Libri i fatit

Child of nature titulli i botimit amerikan i libri Femijet e natyres i Luljeta Lleshankut shpallet kandidat per mimin per Librin me te Mire te Perkthyer ne SHBA vitin qe shkoi. Nje arritje e shkelqyer e poetes shqiptare e merituar po te shohesh rrugen qe ka ndjekur libri ne gjuhet e botes dhe vleresimet e kritikes.

Lajmi eshte bere i ditur edhe ne numrin e djeshem te Los Angelos Time i cili boton listen e plote te finalisteve per prozen dhe poezine.
Finalistet e mimit per librin me te mire te perkthyer ne vitin 2010 u prezantuan te enjten nga 3 Percent shtepia botuese me fokus perkthimin prane University of Rochester. shte viti i katert i mimit dhe hera e pare qe fituesit do te shperblehen financiarisht.
Kandidate per Best Translated Book Awards jane dhjete libra ne proze dhe pese libra me poezi. Per prozen tri shtepi botuese kane nga dy finaliste secila Dalkey Archive New Directions dhe New York Review of Books. Archipelago Small Beer Press Tin House dhe Yale University Press secila kane nga nje kandidat ne konkurrim.

Te gjithe se bashku jane vepra te perkthyera nga dhjete gjuhe kater nga frengjishtja dy nga gjuha gjermane dhe spanjishtja dhe nga nje veper prej gjuheve afrikaans shqipe kinezishte ceke japoneze sllovene dhe suedeze.

Ky cmim argumentohet si nje menyre per te sjelle ne vemendje veprat e medha te letersise boterore nen perkthime origjinale. Ka shume diversitet. Kemi marre parasysh veprat ne gjuhet origjinale dhe reputacionin e autoreve te perkthyer. Kjo liste ngerthen pasurine e letersise qe prodhohet jashte kufijve. Kualiteti i librave ne gjuhen origjinale dhe arti i perkthimit ne anglisht kane qene kriteret e perzgjedhjes se listes fituese eshte thene ne konferencen per shtyp.

The Best Translated Book Awards merr nje grant nga Amazon rrjet i cili mbeshtet cmimet me 5000 . Me kete cmim shperblehen autori dhe perkthyesi per cdo veper fituese. mimet jepen ne nje ceremoni me 29 prill gjate festivalit boteror qe organizon PEN World Voices Festival ne Nju Jork.

E pyetur per kete arritje te Femijeve te natyres poetja tha per Shekullin Nuk e di une u befasova fare. Kisha degjuar qe kane nje cmim per vepren e huaj me te mire ne perkthim por nuk e dija se cfare tamam. Vetem para pak oresh perkthyesi im Henry Israeli me nisi nje email dhe me pyeste A nuk eshte dicka e mrekullueshme Pergjithesisht autoret e perfshire ne short-list i perkasin letersise moderne por ky nuk eshte doemos nje kusht.

Edhe Stefan Cvajk dhe Majakovski kane qene ne short list para dy vjetesh. Sic ka qene Adam Zagajavski ose Zbignierv Herbert. Dhe duke menduar se sa perzgjedhes jane amerikanet ne nje vend ku botohet vetem 4 literature e huaj ne vit pa dyshim qe ndjehem mire. Libri Femijet e natyres me ka sjelle fat ne pergjithesi. Nuk e di a do te arrij deri ne krye por sidoqofte te jesh midis pese me te mireve gjithsesi nuk eshte keq.

Child of nature eshte perkthim i vellimit i botuar ne shqip Ombra GVG 2006 dhe i nje grupi poezish te reja te cilat jane shkruar dy vitet e fundit. Te gjashtedhjete poezite e librit ishin botuar njehere ne revistat amerikane ne keto vite. Ne pranvere 2010 New Directions e hodhi ne qarkullim i njejti botues qe kishte botuar Fresco te Lleshankut me 2005.

New Directions eshte botues me nje tradite. Ka botuar autore boterore te shekullit te njezete duke filluar nga Ezra Pound dhe William Carlos Williams e deri tek Neruda Bei Dao Eliot Weinberger Octavio Paz Michael Palmer Denise Levertov.

Perkthimi eshte bashkepunim midis dy perkthyesish nga shqipja ne anglisht eshte perkthyer nga Shpresa Qatipi pedagoge ne Universitetin e Tiranes dhe nga Henry Israeli i cili ben redaktimin poetik ne anglisht. Kjo forme perkthimi eshte zgjidhja e vetme ne kushtet kur smund te gjendet nje perkthyes qe te jete anglishtfoles i lindur dhe te njohe shume mire shqipen. Mberritja e librit deri ketu eshte tregues edhe i cilesise se perkthimit.

Autorja e ka perkufizuar Femijet e natyres si nje lende qe risjelle gjithe karakteret te cilet kane ndikuar ne formimin e Lleshanakut. Por qellimi nuk eshte ky qellimi eshte per te treguar gjithe ate vitalitet njerezor qe ka ky popull te deshmuar brenda nje periudhe te gjate izolimi kur nuk kishte mbetur asnje pike referimi per tu mbajtur ose ngushelluar as fe as e neserme i cili e gjente motivimin vetem ne dinjitetin njerezor. Te mbetesh njeri i mire te mos thyhesh te rezistosh vetem per hir te dinjitetit njerezor-nje test i veshtire per tu perballur por shume kuptimplote.

Aktualisht Femijat e natyres vazhdon konkurrimin e gjate ne Poloni nder shtate finalistet per mimin Poetit Evropian te Lirise. Me perkthimet e Dorota Horodyskas Lleshanaku 1968 perfaqeson Shqiperine ne finale e cila mbahet ne mars 2012 krahas ekise Gjermanise Ukraines Turqise Norvegjise Spanjes dhe vete Polonine.
Ne vjeshte 2010 shtepia botuese Korrespondenzen ne Austri nxori nje botim ne gjermanisht e shqip nen perkthimin e Andrea Grill Kinder der Natur - Femijet e natyres.

Perballjen e librit te saj me gjuhet dhe kulturat e Evropes dhe me pertej Lleshanaku e ka sqaruar ne nje interviste per Shekullin ne kete menyre Ne nuk mund te habisim me lexuesin perendimor me historine tone natyrisht qe ajo ka peshen e vet por vetem kur permes saj zbulohet nje ide origjinale e cila perputhet me konkluzionet e njeriut ne te gjithe boten. Arti eshte konkurrence idesh jo eksperiencash ose impresionesh. Nga ana tjeter duke qene ne nje kontakt intensiv me letersine amerikane jam perpjekur qe mos te asimilohem nga shijet apo preferencat e mia.

Me siguri qe ky eshte nje kendveshtrim nuk i takon vetem nje njeriu qe ka nje krijimtari te veten me nje ze te vetin por ka te beje me nje thelb qe shpesh e ka nxjerre zbuluar letersine shqipe ne perballje me kulturat e tjera.

Finalistet BTBA 2011 per prozen
The Literary Conference Csar Aira perktheu nga spanjishtja Katherine Silver Botues New Directions The Golden Age Michal Ajvaz perktheu nga cekishtja Andrew Oakland Dalkey Archive A Life on Paper Georges-Olivier Chteaureynaud perktheu nga frengjishtja Edward Gauvin Small Beer The Jokers Albert Cossery perktheu nga frengjishtja Anna Moschovakis New York Review Books Visitation Jenny Erpenbeck perktheu nga gjermanishtja Susan Bernofsky New Directions Hocus Bogus Romain Gary perktheu nga frengjishtja David Bellos Yale University Press The True Deceiver Tove Jansson perktheu nga suedishtja Thomas Teal Nee York Review Books On Elegance While Sleeping Emilio Lascano Tegui perktheu nga spanjishtja Idra Novey Dalkey Archive Agaat Marlene Van Niekerk perktheu nga afrikaans Michiel Heyns Tin House Georg Letham Physician and Murderer nga Ernst Weiss perktheu nga gjermanishtja Joel Rotenberg Archipelago

Finalistet BTBA 2011 per poezine
Geometries Eugene Guillevic perktheu nga frengjishtja Richard Sieburth Botues Ugly Ducking Flash Cards Yu Jian perktheu nga kinezishtja Wang Ping dhe Ron Padgett Zephyr Press Time of Sky Castles in the Air Ayane Kawata perktheu nga japonishtja Sawako Nakayasu Litmus Press Child of Nature Luljeta Lleshanaku perktheu prej shqipes Henry Israeli dhe Shpresa Qatipi Nee Directions The Book of Things Ale teger perktheu nga sllovenishtja Brian Henry BOA Editions.