Leksione europiane pr t paintegruarit
Kur bhet fjal pr integrim t Shqipris n BE shqiptart nuk t falin, pavarsisht se thuajse nuk e njohin kt shtje t koklavitur. Prvetsimi i koncepteve dhe termat, sidomos arritja e standarteve, duket qart se sht nj pun e gjat dhe e lodhshme pr nj vend q po kalon nga tranzicioni logjik n kriza t ndjeshme politike e ekonomike. Nse standartet pr hyrjen n Bashkimin Europian duhet ti njohin dhe ti zbatojn t part punonjsit e institucioneve publike, t cilt kan prgjegjsi direkte pr krkesat e MSA-s, ata as q nuk e njohin fare kt marrveshje.
Nj raport i publikuar s fundmi nga Ministria e Integrimit tregon se punonjsit e institucioneve t pavarura kan nivelin m t ult t njohurive rreth procesit t integrimit t Shqipris n BE. Ky sht nj perceptim problematik po t kemi parasysh se bhet fjal pr pjestar t administrats lokale, t institucioneve t pavarura dhe gjyqsorit, sektor ky n procesin e integrimit. Kta sektor jo vetm ndikohen nga procesi i integrimit, por edhe prcaktojn ritmet e ktij procesi me aktivitetin e tyre t prditshm.
Ironia vijon t tejzgjatet kur raporti cilson si problematike shkalln e lart t t intervistuarve, t cilt nuk dinin akoma n ishte firmosur apo jo Marrveshja. Ndonse shumica drrmuese e t intervistuarve ishin t ndrgjegjshm pr rndsin e MSA-s, nj prqindje e vogl ishin t informuar n lidhje me faktin se MSA sht nj kontrat mes Shqipris dhe BE-s. Madje nuk kan njohuri rreth procesit t ratifikimit t marrveshjes q sht procesi i miratimit t saj nga parlamentet e vendeve antare t BE-s. Madje shumica e t intervistuarve kan treguar nivel t ult informacioni edhe pr shtete q jan antare t Bashkimit Evropian.
N kt studim jan parashikuar dhe shtjet mbi t cilat duhet t rritet informacioni pr secilin prej sektorve. Duke par kt nivel skandaloz dijesh, pr sa i prket punonjsve t gjyqsorit, Ministria po prqendrohet n nj fushat ndrgjegjsimi dhe informimi rreth vendit q MSA z n legjislacionin shqiptar dhe dimensioni juridik i ksaj marrveshjeje. Ndrsa punonjsit e administrats lokale po marrim m shum informacion rreth ndikimit q ka procesi i integrimit t Shqipris n BE n procesin e decentralizimit t vendit dhe marrdhniet pushtet qendror dhe pushtet vendor. Pr punonjsit e institucioneve t pavarura q kishin dhe nivelin m t ult t njohurive m par, parashikohet q t marrin njohurit fillestare rreth MSA-s. Projekti q nxjerr n drit kto fakte q sjellin nj realitet aspak t kndshm pr inegrimin ka filluar n nj koh kur ministria ka deklaruar se po harton nj seksion pr sa i prket legjislacionit pr komunikimin me publikun, dhe nj prej qllimeve sht q t ofroj kapacitetin teknik dhe ekspertizn n kt sesion t ri, me synimin pr t thithur opinionin dhe pr t krijuar nj lloj strategjie komunikimi me BE-n.
Bashk me dshirn e mir pr tu
pjes e familjes europiane nuk mungojn edhe rrisqet, pr t cilat do t duhet koh, mundim dhe durim spartan pr ti kaprcyer. Faktikisht kjo periudh, deri n integrimin e plot n strukturat europiane sht nj bankoprov e vshtir pr shqiptart. Ktu prfshihen t gjitha nivelet duke nisur nga politika, s cils i krkohet konsesus dhe stabilizim n emancipim. Ky term nuk sht nnvizuar n asnj akt t marrveshjes, por domethnia ka qen pikrisht kjo: emancipim i plot i politiks dhe aktorve t saj t cilsdo ngjyre. N epokn e tranzicionit ton, skena politike ka qen n t vrtet ngri m i madh i tejzgjatjes s integrimit. Europiant jo m kot krkojn emancipim t gjithanshm t saj sepse ajo sht leva lvizse e ingranazheve t tjera t shoqris.
Duket e uditshme, por shoqria jon ka nevoj pr tu
pjes integrale e nj tjetr mendsie t t konceptuarit t gjrave. Kjo nuk do t thot se ne duhet t zhvishemi nga zakonet dhe traditat apo mendsit karakteristike kombtare. Kurrsesi! Por krkohet ky ndyshim n disa fenomene t cilat kan deprtuar n mnyr brutale duke u adoptuar keqazi nga jasht. Marrim nj aspekt shum t prekshm, zbatimin e ligjit. Edhe pse ky fenomen duket se sht me shqetsues n strukturat drejtuese, realisht ai sht injektuar n do qeliz t jets sociale. Mund t jen t rralla rastet kur veprohet sipas ligjit n do aspekt. Kjo sjell rrjedhimisht edhe t tjera probleme si prfishirje n korrupsion, trafik njerzor apo lndve narkotike, pastrim t parave t pista. Vlen t theksohet se kto fenomene negative nuk jan thjesht pjes e kupols, por jan shtrir n mnyr t ndjeshme edhe n baz. Madje shoqria jon i ka pranuar n heshtje, nj pjes sht
pjes e saj, ndrsa shum pak sht
pr t denoncuar dhe goditur praktikantt e tyre. Megjithat nuk do t mjaftohej me kaq, sepse ndryshimi i mentalitetit duhet t prfshij t gjith pjesmarrsit e shoqris civile. sht e vrtet q sistemi aktual politiko-ekonomiko-social sht shprehje e tranzicionit dhe varfris s theksuar, papunsis, emigracionit n rritje etj. Integrimi nuk mund t konceptohet me kt atmosfer, ndaj edhe ndodhemi n nj bankoprov serioze q na kushtzuar komuniteti ndrkombtar. Bashkimi Europian dhe t gjitha shtetet prbrse t tij e kan hapur rrugn pr vendin tone. Por kushtet jan shum t forta dhe pr disa vjet do t duhet t jemi n nj sprov me vetveten.