Në postperëndim pa hyrë në perëndim

Preç Zogaj

Nëse nuk është  legjendë- dhe kam bindjen  se nuk është  legjendë- ëndrra europiane e shumicës dërmuese të shqiptarëve duhet të jetë provokuar  e tallur sërish  nga kryeministri Berisha, kur  deklaroi në Budapest në fillim të javës   se po përgatit një paketë  të re reformash  për të përshtatur ekonominë shqiptare  me një botë postperendimore.

Tallja qëndron në faktin se Shqipëria  spo merr dot ftesën e vendit kandidat  në BE, ska prekur  ende standartin  perendimor të demokracisë dhe ekonomisë së  tregut , ska  provuar ende  përparësitë e rregullave të lojës dhe frytet e  sundimit të ligjit si kushti  numër një i përparimit, me fjalë të tjera  është akoma të kthesa e Rrogozhinës, siç do thoshte  Fan  Noli,  kur ja,  në djegie  të etapave, me një fluturim pindarik , kryeministri thotë se po mendon ta hedhë  direkt e në postperendim.  Po çfarë është postperendimi?  A ekziston si koncept?  Ku konsiston domethënia  e tij politike, ekonomike dhe kulturore?

Çfarë  do të ketë  të përbashkët dhe çfarë do të ketë  të ndryshme nga Perendimi i sotëm? Çfarë do të trashëgojë,  çfarë do të mohojë dhe  çfarë do të reformojë nga e kaluara ? A është postperendimi e nesermja e Europës dhe e SHBA-së?  Nëse po, kur  afërsisht mund  të  hyjnë këto qytetërime  në epokën e postperendimit? A po flet kush, a po shkruan  kush dhe a po konkuron kush  në Gjermani, në Francë, në SHBA, në Spanjë, në Kanada e tjerë me termat  e kësaj epoke  në horizont? Apo postperendimi  nuk ka të bëjë fare  me vendet  demokratike euroatllantike, por është  thjesht  një eufemizëm  për të emertuar modelin  antiperendimor  të zhvillimit  në rregjimet kleptokratike   dhe plutokratike të  ish Bashkimit  Sovjetik  e gjetkë?

Mos prisni ndonjë shpjegim nga Berisha për të gjitha këto. Postperëndimi për të është piksëpari  një parullë boshe për të  dribluar sa të jetë e mundur  dështimin e bujshëm të qeverisë së tij me objektivat e integrimit europian, duke spekulluar me krizën ekonomike që ka përfshirë vitet e fundit disa vende  europiane dhe SHBA-në.  Europianizimi që se arritëm dot po digjet  si etapë! Shpëtuam!  Po bëhemi  njëlloj, si  ne që nuk arritëm kurrë si ata që ishin të parët.  Por ne kemi shanse të kapim kohën e humbur dhe të jemi para të tjerëve në postperendim! Për këtë po punojmë! Ky është  zbërthimi  i fabulës.Duket si shajni  nga ato që përfundojmë me shprehjen përrallë thashë, gjë tregova, hipa në shkallë e fluturova.

Mirëpo  publiku shqiptar  aspiron integrimin dhe pret nga kryeministri dhe qeveria e tij të  punojnë e të shërbejnë vetëm këtë aspiratë.  Njerëzit, edhe në Shqipëri,  janë  bindur se kriza  që  ka përfshirë disa vende europiane  është pasojë e gabimeve në  menaxhimin e resurseve financiare dhe jo e dështimit të kolonave kryesore të  sistemit demokratik. Në këtë kuptim nuk  ka dhe nuk pritet të ketë një  periudhë  postpetendimore  që të përfaqësojë  ikjen nga parimet  e shoqërisë së hapur  e të lirë. Zoti Berisha lodhet kot të ëndërrojë për  vendin e  tij një të  pasneserme  pa të  sotme dhe të neserme . Në rendin e ditës për të dhe qeverinë e tij janë  kriteret e  marrjes së statusit të vendit kandidat. Pasi të  marrim ftesën fillon beteja tjetër e gjatë e anëtarësimit  në BE me detyra  më të rënda se këto që nuk po bëjnë dot  prej tre vjetësh.  Është shumë larg, sështë fare  punë për ne kjo  e postperendimit, që studiojnë  dhe projektojnë futurolëgët në SHBA apo gjetkë.

Përveçse një parullë për të relativizuar e zhurmuar dështimin me  integrimin europian,  postperendimi i  pazbërthyer  si term, I lënë ashtu evaziv me qëllim,  ka edhe kuptimin e një  hedhje dorashke ndaj Brukselit. Sidomos kur thuhet  përkrah një kryeministri  problematik dhe mjaft  të kritikuar nga Europa siç është kryeministri  hungarez, Urban. Hungaria, vend anetar i BE-së prej shumë vitesh, u paguan një çmim flaterive izolacioniste dhe  autoritariste të kryeministrit të saj të radhës, por çmund të themi për Shqipërinë që  është kaq larg BE-së! Vonesa apo mosdashja për të hyrë në Europë nuk mbulohet me ikje nga Europa, me tundime  për  të lidhur aleanca voluntariste  jashtë perendimit.  Integrimi europianoperendimor  është kursi i popullit shqiptar.

Asnjë politikan nuk ka të drejtë të shkojë  kundër këtij kursi për interesat e veta; askush  në qeveri apo në opozitë nuk ka të drejtë të investohet  në forma të ndryshme për  ftohjen e marrëdhënieve  të vendit me SHBA-në  dhe Europën  pa marrë më parë miratimin  me votë popullore për  atë që kërkon të bëjë.  Ftohja e kryeministrit me   Perendimin, pasi është  votuar si përëndimor është një abuzim i pastër me pushtetin.

Qeveria  nuk po i përmbush  dot detyrat e saj të integrimit dhe prandaj arratiset  në  sfida qesharake që as i ka kush në listë  si kjo e postperendimit, as i kërkohen  kujt në formë kushti,   siç ishte  thagma e ministres së integrimit e cila  ftoj palën europiane të vendosë heqjen e imunitetit  si kusht për pranimin e Shqipërisë në BE!  Më katolike se Papa qeveria e Tiranës. Pasi nuk ka plotësuar dot kushtet  normale që i ka vënë Europa,  kërkon   prej saj ti vihet një kusht shtesë, por një kusht i tillë që në një anë  ka shijen e  servilizmave   dhe sektarizmave të  shpifura të bazës  për qendrën në kohën e komunizmit,  nga ana tjetër  ka edhe shijen e fyerjes  së  Europës nga dëshira e mirë.

Një  zyrtar i Brukselit,  i pranishëm në konferencën e Ministres, e mori në menyrë sportive dhe mirë bëri, përndryshe  do ti duhej të përgjigjej zgjidheni  me njëri tjetrin  çeshtjen e imunitetit zonja dhe zotërinj, nuk çalon gomari nga veshët, nuk kemi parë që  ndëshkueshëmëria si problem madhor në Shqiëpri  të jetë penguar nga heqja e imuniteteve, tjetërkund është penguar, ju e dini mirë se ku;  Europa  nuk i vë një vendi kushte që nuk ia ka vënë asnjë vendi tjetër; për ne keni mjaft  këto që keni, përmbushini këto  dhe ejani të merrni statusin.

Një fjalë goje. Por qeveria  Berisha i është qepur postperendimores. Pa kaluar fare nga perendimorja.