Luftimet ndër vite, rënia e Asad erdhi nga rebelët që tentoi t’i shtyp me grusht të hekurt

Lideri autoritar i Sirisë, Bashar al-Assad gjatë gjithë pushtetit të tij përdori sulmet ruse dhe iraniane për të mposhtur forcat rebele gjatë viteve të luftës civile, por kurrë nuk i mposhti ata, duke e lënë atë të pambrojtur ndaj përparimit të tyre befasues duke marrë Damaskun.

President për 24 vjet, Asad fluturoi nga Damasku drejt një destinacioni të panjohur këtë të diel, ndërsa rebelët e shpallën qytetin “të lirë nga tirani Bashar al-Asad”.

“Një gjysmë shekulli i sundimit të familjes Asad ka përfunduar”, tha komanda e ushtrisë oficerëve. Statujat e babait dhe të vëllait të Asadit u rrëzuan në qytetet  e marra nga rebelët,  ndërsa fotografitë e tij në tabela dhe zyrat qeveritare u dogjën.

Asad u bë president në vitin 2000 duke ruajtur sundimin me grusht të hekurt të babait të tij, ndërsa në 13 vite Siria është karakterizuar nga lufta civile mes pushtetit të Asad dhe rebelëve.

* 2011 – Protestat e para kundër Asadit u përhapën shpejt në të gjithë vendin dhe u pritën nga forcat e sigurisë me një valë arrestimesh dhe të shtënash. Disa protestues morën armët, ku kryengritja u kthye në një revoltë të armatosur që fitoi mbështetje nga vendet perëndimore, arabe dhe Turqia.

* 2012 – Një bombardim në Damask ishte i pari nga dega e re siriane e Al Kaedës, Fronti Nusra, i cili fiton pushtetin dhe fillon të shtypë grupet me një ideologji nacionaliste. Asad e kthen forcën e tij ajrore në bastionet e opozitës, ndërsa rebelët fitojnë terren dhe lufta përshkallëzohet me masakra nga të dyja anët.

* 2013 – Hezbollahu i Libanit ndihmon Asadin të fitojë në Qusayr, duke ndalur vrullin rebel dhe duke treguar rolin në rritje të grupit të mbështetur nga Irani në konflikt.

* 2014 – Grupi i Shtetit Islamik kap papritur Raqqa në verilindje dhe përfshin më shumë territor në Siri dhe Irak. Rebelët në Qytetin e Vjetër të Homsit dorëzohen, duke rënë dakord të zhvendosen në një periferi të jashtme, humbja e tyre e parë e madhe në një zonë të madhe urbane dhe një pararendës i marrëveshjeve të ardhshme për “evakuimi”. Uashingtoni ndërton një koalicion kundër Shtetit Islamik dhe fillon sulmet ajrore, duke ndihmuar forcat kurde të luftojnë valën xhihadiste, por duke krijuar fërkime me aleatin e tij Turqinë.

* 2015 – Me bashkëpunim më të mirë dhe më shumë armë nga jashtë, grupet rebele fitojnë më shumë terren dhe pushtojnë Idlibin veriperëndimor, por militantët islamikë po marrin një rol më të madh. Rusia i bashkohet luftës në anën e Asadit me sulme ajrore që kthejnë konfliktin kundër rebelëve për vitet në vijim.

* 2016 – Ushtria siriane dhe aleatët e saj mposhtin rebelët në Aleppo, që në atë kohë shihej si fitorja më e madhe e luftës e Asadit. Fronti Nusra ndahet nga Al Kaeda dhe fillon të përpiqet të paraqitet në një dritë të moderuar, duke adoptuar një sërë emrash të rinj dhe përfundimisht duke u vendosur në Hayat Tahrir al-Sham (HTS).

* 2017 – Izraeli pranon sulmet ajrore kundër Hezbollahut në Siri, duke synuar të degradojë fuqinë në rritje të Iranit dhe aleatëve të tij. Forcat e mbështetura nga Shtetet e Bashkuara, të udhëhequra nga kurdët, mposhtin Shtetin Islamik në Raqqa. Kjo ofensivë, dhe një rivale e ushtrisë siriane, e dëbon grupin xhihadist nga pothuajse e gjithë toka e tij.

* 2018 – Ushtria siriane ripushton Ghoutan lindore, përpara se të rimarrë shpejt enklavat e tjera kryengritëse në Sirinë qendrore, dhe më pas bastionin jugor të rebelëve të Deraa.

* 2019 – Shteti Islamik humbet pjesën e fundit të territorit në Siri. SHBA vendos të mbajë disa trupa në vend për të parandaluar sulmet ndaj aleatëve të saj kurdë.

* 2020 – Rusia mbështet një ofensivë qeveritare që përfundon me një armëpushim me Turqinë që ngrin shumicën e linjave të frontit. Asad mban shumicën e territorit dhe të gjitha qytetet kryesore, duke u rrënjosur thellë. Rebelët mbajnë veriperëndimin. Një forcë e mbështetur nga Turqia mban një brez kufitar. Forcat e udhëhequra nga kurdët kontrollojnë verilindjen.

* 2023 – Sulmi i Hamasit ndaj Izraelit më 7 tetor shkaktoi luftime midis Izraelit dhe Hezbollahut në Liban, duke zvogëluar përfundimisht praninë e grupit në Siri dhe duke minuar regjimin e Asadit.

* 2024 – Rebelët nisin një sulm të ri në Aleppo. Me aleatët e Asadit të fokusuar diku tjetër, ushtria e tij shembet shpejt. Tetë ditë pas rënies së Alepos, rebelët kanë marrë shumicën e qyteteve kryesore dhe kanë hyrë në Damask, duke e larguar Asadin nga pushteti.

/rtsh.al/