Mineralet e rralla po aq te rendesishme sa edhe vete ajri qe thithim
Por ajo eshte e varur shume prej importeve per lende te tilla si bakri kobalti platini dhe te ashtuquajturat minerale te rralla qe perdoren per teknologjine e larte. Por per shkak te rritjes se kerkeses per lende te tilla ne tregun boteror Gjermania duhet te mendoje nje strategji per te siguruar vazhdimesine e importimit te lendeve te tilla
Gjermania eshte nje nder vendet qe harxhojne me teper lende te te para ne bote. Statistikat thone se gjate jetes se tij cdo banor i Gjermanise harxhon rreth 1.000 tone lende te para. Gjermania ka mjaft lende te tilla si qymyrguri kripera rere apo zhavorr. Por ajo eshte e varur shume prej importeve per lende te tilla si bakri kobalti platini dhe te ashtuquajturat minerale te rralla qe perdoren per teknologjine e larte. Por per shkak te rritjes se kerkeses per lende te tilla ne tregun boteror Gjermania duhet te mendoje nje strategji per te siguruar vazhdimesine e importimit te lendeve te tilla.
Edwin Eichler kryetar i koncernit ThyssenKrupp prodhuesit me te madh gjerman te celikut nuk eshte i kenaqur edhe pse biznesi i tij edhe ne kete kohe krize po ecen mire. Kjo ka te beje me rritjen eksplozive te cmimeve per metalin e hekurit lendes se pare me te rendesishme per prodhimin e celikut.
Tregu per mineralin e hekurit ka ndryshur kete vit krejtesisht. Qe prej prillit cmimet jane dyfishuar. Kjo per shkak se tre furnizuesit tane kane vendosur te rishikojne indeksin e cmimeve. Ne vitet 50-te cmimet caktoheshin per nje vit. Tani cmimet vendosen cdo tre muaj dhe jane rritur deri ne 100 duke u orientuar prej indeksit kinez i cili tani vlen edhe per ne.
Nxjerrja e mineralit te hekurit ne bote eshte e perqendruar ne kater vende dhe ne duart e tri shoqerish minierash. Kjo perben problem per dege te tilla qe kane nevoje per lende te pare. Po ashtu problematike eshte gjendja edhe per prodhuesit e teknologjive te larta te cilet kane nevoje per 17 mineralet e rralla qe kane cilesi elektro-magentike. Nder to bejne pjese p.sh. litiumi apo siliciumi. Per automobilet qe perdorin si karburant energjine elektrike nevojitet litiumi kurse per prodhimin energjise diellore siliciumi. 97 e sasise boterore te mineraleve te rralla vjen nga Kina. Por kinezet e kane kufizuar muajt e fundit se tepermi tregtine e mineraleve te tilla. Kjo ka bere qe industria gjermane e fotovoltaikes te mos furnizohet me me mineralin e rralle lanthan dhe qe prodhimi i qelizave solare te mos jete me ne gjendje ti pergjigjet kerkeses se tregut.
Shume vende ne ekspansion ekonomik perpicen qe me vendosjen e kuotave per eksportin doganat dhe lehtesimet per importet te subvencionojne industrine e tyre. Me kete ato i ndryshojne pamjen konkurrences nderkombetare por vendet e industrilizuara qe nuk kane shume pasuri minerale nuk kane se si tu kundervihen qendrimeve te tilla.
Gjithesesi vendet e industrializuara nuk jane pa faj per kete gjendje. Para vitit 1990 me teper se nje e treta e mineraleve te rralla vinte ne tregun boteror nga SHBA. Por meqe keto minerale jane helmuese dhe nxjerrja e tyre e komplikuar dhe Kina i ofronte ato me cmim te ulet SHBA e nderpreu ne vitin 1990 nxjerrjen e tyre. Tani shume koncerne minierash kane shpallur se do te fillojne me nxjerrjen e ketyre mineraleve ne vende te ndryshme te botes. Ministri gjerman i Ekonomise Rainer Bruumlderle deshiron qe industria gjermane te marre pjese ne aksione te tilla.
Por vetem pjesemarrja e industrise gjermane ne aksione te tilla nuk do te jete e mjaftueshme sepse Gjermania importon cdo vit lende te para me vlere deri ne rreth 80 miliarde euro. Per kete qeveria gjermane miratoi ne fund te tetorit nje strategji per lendet e para qe bazohet ne nje partneritet me te forte me vende ne zhvillim dhe te tilla ne ekspansion ekonomik te cilat jane te pasura me minerale dhe lende te para.