Mes t vendosurs dhe t ashprs

BE-ja, bazuar n at q deklaron ministri i jashtm francez dhe ish Shefi i UNMIK-ut, Bernard Kushner, sht duke e krkuar nj zgjidhje mes ShBA-ve dhe Rusis dhe q ajo zgjidhje pastaj tu imponohet palve n proces, shqiptarve dhe serbve

Shum pak optimizm, me shum frik. Ecje pa destinacion dhe strategji. Krcnime dhe premtime n t njjtn koh. Deklarata premtuese boshe dhe shpres se megjithat do t arrihet dika n fund. Pavendosmri n deklarata, por edhe deklarata pa brum ose t tilla q nuk dihet se far fshihet prapa tyre. Ofrohet autonomi e avancuar, por edhe pavarsi e mbikqyrur, q nuk plotson krkesat e askujt. Kjo sht situata aktuale npr t cilin vazhdon t kaloj procesi politik pr t ardhmen e Kosovs. Megjithat, nuk ndalen s gjuajturi gjah pr ta gjetur Llambn e Aladinit pr t par se mos aty fshihet zgjidhja, apo se ajo do t mund tua plotsonte dshirat palve.

Nga prrallat kemi msuar se kjo Llamb mundson plotsimin e t paktn tri dshirave. T gjith lidert politik, si vendor dhe ata ndrkombtar, kan msuar kt prrall dhe kan shpresuar vazhdimisht q nj dit kur t rriten, do t mund ta prjetojn n realitet. Duke u nisur nga kjo, serbt kan dshir q t ndodh prarja e BE-s; q t ndryshoj qndrimi ShBA-ve pr statusin e Kosovs dhe luten q t mos i braktis Rusia.

Dshirat e shqiptarve jan, q kt vit tu njihet pavarsia; q t mos i tradhtoj BE-ja, sepse friksohen nga nj gj e till dhe nj dshir t veant apo personale kan partit politike dhe lidert e tyre, q ti fitojn zgjedhjet dhe t jen n pushtet. Ndrsa q dshirat e bashksis ndrkombtare, n veanti t BE-s jan, q t pajtohen shqiptart dhe serbt pr nj zgjidhje; q t pajtohen ShBA-ja dhe Rusia pr nj marrveshje pr t ardhmen e Kosovs dhe q natyrisht ajo lutet q vet t mos turprohet, pr shkak se mund t ndahet n qndrimet e saja pr t ardhmen e Kosovs dhe q do t ishte dshtimi i saj me i madh deri me tani ne politikn e saj t jashtme.

Pozicionimi sht i fort nga t gjitha palt. Shqiptart nuk duan t bisedojn pr dika me pak sesa ajo q sht ofruar me pakon e Ahtisarit, q sht pavarsi e mbikqyrur. sht mse e drejt t mbrohet ky pozicion nga pala shqiptare, sepse brenda asaj pakoje jan
aq shum lshime, sa rrezikohet edhe funksionimi i shteti t pavarur. N fakt nj status i bazuar n pakon e Ahtisarit do ta torturoj nj Kosovn demokratike dhe do t mund ta detyroj q t heq dor krejtsisht nga implementimi i saj. N ann tjetr Serbia nuk dshiron t ofroj asgj m shum sesa nj autonomi t pa par deri me sot tek ndonj vend sovran, e q sipas nj transkripti t
publik, autonomia e gjer q ofrojn serbt sht ri-qeverisje e Kosovs nga Serbia n largsi apo n distanc. Prmes nj zgjidhje t till krkohet q institucionet e Kosovs ti ken t gjitha kompetencat q nuk do ta identifikonin si shtet, por asgj me shum. Sipas ktij propozimi Kosova do ti kishte t gjitha ato q i ka pas me 1974 dhe t marra me 1989. N fakt Serbia tani po ofron nj zgjidhje t tejkaluar, t ciln po t kishin ditur ose ta kishin nj lider n krye me t menur se Milloshevii n vitin 1999, do t na ngulte dhe do t na kishte nn sovranitetin e saj edhe sot. Mirpo, tani sht von, vrtet von dhe kemi
dhjet vite rrug t mundimshme, pikrisht pr t mos e pranuar nj zgjidhje t till.

Ndrsa pozicioni i bashksis ndrkombtare, sidomos ai i BE-s sht konfuz. Prderisa ShBA-ja dhe Rusia i kan qartsuar pozicionet e tyre pr t ardhmen juridiko-politike t statusit t Kosovs, duke u pozicionuar fort, madje duke rikthyer retoriken e Lufts s Ftoht, prmes vnies s vijave t kue nga rust, BE-ja po krkon mesin e art. BE-ja, bazuar n at q deklaron ministri i jashtm francez dhe ish Shefi i UNMIK-ut, Bernard Kushner, sht duke e krkuar nj zgjidhje mes ShBA-ve dhe Rusis, q pastaj ajo zgjidhje tu imponohet palve n proces, shqiptarve dhe serbve. Nj zgjidhje apo kompromis mes qndrimit t ShBA-ve dhe Rusis, nga BE-ja sht duke u kuptuar edhe si nj zgjidhje apo kompromis pr t cilin do t mund t pajtoheshin edhe shqiptart dhe serbt. Pra, BE-ja politikn e saj n kt linj e ka orientuar dhe ktu krkon zgjidhjen, kjo ngase ajo mendon se, si shqiptart ashtu edhe serbt jan t ndikuar nga kto dy fuqi dhe se do ti dgjojn kshillat e tyre. Madje disa nga shefat e diplomacive evropiane radhazi kohve t fundit kan deklaruar se idet e prezantuara pr nj zgjidhje, si sht edhe ndarja, u duken shum atraktive. T 27 vendet antare do t punojn n mbrojtjen e pozicionit evropian, i cili nuk sht domosdo i njjt me at rus, e cila u shpreh pak ashpr....Qndrimi yn nuk do t jet i njjt as me at amerikan, i cili duket shum i vendosur. Si rrjedhoj, qndrimi yn do t jet qndrim evropian, ka thn z. Kushner.

Por, cili qenka ai qndrim i BE-s, q nuk qenka as amerikan dhe as rus? Ose q nuk qenka aq i ashpr sa ai i rus dhe aq i vendosur sa ai amerikan? Evropiant jan duke synuar t gjejn nj zgjidhje mes qndrimit rus dhe amerikan ose mes vendosmris amerikane dhe ashprsis ruse. Nj nga meset n kt rast sht q t mdhenjt t pajtohen q Kosovs ti japin nj t ardhme n perspektiv, q do t thot jo pavarsi, por premtimin se do t bhet e pavarur. Ndrsa q Serbis premtimin q Kosova nuk do t jet e pavarur, t paktn jo n nj periudh afatmesme dhe t dy palve se e ardhmja e tyre n fund do t jet n BE, ku kufijt nuk do t ken rendsi.

Megjithat, ka menduar dikush q, nse e ardhmja e Kosovs qenka n BE, a mund t varet edhe e ardhmja e BE-s nga Kosova? Kjo n kontekstin q, nse BE-ja dshton t harmonizoj dhe t flas me nj z pr t ardhmen e Kosovs, a do t thot kjo se ka dshtuar n unifikimin e saj si nj shtet n krijim. Pra, far do t ndodh me BE-n nse Kosova shpall pavarsin njanshm dhe nuk pret q BE-ja ta gjej mesin e art. A do ta zbeh entuziazmin apo euforin e evropianve dshtimi i tyre n Kosov? fardo q t jet zgjidhja, duhet t mbahet uniteti i Evrops. Do t ishte nj disfat pr politikn evropiane nse do t ket arje ndrmjet shteteve t cilat do ta njihnin pavarsin e Kosovs dhe atyre q do ta kundrshtonin at, ka vazhduar tutje Kushner.

Kjo tregon se BE-ja shum me e brengosur sht rreth fatit t unitetit t saj, sesa pr t ardhmen e Kosovs. Ata jan duke u frikuar seriozisht se do tu ndodh me e keqja nse Kosova i sprovon? Dhe ne duhet ti sprovojm ata q ose t dshtojn si krijes dhe t dshmojn se nuk jan t aft pr tu prballur me sfidat e shekullit t XXI ose t na ofrojn zgjidhjen, prkatsisht mesin e art, duke treguar guxim, vendosmri dhe lidership politik. Treshja ndrkombtare nuk mund t ofroj zgjidhje, as Rusia dhe as ShBA-ja nuk mund t merren vesh, jo derisa caktohen vija t kue, q sht nj imitim i krcnimit t ShBA-ve i
n vitet e 90-ta pr Kosovn. Vendim, pr t ardhmen e Kosovs shum me leht mund ta marr BE-ja, sepse Kosova sht ne oborrin e saj. Nj vendim pr Kosovn i marr nga BE-ja do t pranohet dhe mbshtete edhe nga ShBA-ja publikisht dhe nga Rusia heshtazi. Megjithat, edhe vendosmria pr t ofruar nj zgjidhje pr t ardhmen e Kosovs, duhet t jet e till q nuk rrezikon proceset e krijuara deri me tani n Kosov. do vendim q mendohet t merret duhet t respektoj parimin e vetvendosjes s popujve, n kt rast edhe t qytetarve t Kosov. Ne nuk duhet t jemi prjashtim n kt bot. BE-ja duhet t veproj dhe syt tani jan drejtuar nga Franca aktive, Britania e vendosur, Italia e medyshur dhe Gjermania e thyer.