor t ktij lmshi q po gatuhet me konskeuenc nga devijancat politike. Nse deri sot jan lanuar arsyet e krizs energjetike q po troket dita dits n shpinn e shqiptarve, ditt e para t shfaqjes m t egr t saj mund t prmenden justifikime, por nuk do t ket koh pr t shmangur metodat demokratike populiste, pr zgjidhjen e shtjes.
q situata energjetike n vend t jet tepr e rnd, hidrocentralet n vend t prodhojn 44 pr qind energji m pak. Nga ana tjetr, sasia e ujit n Fierz sht 20 metra m pak se nj vit m par, ndrsa importi sht tepr i kufizuar si pasoj e problemeve q ka me energjin i gjith rajoni ballkanik. Vlen t kujtojm se n tenderin e fundit pr 6 mujorin e dyt KESH nuk arriti t siguronte t gjith energjin e krkuar dhe ende nuk ka
me dije hapat e mtejshme pr nj tender t ri pr furnizimin me energji. Po shkojm drejt nj kolapsi t pashmangshm energjetik. Orakulli KESH ka nisur t lshoj britmat e para, n nj koh q niveli i prodhimit t energjis n vend sht tejet i pakt.
N kto kushte kritike nevojitet t vihen n jet t gjitha premtimet e qeveris pr importimin e energjis s duhur, si dhe vnia n funksion e TEC-ve t programuara pr tu hapur n nj t ardhme t afrt. Qeveria shqiptare ka premtuar se pr kt vit do t financoj rreth 50 milion dollar nga parat e buxhetit shtes pr t mundsuar blerjen e energjis, ndrsa pjesa tjetr do t sigurohet nga vet KESH-i. Por problemi m i madh nuk sht mimi, por transmetimi i energjis. Ky rrjet sht drejt shkatrrimit t plot dhe fondet e akorduara nuk plotsojn as minimumin jetik t sistemit. Ndrkoh q shifrat e kroniks flasin me gjuh t frikshme. Importi i energjis sht 5, 33 milion kwh/dit, niveli i sotm i Fierzs 274,38 metra, prurjet e ujit 32 m3/sek, rnia e nivelit t liqenit, n 23 cm n dit. Kthim mbrapa, pr t mos thn nj gremin n t ciln po rrshket vendi yn. Nj kriz q nuk di far emri ti vendossh n nj koh kaq t shpejt. Ekspertt ndrkombtar kishin parashikuar q m par se pr 5 vitet e ardhshme, duke filluar nga vitit 2007, Ballkani do t prballet me kriz energjetike, pasi, sipas tyre, shumica e vendeve t rajonit ton do t vuajn mungesa t theksuara energjie. Por pak jan dgjuar, pr t mos thn aspak n marrjen e vendimeve t duhura pr tiu shmangur disi ktij hendeku t tipit mizantropik.
sht gjetur nj zgjidhje justifikuese q deri tani nuk ka dhn asnj efekt n prmirsimin e situats, pr shembull rritja e konsumit n nivelet dimrore, mungesa e rreshjeve dhe mosfurnizimi me uj i hidrocentraleve, e t tjer faktor t
publik ose jo. sht e uditshme se si n kt situat nuk sht krijuar nj bord ose komitet specialistsh pr gjetjen e rrugve t zgjidhjes s krizs. Si gjithmon zgjidhjet mbeten brenda kornizave politike, kur kjo e fundit po vuan nga klima e amullt q po kalon qoft pr zgjedhjen e presidentit, apo edhe shtje t tjera pr t cilat nuk arrin as konsesusin minimal. Po investohet kaq pak pr mbijetesn e elementit kryesor jetik, aq sa nj dit do ti krkohet llogari deri n nj nga elektorati do politikani q premton pandershmrisht drita 24 orshe n familjet shqiptare. E vler ka kjo? Sigurisht ka vlera me efekte t anasjellta q do shprfaqen n nj koh shum t largt.
Mosaplikimi i projekteve institucionale sht nj ndr faktort kryesor t ktij lmshi q po gatuhet me konskeuenc nga devijancat politike. Nse deri sot jan lanuar arsyet e krizs energjetike q po troket dita dits n shpinn e shqiptarve, ditt e para t shfaqjes m t egr t saj mund t prmenden justifikime, por nuk do t ket koh pr t shmangur metodat demokratike populiste, pr zgjidhjen e shtjes.