Kulture per te gjithe

Njezet e shtate shtete ne nje bashkesi kulturore jo indiferente letersi arkitekture artizanat kinema televizion gjuhe teater art pamor. Per te vleresuar kete aspekt te Evropes e per te kontribuar sa me shume ne njohjen e afrimin e popujve te Bashkimit Evropian eshte ideuar titulli Kryeqyteti Evropian i Kultures. shte nje rast me shume per te percjelle mesazhin e rendesise se kultures se vetedijes ndaj asaj cka na ben te njejte apo te ndryshem nga pjesa tjeter e botes. Keshilli i Bashkimit Evropian ka shpallur se qytetet e Guimaresit Portugali dhe Maribor i Sllovenise do te jene Kryeqytetet Evropiane te kultures per vitin 2012

Te bashkuar nga ndryshueshmeria nje moto jo e rastesishme e Bashkimit Evropian ne kontekstin e nje popullsie qe operon per paqen e mireqenien e nje territori me kultura tradita histori e gjuhe te ndryshme.

Njezet e shtate shtete ne nje bashkesi kulturore jo indiferente letersi arkitekture artizanat kinema televizion gjuhe teater art pamor.

Per te vleresuar kete aspekt te Evropes e per te kontribuar sa me shume ne njohjen e afrimin e popujve te Bashkimit Evropian eshte ideuar titulli Kryeqyteti Evropian i Kultures. Eumlshte nje rast me shume per te percjelle mesazhin e rendesise se kultures se vetedijes ndaj asaj cka na ben te njejte apo te ndryshem nga pjesa tjeter e botes.

Keshilli i Bashkimit Evropian ka shpallur se qytetet e Guimaresit Portugali dhe Maribor i Sllovenise do te jene Kryeqytetet Evropiane te kultures per vitin 2012.

Jan Figel komisioneri evropian i Kultures u shpreh Jam i nderuar i pergezoj keto qytete per kete titull i cili ka historikisht nje sukses te gjate e te jashtezakonshem. Fakti i mbajtjes se tij per nje vit te tere ve padyshim nje qytet nen dritat qe ekzaltojne e krijojne nje potencial jashtezakonisht te madh per zhvillimin e tij lokal. Jam i lumtur qe projektimi i kryeqytetit te kultures ka ngjallur nje konkurrence te gjalle e nje interes te konfirmuar per publikun vertetuar nga nje numer i rendesishem i qyteteve qe kane marre pjese e cilesia e larte e kandidaturave...

Pas kryeqytetit te Estonise Tallin e qytetit finlandez Turku qe gjate 2011 e perfaqesuan denjesisht kete titull Portugalia e Sllovenia jane tashme gati per ti prezantuar Evropes e pergjithesisht botes se dy qytetet e tyre Guimares e Maribor jane nje motiv krenarie e pasurie kulturore te veshura plot histori art e tradite duke shpresuar dhe nje mundesi me shume per te ardhmen e tyre e te qyteteve e te rajonit perreth.

Te bashkuar nga ndryshueshmeri nje moto jo e rastesishme e Bashkimit Evropian ne kontekstin e nje popullsie qe operon per paqen e mireqenien e nje territori me kultura tradita histori e gjuhe te ndryshme. Njezet e shtate shtete ne nje bashkesi kulturore jo indiferente letersi arkitekture artizanat kinema televizion gjuhe teater art pamor. Per te vleresuar kete aspekt te Evropes e per te kontribuar sa me shume ne njohjen e afrimin e popujve te Bashkimit Evropian eshte ideuar titulli Kryeqyteti evropian i Kultures. Eumlshte nje rast me shume per te percjelle mesazhin se kultura e vetedijes ndaj asaj cka na ben te njejte apo te ndryshem nga pjesa tjeter e botes.

I njohur eshte mendimi i Jean Monnet nje nga baballaret themelues te Bashkimit Evropian i cili nga fundi i jetes se tij para politikaneve e diplomateve te njohur evropian do te shprehej Po te me duhej te nisja perseri punen per te projektuar Bashkimin Evropian nuk do ta filloja me ekonomine por me kulturen. Shprehja e tij vertetonte se nevojshmeria per nje politike kulturore evropiane qe do zgjeronte procesin e integrimit kish lindur vite me pare se sa te merrnin jete iniciativat e sotme. Midis shume projektesh dallohet ne vecanti manifestimi Kryeqyteti evropian i kultures si me jetegjati me komunikuesi e me i suksesshmi ne te gjitha kontekstet. Kontribuon ne vleresimin e pasurise vecorive e karakteristikave te perbashketa midis kulturave evropiane e lejon nje njohuri me te mire e reciproke midis qytetareve te ketij komuniteti.

Guimares Portugali Kryeqyteti Evropian i Kultures 2012

Guimares qe i pari kryeqytet i Mbreterise se Portugalise ne vitin 1139. Ka ruajtur deri me sot pamjen e nje qyteti mesjetar rrethuar nga atmosfera e maleve te rajonit te Minho me nje histori te percaktuar nga dominimi celtik i Portugalise. Qyteti i Guimaresit nis jeten e tij ne fillim te shekullit X ne nje zone qe per historianet njihej dikur me emrin Wimara. Ketu mbreti Ramiro i dhuron konteshes Mumadona Dias nje manastir rreth te cilit u stabilizua nje qender urbane aktualisht lagja antike e ketij qyteti. Per te mbrojtur manastirin e qendren urbane te sapokrijuar kontesha Mumadona Dias ndertoi mbi koder nje keshtjelle e cila zgjeroi siperfaqesisht qytezen. Fale dhurimeve te pelegrineve e perfaqesuesve te shtresave te pasura te popullsise qe vinin per tu falur Guimares u organizua si nje qender e rendesishme e Portugalise e ne vitin 1095 u be kryeqytet i kontese portugeze Portucal. Ne vitin 1147 kryeqytet u be Lisbona e qyteza e Guimaresit e humbi nje pjese te rendesise e saj. Sot qyteza e Guimaresit me 150 mije banoret e saj ka nje qender historike elegante e te vecante e njohur ne nivel boteror me nje keshtjelle nga me antiket e Portugalise dhe konsideruar qe prej vitit 2011 pasuri e UNESCO-s.

Guimares ky qytet i mrekullueshem mesjetar i Portugalise eshte Kryeqyteti Evropian i Kultures 2012. Per nje vit te tere evente kulturore te artit te fotografise arkitektures historise letersise filozofise teatrit artit te rruges etj do te jene pjese e pandashme e jetes se ketij qyteti me vizitor te shumte te pritshem jo vetem nga Evropa. Gjate muajit te qershorit qendra e jetes kulturore te qytetit do te jete lagja e rinovuar e Nossa Senhora Conceicatildeo mbushur me ritmet e valleve tradicionale me ngjyrat e muziken e tradites popullore. Mjaft i pritshem eshte spektakli Krisis kuruar nga banda rock Mao Morta gjate nates se 20 dhjetorit 2012.

Maribor Kryeqyteti Evropian i Kultures 2012

Maribor kryeqendra e Stiria-s sllovene renditet e dyta si qyteti me i rendesishem i Sllovenise. Me 110 000 banoret e saj ngrihet ne kembet e malit Pohorje e pergjate lumit Drova 16 km prej kufirit austriak. Maribor eshte nje qender urbane dinamike e aktive kulturore e shkencore nje qytet universitar mbushur me galeri arti e me karakteristikat historike e arkitekturore te nje qyteti mesjetar. Gjate vitit qe e shpall Kryeqyteti Evropian i Kultures 2012 aktivitetet e shumta kulturore spikasin vecanerisht gjate muajve korrik e dhjetor. Jane evente te nje niveli te larte kulturor me te ftuar e pjesemarres te rendesishem ne projektime filmash ekspozita arti koncerte muzikore etj. Ne muajt e pare te vitit 2012 iniciativat kulturore jane zhvendosur ne pese qytetet partnere te ketij projekti Slovenj Gradec Velenje Novo Mesto Murska Sobota e Ptuj.

Interesante eshte perfshirja ne keto aktivitete e problematikes ekologjike te kontinentit me nje gershetim social qe mund te sherbeje si model dhe per qytetet e tjera te Evropes me lajtmotivin Te rindertojme lokalisht ate cka eshte shkaterruar globalisht.

Historiku i 26-vjecar i eventit Kryeqyteti Evropian i Kultures

Qe ministrja greke e Kultures Milena Mercourio qe ne fillim te viteve lsquo80 te shek. XX u be mbeshtetesja kryesore e nismes Qyteti Evropian i Kultures e bindur se do te sherbente per krijimin e nje dialogu te forte midis vendeve evropiane ne respekt te vecorive kulturore te seciles. Ne nentor te vitit 1983 ne Athine gjate nje takimi me dhjete ministrat analog ne qeverite e vendeve anetare te BE zonja Mercourio shprehu nevojshmerine e njohjes se dinjitetit te kultures me te njejten vlere qe e gezonte tregtia dhe ekonomia. Ajo shprehu domosdoshmerine e perhapjes me te madhe te njohurise se kulturave evropiane midis vendeve anetare te ketij komuniteti e propozoi seleksionimin e pervitshem te nje qyteti te cilit gjate gjithe vitit do ti njihej titulli Qyteti evropian i kultures. Dy vjet me vone me 13 qershor te vitit 1985 Keshilli i ministrave te BE e zyrtarizoi ne nje projekt te vertete i konfirmuar i suksesshem vit pas viti jo vetem ne sfondin kulturor por edhe ne ate social-ekonomik e turistik. Cdo vit Keshilli Evropian propozon nje ose me shume qytete kandidate per nje titull te tille ne baze te rekomandimeve te nje komisioni qe ky vete vete nga ana e tij duhet te marri ne konsiderate me opinionin e Parlamentit PE e te nje jurie prej shtate ekspertesh ne fushen e kultures e pa asnje kushtezim politik. Ne vitin 2000 per shkak te numrit te madh te qyteteve te seleksionuara u vendos zevendesimi i termit Qyteti Evropian i Kultures me Kryeqyteti Evropian i Kultures. Qyteti i zgjedhur per te gezuar gjate nje viti kete titull percakton ne nje autonomi te plote kriteret e tij te vleresimit te pasurise historiko-artistike te interpretimit kulturor e te gjetjes se mundesive rinovuese ne fushen e investimeve te industrise se kultures e promovimit turistik ne lidhje te ngushte pa dyshim me ekonomine e tij. Qenia Kryeqyteti Evropian i Kultures eshte nje rast i arte per te ardhmen e cdo qyteti fale rezervave financiare qe i vihen ne dispozicion e vendit te privilegjuar qe ky event i ofron gjate gjithe vitit. Me vendim te Parlamentit evropian me 14 shkurt te vitit 2000 qytetet e shpallura Kryeqyteti evropian i kultures perfitojne nga BE nje kontribut ekonomik qe varion nga shuma minimale prej 200 000 euro ne ate maksimale 1 milione euro pa harruar financimet ne nivel kombetar rajonal e privat.

Suksesi i perseritshem i ketij projekti ne publik media e impakti i forte ne zhvillimin e turizmit e kultures per cdo qytet te zgjedhur ka shtyre Komisionin Evropian te konsideroj te nevojshme mundesine e mirepritjes se nje ngjarje te tille dhe per dhjete vende qe jane kandidate ne pritje per te hyre ne BE.

Ne historine 26-vjecare te manifestimit Kryeqyteti Evropian i Kultures kurioz eshte suksesi i arritur ne qytetin e Glasgout ne vitin 1990 me nje investim prej 32 milione sterlinash duke krijuar gjithashtu 5 mije vende te reja pune.

Mbi gjithcka viti ne te cilin nje qytet evropian kurorezohet me titullin Kryeqyteti Evropian i kultures i sherben qytetit per te kuptuar se si kultura ne kendveshtrimin e saj me te gjere mund te sherbeje si nje faktor i rendesishem ndryshimi pozitiv per realitetin urban ne gjendje te ofroje nje vizion e nje dimension te ri social-ekonomik e lidhur me nje projekt strategjik politik.