Marredheniet gjermano-amerikane kane nevoje per hov te ri
Steven E. Sokol eshte president i World Affairs Council of Pittsburgh. Ai ka qene po ashtu zevendespresident dhe drejtor programi per American Council on Germany.
Presidenti amerikan Barack Obama dhe Zonja e Pare presin me shtate qershor ne Shtepine e Bardhe kancelaren gjermane Angela Merkel me te shoqin. Kjo eshte vizita e pare zyrtare e nje kancelareje apo presidenti gjerman qe prej pritjes qe ish-presidenti amerikan George Bush i beri presidentit gjerman Richard von Weizsaumlcker dy vjet pas ribashkimit ne vitin 1992.
Si dikush qe ka jetuar ne Berlin nga vitet tetedhjete deri ne fund te viteve nentedhjete dhe qe ka patur fatin te perjetoje direkt renien e Murit si dikush qe eshte marre intensivisht me Gjermanine Evropen dhe marredheniet transatlantike mendoj se vizita e kancelares Merkel zhvillohet ne momentin e duhur.
Politika e koalicionit konservatoro-liberal e CDU-se dhe FDP-se ka shkaktuar muajt e fundit konfuzion tek partneret evropiane dhe partneret e tjere. Kam ketu parasysh vendimin e koalicionit ne muajit mars qe ashtu si Brazili Kina India dhe Rusia te mos e jape voten gjate votimit ne Keshillin e Sigurimit te KB per krijimin e zones se ndalim-fluturimit ne Libi dhe per marrjen e masave te tjera ne mbrojtje te popullsise civile duke shkaktuar shqetesim tek partneret e NATO-s.Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift Steven Sokol
Politike misterioze
Gjermania eshte treguar ne nivel evropian pak e gatshme per te ndihmuar vendet e zones se euros qe ndodhen ne krize te thelle borxhesh. Gjermania kerkoi fillimisht plotesimin e kushteve te rrepta per programet e ndryshme te ndihmes por kur vete euro ra nen presion atehere Gjermania u zbut dhe luftoi per gjetjen e nje zgjidhjeje te gjithanshme per zonen e euros. Disa eksperte ekonomie ne Shtetet e Bashkuara druhen se kriza e euros mund te ndikoje negativisht ne riperteritjen ekonomike te SHBA-se.
Edhe vendimi i fundit i qeverise federale per te hequr dore nga perdorimi i energjise atomike ne vitin 2022 ka qene i papritur per disa vende fqinje. Pas termetit dhe cunamit ne Japoni me 12 mars dhe kriza atomike qe pasoi me e madhja qe prej kohes se Cernobilit kancelarja gjermane beri nje kthese ne energjine atomike duke perpiluar nje moratorium tremujor per shtate centralet me te vjetra atomike si dhe nje kontroll sigurie ne 17 te tjeret. Pastaj qeveria gjermane vendosi qe brenda dhjete vjeteve te heqe dore nga energjia atomike.
Natyrisht qe disa nga keto vendime te pakten nje pjese kane motive te politikes se brendshme. Ne shtate lande federale jane zhvilluar ose do te zhvillohen kete vit zgjedhje dhe popullariteti i CDU-se i kryesuar nga Merkel si dhe i koalicionit qeveritar ne pergjithesi ka rene shume kohet e fundit. Megjithate partneret e Gjermanise jane te merzitur per keto vendime vecanerisht ne lidhje me politiken e jashtme dhe te sigurise si dhe me vakumin gjeopolitik ne zemer te Evropes.
Sigurisht qe Obama dhe Merkel nuk do te kene mungese temash gjate vizites se saj ne Uashington pas takimit te G-8 ne Deauville franceze ku kryetaret e qeverive te tete vendeve te industrializuara folen per politiken e sigurise krizen e euros dhe tensionet e krijuara prej saj brenda Evropes.
Kerkohet pragmatizem
Sic beri te ditur Shtepia e Bardhe ne program bejne pjese disa tema nga gjendja e ekonomise boterore deri tek Afganistani politika ndaj Lindjes se Aferme si dhe marredheniet me Iranin. Qendrimi pro-izraelit i kancelares gjermane dhe fakti qe politika e Belinit ndaj konfliktit izraelito- palestinez eshte e lidhur ngushte me ate amerikane tregojne se zhvillimet e fundit ne kete konflikt do te jene po ashtu teme e bisedimeve.
Axhenda eshte ambicioze dhe temat vendimtare per te dy vendet. Megjithate disa drejtime te perbashketa te poltikes se jashtme dhe vlerat e perbashketa mjaftojne qe marredheniet e mira qe ekzistojne qe prej 50 vjetesh midis SHBA dhe Gjermanise te mbeten por ato nuk mjaftojne per te perballuar sfidat e shek. te 21-te.
Pragmatizmi dhe vendosmeria jane ato qe kerkohen tani. Qe prej marrjes se postit presidenti amerikan Obama ka treguar se kerkon partnere ne vote per te zhvilluar zgjidhjet e tij pragmatike per nej varg problemesh. Marredheniet midis Gjermanise dhe per me teper Evropes dhe SHBA nuk mund te percaktohen vetem ne temat bilaterale. Shume me e rendesishme eshte te punohet se bashku per zgjidhjen e problemeve globale. Vizita e kancelares ne Uashington mund ti sherbeje ketij dialogu.
Autor Steven E. Sokol
Redaktoi Elert Ajazaj