Ndalesa e dërgesave të armëve amerikane, Kievi paralajmëron se mund të inkurajojë Rusinë

Ukraina ka lëshuar një paralajmërim të fortë se ndërprerja e dërgesave të armëve nga Shtetet e Bashkuara mund të shërbejë si inkurajim për Rusinë për të vijuar luftën, e cila tani po hyn në vitin e saj të katërt. Kjo vjen pasi Shtëpia e Bardhë njoftoi të martën se kishte ndërprerë disa nga dërgesat e armëve drejt Kievit, një vendim i marrë “për të vënë interesat e Amerikës në vend të parë”.

Zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Anna Kelly, sqaroi se vendimi erdhi pas një rishikimi nga Departamenti i Mbrojtjes për “mbështetjen dhe ndihmën ushtarake të SHBA-së për vendet e tjera”.

Ministria e Jashtme e Ukrainës reagoi menjëherë, duke deklaruar se “çdo vonesë ose zvarritje në mbështetjen e aftësive mbrojtëse të Ukrainës vetëm sa do ta inkurajonte agresorin të vazhdonte luftën dhe terrorin, në vend që të kërkonte paqe”. Në deklaratën e saj, ministria theksoi veçanërisht nevojën urgjente për forcimin e mbrojtjes ajrore të Kievit, duke marrë parasysh sulmet pothuajse të përditshme me raketa dhe dronë nga Rusia.

Një diplomat amerikan me bazë në Kiev u ftua në Ministrinë e Jashtme për bisedime sot, mes tensioneve të rritura.

Konfuzion dhe humbje në Kiev

Megjithatë, ka njëfarë konfuzioni në lidhje me njoftimin. Ministria e Mbrojtjes e Ukrainës tha se nuk kishte marrë asnjë njoftim zyrtar nga SHBA-të për “pezullimin ose rishikimin” e dërgesave të armëve, duke u bërë thirrje njerëzve të shmangin spekulimet. Por, në një deklaratë tjetër, ministria theksoi se rruga për t’i dhënë fund luftës ishte “përmes presionit të vazhdueshëm dhe të përbashkët ndaj agresorit”, duke nënkuptuar nevojën për mbështetje të pandërprerë.

Kjo pauzë e dërgesave vjen në një moment kritik, pas sulmit më të madh ajror që Ukraina ka pësuar që nga fillimi i pushtimit në shkallë të plotë të Rusisë, ku fundjavën e kaluar u lëshuan më shumë se 500 dronë dhe raketa drejt qyteteve ukrainase.

Zyrtarët amerikanë nuk kanë specifikuar menjëherë se cilat dërgesa po ndaleshin. Megjithatë, sipas transmetuesit amerikan NBC, armët që mund të vonohen përfshijnë raketa interceptore Patriot, municione Howitzer, raketa dhe granatahedhës. Këto janë pajisje thelbësore për mbrojtjen dhe aftësinë sulmuese të Ukrainës.

Reagimet ndërkombëtare dhe shqetësimet e SHBA-së

Që nga pushtimi i plotë i Rusisë në shkurt 2022, SHBA-të i kanë dërguar dhjetëra miliarda dollarë ndihmë ushtarake Ukrainës. Ky nivel mbështetjeje ka shkaktuar shqetësime në administratën Trump, ku disa kanë shprehur frikën se rezervat amerikane po bien në nivele shumë të ulëta. Një burim për CBS News theksoi se masa e Pentagonit bazohet pikërisht në këto shqetësime. Megjithatë, Anna Kelly theksoi se “forca e Forcave të Armatosura të Shteteve të Bashkuara mbetet e padiskutueshme – thjesht pyeteni Iranin.”

Kremlini, natyrisht, e mirëpriti lajmin për uljen e dërgesave të armëve. Zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, u tha gazetarëve se “sa më i vogël të jetë numri i armëve që i dorëzohen Ukrainës, aq më afër është fundi i operacionit ushtarak special.”

Ndikimi në Ukrainë dhe perspektiva evropiane

Ndikimi i ndalesës është i menjëhershëm dhe i ndjeshëm në Ukrainë. Fedir Venislavskyi, një deputet i partisë në pushtet të Ukrainës, e quajti vendimin “të dhimbshëm dhe, në sfondin e sulmeve terroriste që Rusia kryen kundër Ukrainës… një situatë shumë të pakëndshme”. Një burim ushtarak ukrainas, i cituar nga AFP, pohoi se Kievi ishte “seriozisht i varur nga furnizimet amerikane me armë” dhe se “do të jetë e vështirë për ne pa municione amerikane”, megjithëse Evropa po bën çmos.

Aleatët evropianë të Ukrainës kanë shpenzuar miliarda në ndihmë ushtarake gjatë tre viteve e gjysmë të fundit. Megjithatë, mbështetja me municione nuk është e garantuar nga të gjithë, siç theksoi Presidenti çek Petr Pavel, duke vënë në dukje se kjo varet nga rezultatet e zgjedhjeve të ardhshme çeke.

Takimet e Trump dhe zhvillimet diplomatike

Pauza e fundit e dërgesave vjen më pak se një javë pasi Presidenti Donald Trump diskutoi mbrojtjen ajrore me homologun e Ukrainës, Volodymyr Zelensky, në samitin e NATO-s në Holandë. Trump u shpreh se zyrtarët amerikanë “do të shohin nëse mund t’i vëmë disa prej tyre në dispozicion” kur u pyet për sigurimin e sistemeve shtesë anti-raketore Patriot.

Ky nuk është rasti i parë që administrata Trump pezullon ndihmën ushtarake. Në mars, pas një përballjeje të ashpër në Zyrën Ovale mes Trump dhe Zelensky, ndihma ushtarake dhe shkëmbimi i informacioneve të inteligjencës me Ukrainën u pezulluan, megjithëse të dyja pauzat u hoqën më pas. Në fund të prillit, SHBA-të dhe Ukraina nënshkruan një marrëveshje që do t’i jepte SHBA-së qasje në rezervat minerale të Ukrainës në këmbim të ndihmës ushtarake.

Ndërkohë, në një zhvillim të veçantë diplomatik, Presidenti francez Emmanuel Macron zhvilloi një bisedë telefonike dy-orëshe me homologun e tij rus Vladimir Putin të martën, hera e parë në më shumë se dy vjet e gjysmë. Macron kërkoi një armëpushim në Ukrainë dhe fillimin e bisedimeve për një “zgjidhje të fortë dhe të qëndrueshme të konfliktit”. Kremlini, nga ana e tij, theksoi se politika e Perëndimit ishte fajtore për luftën, pasi kishte “injioruar interesat e sigurisë së Rusisë” për vite me radhë.

Këto zhvillime diplomatike dhe ushtarake vijnë ndërsa Rusia vazhdon të bëjë përparime të ngadalta në Ukrainë, duke pretenduar kontrollin e plotë të rajonit lindor të Luhanskut dhe territor në rajonin juglindor të Dnipropetrovskut. Nga ana tjetër, një sulm ukrainas vrau tre persona në një fabrikë ruse të prodhimit të dronëve dhe radarëve në Izhevsk.

Ndalimi i dërgesave të armëve amerikane shënon një moment kyç në mbështetjen perëndimore për Ukrainën, duke ngritur pikëpyetje të mëdha mbi vazhdimësinë e luftës dhe stabilitetin e rajonit. BBC

/rtsh.al/