Në Parlamentin britanik mund të krijohet gjendje pati

Kan mbetur pak dit deri n zgjedhjet parlamentare n Britani t Madhe. Shum pak hulumtues t opinionit marrin guximin t japin prognoza se kush do t fitoj. Dy jan shkaqet: sistemi zgjedhor dhe sjellja e zgjedhsve "Fjala sht pr imigracionin, si mund ta parandalojn ata imigrimin ilegal". "Edukimi sht me rndsi, por asgj nuk ka pa punsim. Pra, vendet e puns dhe ekonomia jan t rndsishme". "Ata kan
kaq shum skandale me shpenzime dhe donacione, si mund t'u besohet atyre? Duket se ata do t vazhdojn kshtu". Imigrimi, edukimi, gjendja ekonomike dhe natyrisht rastet e shpenzimeve n Dhomn e Ult jan temat, t cilat dominojn fushatn parazgjedhore n Britani t Madhe. Por n sondazhe nuk mund t thuhet qart se kush do ta qeveris vendin pas 6 majit. Besueshmria ndaj Kryeministrit Gordon Brown ka rnd shum, ndrkoh q as konservatort opozitar t David Cameronit duket se nuk kan shanse pr nj fitore t qart, shpjegon profesori Justin Fisher, nga Universiteti Brunel n Londr. "Mendoj se pr konservatort do t jet shum vshtir t fitojn shumicn absolute, sepse pr kt duhet t fitojn edhe 116 mandate t tjera, q do t ishte shifra e tret m e madhe q prej Lufts s Dyt Botrore. Mendoj se pr konservatort kjo sht e pamundur".

Pas skandaleve t shumta me donacione dhe shpenzime, shum zgjedhs jan t dshpruar me dy partit e mdha. Prandaj, koht e fundit kan fituar shum n popullaritet liberal-demokratt e Nick Cleggut. Sidoqoft, sht hera e par pas shum dekadave q kemi mundsin e nj situate pati. "N kohn e debatit t par televiziv sht shtuar shum mbshtetja e liberal-demokratve. Por mundsia q ata t krijojn qeverin, sht gati e prjashtuar, pr shkak t sistemit zgjedhor. Por sht gati e pamundur, q dikush t fitoj shumicn absolute, pikrisht pr faktin se liberal-demokratt do t fitojn m shum vota". Eksperti britanik, megjithat, pohon se Clegg dhe liberal-demokratt e tij do t fitojn vetm nj pjes t caktuar mandatesh.

"Kjo mbshtetje nuk do t sjell patjetr edhe m shum mandate, sepse n Britani t Madhe kemi nj sistem t ndryshm votimi nga ai n Gjermani. Pr Parlament zgjidhen 650 deputet, q n parim do t thot se kemi 650 zgjedhje t vogla. Kt mund ta krahasosh me nj ndeshje futbolli. Ekipet mund t fitojn me rezultat 1:0, 2:0 ose 3:0, por fitorja gjithmon sjell tri pik. Problemi i liberal-demokratve sht q ata mund t shnojn shum gola, por do t fitojn shum pak ndeshje".

Vota pr nj liberal-demokrat n ato rrethe ku kandidati i tyre nuk ka shanse pr fitore, sht nj vot e humbur, prandaj Fisher beson se shum zgjedhs, q aktualisht i mbshtesin ata, n ditn e zgjedhjeve do t ndryshojn mendimin.

Situata e patit, shans pr t vegjlit?

N qoft se me t vrtet kemi nj situat pati, ather liberal-demokratt duhet t vendosin se me ciln parti t madhe do t futen n koalicion apo do t mbshtesin nj qeveri pakic. Por ka dhe parti t tjera t vogla, q mund t ndikojn n tejkalimin e nj gjendje pati, shpjegon profesori Eberhard Bort. "N qoft se krijohet nj situat pati, ku asnj prej partive nuk fiton shumicn absolute, ather fitojn n pesh partit e vogla, si nacionalistt skocez, ato nga Uellsi apo partit nga Irlanda Veriore. Ka shum peshq t vegjl, t cilt do t prpiqen q me mbshtetjen e partive t mdha t prfitojn". Justin Fisher thot se shanset e partive t vogla varen prej rezultateve t konservatorve dhe laburistve. N qoft se atyre u mungojn shum mandate pr krijimin e qeveris, ather do t ken nevoj pr mbshtetjen e liberal-demokratve. N t kundrtn, mund t arrijn marrveshje edhe me partit m t vogla.