Maribori kryeqyteti i kultures ne Europe gjate vitit 2012
Dy kryeqytetet e kultures europiane qe Bashkimi Europian zgjodhi per vitin 2012 jane Guimaraes ne Portugali dhe Maribori ne Slloveni. Sllovenia llogaritet me dy milione banore si vendi me i vogel anetar i BE.Qyteti dikur industrial shtrihet ne rreze te alpeve ne Sllovenine lindore ne kufi me Austrine dhe Kroacine.
Kenget e bukura te korit me vajza te rejalevizjet kercimi dhe dritat ne skene. Te gjitha kane te bejne me teatrin e ri muzikor Carmina Slovenica nen drejtimin e Karmina Silec. Kengetarja impulsive kompozitoredhe dirigjente eshte shpirti i trupes. Ajo merret me pjesen Placebo per programin e kryeqytetit te kultures Maribor. Jo vetem teater muzikor edhe opera klasike teater apo balet shfaqen ne Maribor.
Teatri Kombetar dhe aii Kukullave shume te njohur
Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Maribori i njohur per Teatrin e Kukullave
Teatri Kombetar slloven mbahet ne qytetin me 120.000 banore si nje nga me te medhenjte e tre te tjereve qe jane perfshire ne projektin e kryeqytetit te kultures europiane. Njerezit ne Slloveni mendojne gjithmone se cfare bejne sllovenet eshte kulture. Per kete asrye ne kemi nje teater te tille te madh ketu sepse ne mendojme vazhdimisht se ne jemi nje komb poetesh dhe jo luftetaresh.... thote Alan Kavciq nga teatri kombetar ne Maribor.
Sllovenia si shtet eshte prej 20 vjetesh por kultura e Sllovenise eshte tashme e vjeter prej shume shekujsh.Pertej kufijve te Sllovenise eshte Teatri i Kukullave me dezajneret e saj te kukullave dhe ndermarrjen e prodhimit te tyre. Ne nje manastir te hershem te sapo rinovuar direkt ne lumin Drava i cili rrjedh qete neper qytetin vjeter kercejne kukullat ne nje podium te ndertuar teknikisht mire per te rritur dhe femije.
Vitin e ardhshem Teatri i Kukullave organizon festivalin 12 X 12. do muaj do te behen ushtrime me nje partner nderkombetar te nje pjese te re qe do te vihet ne skene deklaron Mojca Plansak zedhenese e Teatrit te Kukullave Ne do te kemi shume prodhime artistike te perbashketa me te huajte. Regjisoret apo aktoret vijne tek ne dhe punojne me ne. Nga janari do te kete per cdo muaj nje shfaqje tek ne ne teater.
Pavaresisht buxhetit te reduktuar rreth 500 aktivitete
Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Simboli i prodhimit te veres ne Maribor.
Rreth 500 aktivitete ofron kryeqyteti i kultures europiane Maribori per vitin e ardhshem megjithe arken bosh te financave ne Slloveni qe eshte krijuar si pasoje e krizes ekonomike.Buxheti u reduktua disa here dhe tani ky buxhet eshte me rreth 17 milione euro. Tarifat e kushtueshme per renovimin e ndertesave te vjetra dhe honoraret per shume artise yje jane hequr. Shume do te punojne vullnetarisht. Ne plan te pare programi do te ringjalle edhe kulturen e njerezve ne Maribor.
Qyteti i mehershem industrial nga koha socialiste e Jugosllavise kerkon 20 vjet pas ndryshimeve nje identitet te ri kulturor kerkon nje ndjenje te re per qytetin thote Mitja Cander drejtorja artistike e kryeqytetit kulturor Qyteti i kultures europiane eshte per ne jo vetem nje ngjarje arti. Ne duam tju tregojme njerezve se sa kreativ mund te jene ne kete kohe. Shume njerez edhe ketu ne Maribor jane ne gjendje depresive ose letargjike ose jo mjaft aktive. Puna jone eshte tu oforjme kreativitetin si nje shans.
Nje pjese e madhe e programit i drejtohet njerezve normale dhe ata preken direkt. Oborret e pasme te ndertesave te rrenuara do te zbukurohen dhe do te rregullohen kopshtet. Maribori njihet qe nga kohet e tij te veshtira ne raportet me Gjermanine dhe Austrine. Qyteti i vjeter prej shume shekujsh atehere Marburi ne Drava i perkiste perandorise se vjeter romake dhe perandorise austro-hungareze. Ne Luften e Dyte Boterore partizanet luftuan kunder pushtimit gjerman. Maribori eshte bere i njohur ne Slloveni me historinedhe kulturen e tij thote drejtorja e kryeqytetit kulturor Suzana Zilic Fiser
Kultura e qytetit e lidhur me traditen e veres
Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Skene nga shfaqja e teatrit muzikor Carmina Slovenica
Ata duhet te dijne qe sipas sondazheve 60 per qind e njerezve nga kryeqyteti Lubjane ende nuk kane qene ndonjehere ne Maribor. Por ne fakt e rendesishme eshte qe prej vizitoreve nga jashte vendit dhe nga rajoni te perfitojne edhe ata nga Zagrebi Klagenfurti ose Triesti.
Kultura popullore e cila eshte e lidhur me prodhimin e veres dhe muziken popullore Oberkreiner nuk duhet neglizhuar. Nje festival tradicional vere ne portin e vjeter Lent me shume vere muzike dhe parti do te zhvillohet ne qershor si pika me kulmore e aktiviteteve te qytetit qe eshte zgjedhur si kryeqyteti i kultures europiane.
Kenget tipike te alpinizmit te shoqeruara me fizarmonike kitare dhe trompe do te jene te suksesshme.Ato jane cuditerishtte dashura vecanerisht per te rinjte sllovene. Ata e prodhojne muziken vete ose ndjekin kanalin e tyre muzikor ne televizionin sllovenr per tingujte e zhanritpopullor Oberkrainer.
Autor Bernd Riegert/Mimoza Kelmendi
Redaktoi Bahri Cani