Mozaiku eshte nje simbol indiferenca eshte anormale

e Merkure 23 Janar 20131450 pm

p classwp-caption-textFasada e Muzeut Historik Kombetar pas demtimeve te funditp
pReagon nje prej realizuesve Anastas Kostandinip
pShteti komunist na shperbleu  me 1 medalje Naim Frasheri dhe 16 mije leke te vjeterp
pAs pushtetaret komuniste duket se nuk ia vune shume veshin mozaikut te Muzeut Historik Kombetar  Puna e 5 artisteve u shoqerua ne heshtje asnje kronike asnje reportazh8230 Megjithate qyteti dhe njerezit u mesuan me ate kompozim heroik Pas 32 vjetesh nga ndertimi i tij mozaiku Shqiperia paraqet probleme te shumta Vazhdimisht prej saj shkeputen tesera te gurta ndersa nje pjese e mire e tyre jane care Dy dite me pare nen shiun e shumte u rrezuan ca te tjera Njeri prej realizuesve te ketij mozaiku piktori pogradecar Anastas Kostandini e quan anormale indiferencen e shtetit ndaj kesaj vepre Ndersa kthehet pas ne kohe ai kujton si u ndertua kjo veper me shume pasion nga nje grup artistesh qe skishin realizuar mozaike me pare Mozaiku i fasades se Muzeut Historik Kombetar eshte nje veper e realizuar ne vitin 1981 nga nje grup artistesh shqiptare Vilson Kilica Josif Dobroniku Agim Nebiu Anastas Kostandini Aleksander Filipi Ai ka nje siperfaqe prej rreth 440 metrash katrore me permasa 4021511 metra Suporti i tij perbehet nga nje panel me llac cimentoje brenda te cilit eshte perfshire nje skare hekuri Mbi skaren e hekurit eshte vendosur nje shtrese e holle fine po llac cimentoje mbi te cilen jane vendosur teserat Ato jane te prodhuara ne menyre industriale dhe kane permasa rreth 52155 cmbr
U bene vite tashme qe eshte ngritur problemi i degradimit te mozaikut te Muzeut Kombetar dhe se fundi u regjistrua edhe nje demtim tjeter Ju si nje prej realizuesve te kesaj vepre si e gjykoni kete situatebr
Ajo eshte nje veper e realizuar ne vitin 1981 eshte shume e ekspozuar ndaj agjenteve atmosferike dhe eshte normale qe te bjere ndonje gur por anormale eshte qe nuk e can koken asnjeri Ai mozaik ndodhet ne qender te Tiranes dhe duan apo nuk duan shtetaret tane ai eshte nje simbol per kryeqytetin dhe do mbetet i tille edhe pa deshiren e tyrebr
Specialistet i japin pak vite jete mozaikut dhe flasin per demtime te pakthyeshme cila eshte zgjidhja qe ofroni ju per shpetimin e mozaikutbr
Mjafton vetem nje restaurim por kjo duhet marre shume seriozisht dhe zyrtaret e Ministrise te mos perdridhen e te bejne sofizma nga me te uletit Kete situate e kemi paralajmeruar edhe me pare media gjithashtu e ka bere punen e vet por ata bejne sikur nuk degjojne Po ju them se nuk kam pike respekti per ate qe Ministria e Turizmit Kultures Rinise dhe Sporteve po ben per kulturen ne teresi Nuk kam pare asgje te hairit prej tyre perfshire dhe qendrimin ndaj mozaikut Kane thene kaq here qe do ta restaurojne kane vene pankarta te medha para Mozaikut por nuk kane bere asgjebr
Ka ende kohe qe fillimisht te behet nje nderhyrje konsoliduese ne ato pjeset ku demtimi eshte me i madh Por kjo do vetem pak vullnet Nese duan ta zevendesojne mozaikun me ndonje veper postmoderne le te dalin hapurbr
Te kthehemi pas ne kohe si u zgjodh grupi i artisteve qe punoi per kete veperbr
Ishte i cuditshem fakti qe asnjeri prej nesh nuk ishte komunist dhe asnjeri nuk ishte i preferuari i partise E fatmiresisht te gjithe ne i mbijetuam kohes Emrat tane iu propozuan Komitetit Qendror nga Lidhja e Shkrimtareve dhe Artisteve Atehere mesuam se anetaret e Komitetit ishin skandalizuar nga ky propozim dhe e kishin kthyer pas duke thene qe shoket e Lidhjes te mendohen mire Dhe ishte e kuptueshme ne ishim te gjithe artiste te panjohur por ne ate kohe ishte nje orientim per angazhimin e artisteve te rinj qe ishin te pandikuar qe nuk kishin pare asgje dhe te sillnin dicka te re Me vone grupit tone iu shtua edhe profesori yne Vilson Kilica te cilin ne do ta kishim koleg shume te mirebr
Na tregoni si u realizua projekti si u arrit ne imazhin qe ruhet edhe sotbr
Asokohe ne nuk kemi asistuar ne asnje mbledhje qe eshte bere per kete ceshtje Propozimet coheshin prane Komitetit Qendror derisa u miratua projekti qe u vu ne zbatim Kemi punuar me shume se nje vit ne ish-rezidencen e Mbretit Zog ish-pallati i pioniereve derisa arritem ne realizimin e nje boceti U bene shume syresh qe coheshin lart nga vinin edhe sugjerimet sidomos ne rrafshin e permbajtjes Fillimisht ishte programuar nje reliev i madh por meqe do te realizohej shtatorja e Enver Hoxhes keto dy vepra binin ndesh dhe kjo ide ra Realizimi i nje mozaiku ishte nje ide shume e guximshme Pasi u siguruam per realizimin e tij puna nisi paralelisht me ndertimin e nderteses se muzeut Kemi qene te pranishem edhe gjate hedhjes ne ere te ish-Komitetit ekzekutiv ku mori pjese edhe Mehmet Shehu Kjo ravijezoi me qarte silueten e muzeut Pati disa variante ne nja dy syresh u tentua edhe per imazhin e Enverit por u refuzua nga vete ai Kerkohej dicka me simbolike dhe bocet pas boceti u arrit ne kete imazhbr
Ku u porosit baza materialebr
Guret u porositen ne nje nga firmat me te njohura ne Itali Me kete ceshtje u mor Ministria e Tregtise se Jashtme Aq te paqarte ishin perfaqesuesit italiane mbi punen qe ne po benim saqe kerkuan qe vete artistet te shkonin dhe te zgjidhnin ngjyrat nuancat Kjo ishte me se normale madje permes LSHA-se ne kerkuam qe te mund te shikonim eksperienca boterore Donim te shikonim mozaike ne Ravena por nuk na u dha kjo mundesi Per ne kjo ishte nje ecje ne nje rruge teresisht te panjohur Nuk kishim asistuar ne eksperienca te meparshme dhe nuk kishim nje asistence teknike qe te na udhehiqtebr
Si eshte pritur kjo veper atehere krahasuar me sotbr
Nuk e di se cka shteti me kete mozaik Me kujtohet qe edhe asokohe pervec nje medaljeje Naim Frasheri me te cilen na nderuan u shperbleme me vetem 16 mije leke te vjeter Nuk u fol fare as atehere nuk u be asnje kronike asnje gazete apo reviste e kohes nuk shkroi8230 Askush nuk na njihte ne si autore te kesaj vepre dhe te them te verteten ne u beme te famshem vetem pas propozimit te ish-drejtorit te Muzeut Historik Kombetar per heqjen e mozaikut Nuk e di se cpati ne mendje ai ideolog si duket donte te bente ndonje gjest heroik para shefave te tijp
p classwp-caption-textFasada e Muzeut Historik Kombetar para demtimevep
pMalltezi Specialistet te vendosin per fatin e mozaikutbr
Drejtori i Muzeut Luan Malltezi nuk e thote ne menyre te drejtperdrejte por le te kuptohet se sipas tij do te ishte me e udhes te hidheshin para ne dicka te re sesa ne nje investim jeteshkurter Specialiste te mirefillte dhe historiane duhet te mendojne se cfare duhet bere me Muzeun Historik ne pjesen ku eshte mozaiku sot Duhet te riparojme mozaikun i cili nuk garanton jetegjatesine e te shpenzojme fonde per nje mozaik te kesaj natyre apo duhet te mendojme te bejme dicka perfaqesuese ne Muzeun Kombetar me frymen e kohes Ky eshte nje problem per specialistet u shpreh Malltezi per mediatp
pTare Ku jane parate e restaurimitbr
Nuk mungoi reagimi edhe nga Forumi per Mbrojtjen e Monumenteve Kesaj radhe ishte deputeti socialist Auron Tare i cili kujton skelat qe u ngriten muaj me radhe para Muzeut Historik Kombetar Nje tjeter veper e trashegimise se shqiptareve po demtohet rende Kesaj radhe nuk ishin hajdutet qe hyne per ta prishur Mozaiku kishte edhe roje por kishte edhe drejtor qe paguhet per ta mbrojtur Mozaiku po prishet nga indiferenca dhe kusaria e pushtetit tone i cili nuk po le gje pa vjedhur8230 Z minister a mund te na thoni se ku shkuan parate e restaurimit te mozaikut Po fondi prej 1 milion eurosh qe ka dhene UNDP per kete muze UNDP sigurisht qe duhet te flase publikisht se ku shkuan parate e qeverise spanjolle per Muzeun Kombetar pasi nuk eshte normale qe parate e donatoreve shkojne per rrush e kumbulla dhe askush te mos mbaje pergjegjesi u shpreh Tarep
pALMA MILEp