Nga Afganistani ne Evrope Rruga e gjate e imigrimit ilegal
Te tjera rreth shkrimit Rritet frika per sigurine ne BE dhe SHBA
TIRANE- Para se te niste rrugen e tij te gjate per ne Europe 26-vjecari Ibrahim nga qyteti Harat i Afganistanit ishte pergatitur te perballonte gjithcka per te arritur ne nje vend te zhvilluar te Evropes. Ai ka kaluar vitet e femijerise dhe te rinise ne periudhe te tmerrshme lufterash.
Thote se lufta i ka marre jeten tre anetareve te familjes se tij. Me nje valixhe te vogel dhe me 7 mije dollaret qe kishte arritur te kurseje ne mars te vitit 2010 Ibrahimi ishte nisur rruges per ne kryeqendrat evropiane me shprese te gjeje nje pune te mire per ti ndihmuar vetes dhe familjareve qe i kishin mbetur te gjalle. Por si duket ende eshte ne mes te rruges. Ai gati nje muaj eshte strehuar ilegalisht ne Llojan te Maqedonise nje fshat me 6 mije banore qe eshte vetem nje kilometer larg kufirit me Serbine. Aty e kane lene te prese njerezit te cileve u ka paguar per ta cuar ne nje vend anetar te Bashkimit Evropian BE. I kane thene te prese derisa ti japin shenje se mund te vazhdoje rrugen por pritja gjithnje e me teper behet e padurueshme per te. Bashke me afer 300 imigrante tjere ilegal kryesisht nga shteti ame i tij Ibrahimi tani me eshte bindur se eshte ngujuar ne nje shtet ku nuk mund te gjeje pune e as te arrije qellimin per te ndihmuar familjen. Maqedonia eshte nder shtetet e para ne Evrope me shkallen me te larte te papunesise me afer 35 per qind derisa cdo i treti banor jeton ne varferi te thelle.
Ibrahimi thote se shume dekurajuese per te gjithe ka qene momenti kur kane mesuar se pikerisht nga fshati Llojan shume te rinj kane ikur ne vendet e BE-se per te kerkuar azil e me pastaj jane kthyer mbrapsht nga autoritetet evropiane pasi u eshte refuzuar kerkesa. Nuk mund te qendroj ketu. Kam miq qe tani me kane arritur ne Angli Gjermani FrancehellipAtje kane gjetur pune kane marre azil. Do ia dal edhe une thote ai duke e shtrenguar grushtin per te deshmuar vendosmerine e tij ne arritjen e qellimit.
Rrjeti i fuqishem
Asnje institucion kompetent ne Maqedoni Greqi apo Shqiperi nuk ka ndonje evidence se sa eshte numri i imigranteve nga Afganistani dhe vendet tjera konfliktuoze te Lindjes se Larget qe jane futur ne kontinentin e Evropes. Nga intervistat me emigrantet ilegale te stacionuar ne Llojan te Maqedonise mesohet se dyndja me masive ka filluar nga viti 2005. Ata nga Afganistani kalojne ne Iran pastaj ne Turqi qe me ne fund te arrijne ne Greqi apo edhe Bullgari. Eshte po e njejta rruge qe pershkon droga e kultivuar ne Afanistan e qe gjen treg ne Evrope. Pikerisht para gati shtate viteve rrjeti i trafikanteve qe kontrabandojne drogen kishin pare mundesine qe kete rruge te provuar ilegale ta shfrytezojne edhe per trafikim te njerezve. Keto rrjete qe kryesisht drejtohen nga shtetas te Iranit tani kane hapur agjenci turistike neper disa qytete te Afgnistanit duke ofruar ekskursione ne kryeqendrat evropiane. Per klientet e tyre nuk nevojitet as vize e as pasaporte por vetem 7-10 mije dollar amerikane. Te ardhurat e nje pjese te konsiderueshme te popullates afgane lidhen drejtperdrejte me kultivimin e hashashit andaj nuk paraqet ndonje problem per te kursyer kete shume te parave.
Ibrahimi i cili nuk deshiron te publikoje identitetin e plote e as te fotografohet thote se nuk deshiron te tregoje detaje per rrjetin e trafikanteve. Vetem thote se ky rrjet nderkombetar qe perbehet nga shtetas te Serbise Maqedonise Shqiperise Greqise Bullgarise si dhe te Iranit dhe te Turqise eshte aq i organizuar dhe i fuqishem saqe do te rrezikonte edhe ate personalisht por edhe familjen e tij ne Afganistan. Me se paku do te rrezikonte te mos vazhdoje udhetimin ilegal.
Ky rrjet qe operon agjencite turistike ne Afganistan u merr nga 7 mije dollare klienteve duke u premtuar se do ti dergoje deri te vendi i pare i BE-se. Duke shfrytezuar mjete te ndryshme transporti trafikantet ilegalisht kalojne kufirin Afganistan-Iran apo i sjellin ne shtetin Iranian nepermjet Pakistanit. Po ashtu ilegalisht kalojne edhe kufirin Iran-Turqi duke u drejtuar kah pjesa e Turqise ne kontinentin Evropian. Ne Greqi jane futur nepermjet rajonit te quajtur Evros.
Grupet na dorezonin nga njera te tjetra varesisht prej shteteve. Seciles i paguanim nga 2 mije dollare. Ajo qe me habiti ishte fakti se e dinin shume mire momentin se kur duhet te kalojme kufirin thote Ibrahimi. Sipas tij te gjitha grupet qe perbejne rrjetin e kane ditur se kur ne roje apo turn jane njerezit e tyre. Me siguri i kane blere me para. Thjeshte shtireshin kinse nuk na shohin.
Rrjeti i trafikanteve ne Evrope perbehet qe nga transportuesit e mallrave e deri te fermeret. Emigrantet qe kane poseduar shuma te medha parash nuk jane ndalur ne Greqi por kane vazhduar drejt destinacionit te fundit ndash Angli apo France. Te tjeret kane perfunduar ne duart e fermereve greke ku jane strehuar dhe kane punuar. Trafikantet nuk u kane treguar se Greqia gjeografikisht eshte e ndare nga pjesa tjeter e BE-se dhe e Zones Shengen. I kane genjyer se po u fute ne Greqi pa asnje problem mund te levizesh ne cdo shtet te Evropes.
Kriza greke dhe fluksi i imigranteve
Deri ne vitin 2008 emigrantet nga Afganistani leviznin thuajse pa hetuar neper rajonin e Maqedonise per te vazhduar drejt Serbise e per tu future ne Hungari si vend i BE-se. Pervec kesaj rruge ilegale trafikantet shfrytezonin edhe linjen Bulgari-Rumani-Hungari dhe ate Greqi-Shqiperi-Itali. Autoritetet shteterore te Maqedonise por edhe te vendeve tjera te rajonit nuk kane bere perpjektjet e nevojshme per te ndaluar keto rruge ilegale te trafikimit. Burime diplomatike ne Shkup thane se vendet qe kane qene te vershuara nga emigrantet e Afganistanit disa here kane kerkuar nga autoritetet e Shkupit qe te nderpresin kanalet e trafikimit. Sipas tyre Ministria e Brendshme e Maqedonise ka nderprere keto kanale por paralelisht jane ngritur kanale tjera nga njerez te njejte. Pas deshtimeve ne luften me kontrabandistet diplomatet kane filluar te dyshojne se ne kete biznes fitimprures jane te perfshire edhe zyrtare shteterore te Maqedonise. Gjendja eshte bere alarmante kur ne vitin 2008 Greqia fillon te ndjeje seriozisht pasojat e krizes ekonomike. Pjesa me e madhe e afganeve ngelin pa pune keshtu qe syte i drejtojne kah pjesa tjeter me e zhvilluar e Evropes. Nderkohe presionet e shtuara te Brukselit ndaj Bullgarise dhe Serbise japin rezultatet e para ne prerjen e kanaleve kontrabanduese keshtu qe mbi 500 afgane ngelin ne Maqedoni prej te cileve 300 vetem ne fshatin Llojan.
Numri nuk eshte i njejte dhe ndryshon dita-dites. Disa shkojne per ne Serbi e disa tjere vijne nga Greqia e stacionohen ketu. Jane mbi 300 ketu ne Llojan. Nuk e di sakte prej nga jane mbase nga Afganistani apo nga shtetet arabe andej thote Selami Mehmeti kryetar i bashkesise lokale te fshatit Llojan. Nje banore tjeter i ketij fshati Bunjamin Ramadani thote se numri shtohet nga dita ne dite dhe kjo varet nga fakti se sa prej tyre arrijne te depertojne ne Serbi dhe vazhdojne rrugen drejt vendevete BE-se dhe sa prej tyre kthehen perseri ne kete fshat.
Nje bashkebisedues tjeter nga ky fshat Iljasa Saliu i cili njeherit eshte dhe publicist thote se ky karvan i pervuajtur paraqet pikerisht fytyren e vertet te Maqedonise duke aluduar ne institucionet shteterore te cilat me mosreagimin adekuat kane irrituar edhe popullaten vendase.
Ne baze te disa informatave prej vete banoreve te fshatit numri i tyre supozohet te jete 300 te ardhur me ndryshime te here pas hershme ku para nje viti numri dukej te ishte dyfish me i larte thote Saliu. Ai thote se ne mesin e ketyre emigranteve ka te atille qe paraqiten si udherrefyes - bartes per ne vendet e Evropes Perendimore qe e njohin mire terrenin dhe gjuhet qe fliten neper keto treva. Kete kemi mundur ta kuptojme ku per tri vjete radhazi i kemi pare te njejtit persona mbase te integruar shkelqyeshem ne mesin e banoreve te Llojanit dhe nuk ishte ndonje veshtiresi te vereje se kush eshte inkuadruar ne kete tregeti thote Saliu. Autoritetet pergjegjese konkretisht Ministria e Puneve te Brendshme ne syte e banoreve te fshatit Llojan shihet si e deshtuar ndersa shume prej tyre edhe dyshojne se ne mesin e uniformave blu ka dhe nga ata qe perfitojne.
Disa heree e kemi lajmeriar policine ne Matec edhe ne Kumanove por asgje. Vijne sa per sy e faqe i marrin nga 10-15 prej imigranteve i cojne ne Kumanove pas 4-5 oreve i kthejne perseri ne Llojan thote Mehmeti udheheqesi i banoreve te Llojanit. Banoret thone se ia kane dhene te gjitha informatat policise se nje taksi kompani nga Gjevgjelia dhe nje tjeter nga Kumanova jane ata qe sjellin emigrantet ne hyrje te fshatit por se ende asgje seshte ndermarre.
Institucionet kompetente deklarojne se do te ndermarrin masa per deportimin e te gjithe atyre qe ilegalisht jane futur ne territorin e Maqedonise. Zedhenesi i Ministrise se Puneve te Brendshme te Maqedonise Ivo Kotevski ka deklaruar per mediat lokale se policia do te reagoje nese behet fjale per persona qe kane hyre ilegalisht ne Maqedoni. Ai ka sqaruar se cdo person qe qendron ilegalisht ne Maqedoni ne momentin kur kapet nga policia ai vendoset ne qendren transitore per te huajt. Nese kerkojne azil atehere ata perkujdesen ne qendren e azilanteve.
Nderkohe ne Qendren e azilanteve ne Shkup sipas te dhenave zyrtare aktualisht qendrojne vetem 63 persona. Pjesa me e madhe e tyre jane nisur per ne vendet e BE-se por kane perfunduar ne Maqedoni. Edhe pse kjo qender funksionon qe nga viti 2008 vetem gjate 2011-es kane qendruar 670 persona pjesa me e madhe te ikur nga Afganistani. Kompetentet e Qendres thone se per pese here eshte rritur numri i atyre qe kerkojne azil ne Maqedoni. Por statistikat tregojne se qe nga viti 2005 e deri me tani vetem 12 persona kane marre pergjigje pozitive.
Greqia qendra e trafikanteve
Perqendrimi i nje numri te madh te imigranteve ne Greqi ka bere qe ky shtet evropian te shnderrohet ne nje qender ku operojne trafikantet. Rrjeti i tyre evropian perbehet nga agjenci turistike kompani te transportit te mallrave falsifikatore dokumentesh te udhetimeve taksiste fermere si dhe zyrtare shteterore.
Sipas te dhenave nga Departamenti grek per Mbrojtjen e Qytetareve vetem gjate muajit shtator te vitit 2011 ne piken kufitare Evros me Turqine jane arrestuar 7052 imigrante illegal ne gusht 6339 ne korrik 5941 dhe ne qershor 3689. Nje numer me i vogel eshte arrestuar nga janari deri ne maj te vitit 2011. Shpesh ka ndodhur qe trafikantet ti kene lene ne uje emigrantet dhe tia kene mbathur pasi kane hetuar se mund te kapen nga policia. Kjo ka rezultuar me disa imigrante te vdekur nga te ftohtit ose nga mbytja ne uje.
Hulumtimi tregoi se menyra me e shpeshte qe perdoret nga trafikantet per te bartur emigrantet ne vendet e BE-se eshte nepermjet dorezimit te tyre ne duart e rrjeteve kriminele te cdo shteti. Emigrantet qe vijne ne Maqedoni kalojne ilegalisht kufirin ne afersi te qyteteve Gjevgjelija apo Dojran prej nga merren ne lsquoperkujdesje nga rrjeti i trafikanteve te ketij vendi. Te njejtit per nje shume prej afer 500 eurosh marrin obligim ti kalojne ilegalisht ne kufirin me Serbine ku ua dorezojne trafikanteve serbe te cilet i kalojne ilegalisht ne Hungari.
Por shpesh ndodh qe tere rrugen ta marrin persiper trafikantet grek. Agjenci turistike te involvuara ne rrjetin kriminel i fshehin emigrantet ne autobuset e tyre perderisa nje pjese e trafikanteve maskohen si turiste te nisur ne ekskursion ne vendet e BE-se. Ka te atille qe udhetojne me avione privat deri ne destinacionin e deshiruar pasi paraprakisht te jene pajisur me pasaporta false. Ne kete drejtim me 7 janar te 2011 policia greke kapi nje grup te imigranteve ilegal nga Afganistani qe kishin siguruar pasaporta false daneze per te fluturuar ne Rome dhe Xhenova. Per udhetimin e tyre ishte siguruar edhe nje avion privat kurse vetem fluturimi kushtonte 11 mije euro. Grupi u arrestua ne aeroportin e Kavalas dhe te Janines dhe perbehej nga dy gra marokiene me pasaporte italiane dy pilote nga Italia dhe nje agjent turistik nga Greqia i cili kishte paguar per avionin privat. Rruga tjeter eshte nepermjet kompanive transportuese duke fshehur emigrantet ilegal prapa mallit te ngarkuar neper maune.
Emigrantet afgane e iraniane ne Shqiperi me pasaporta false
Derisa Maqedonia mbetet ende vend lehte i kalueshem per emigrantet dhe parajse per trafikantet me njerez Shqiperia duket se ka shtuar masat ne pengimin e kesaj tregetie ilegale. Por jo mjaftueshem.
Perfaqesues te policise shqiptare mundohen te na bindin se emigrantet e huaj nuk mund te kalojne per ne shtetet evropiane duke perdorur brigjet shqiptare si vend kalim. Sipas tyre brigjet shqiptare monitorohen rreptesisht dhe jane shkaterruar te gjithe rrjetet e trafikimit parmes mjeteve lundruese. Por kjo pergjigje e dhene me shkrim nga nje burim zyrtar i Policise se Shtetit shqiptar pas kerkeses tone eshte ndjekur nga nje varg ngjarjesh ne fund te muajit nentor dhe fillim te dhjetorit ku grupe klandestinesh afgane pakistaneze apo iraniane jane kapur ne brigjet italiane pasi ishin nisur me gomone nga Shqiperia. Po ashtu ne Kapshtice ne kufirin e Shqiperise me Greqine u kapen keto dite 4 klandestine afgane te fshehur ne nje kamion si dhe nje shtetas iranian i pajisur me dokumente false qe i kishte siguruar ne Athine.
Me 9 dhjetor 2011 ne brigjet italiane ne Salento kishin mberritur dy varka me 57 klandestine afgane e iraniane te cilat ishin nisur nga Shqiperia. Agjencia e lajmeve citoi policine italiane e cila kishte njoftuar se dy varkat ne bord kishin 4 gra dhe 26 femije mes te cileve 4 ishin vajza te mitura ndersa pjesa tjeter 27 klandestine ishin meshkuj.
Nga ana tjeter policia e shtetit shqiptar ka nxituar ta pergenjeshtroje kete lajm. Nuk eshte e vertete se 57 klandestinet afgane dhe iraniane te kapur ne brigjet e Salentos ne Itali erdhen nga Shqiperia. Brigjet shqiptare monitorohen ne menyre te vazhdueshme nga aparatura te teknologjise me te fundit bashkekohore si dhe nga mjete lundruese te fuqishme te cilat bejne te mundur kontrollin e hapesires ujore dhe nderhyrjen ne menyre te menjehershme ne rast tentative trafikimi u shpreh permes deklarates publike zyra e medias ne Policine e Shtetit.
Sipas investigimti tone prej dy vitesh kundrejt pageses 1000 - 1500 euro per person nga brigjet e Vlores dhe Sarandes jane nisur drejt Italise disa mjete lundrimi qe kane transportuar klandestine afgane pakistaneze dhe iraniane.
Skema e levizjes eshte kjo. Pasi mberrijne ne Greqi nga Turqia permesa ndermjetesve dhe te pajisur me dokumente false dhjetra klandestine kalojne kufirin greko-shqiptar kryesisht ne Kapshtice por edhe ne Kakavije dhe pasi lidhen me skafiste ne jug te vendit mesyjne brigjet e Italise me gomone.
Kete skeme qe na e tregon jo zyrtarisht nje punonjes i policise se Vlores e vertetojme ne rruge zyrtare permes ngjarjeve te fundit. I referohemi ketu ngjarjeve te 27 dhe 28 nentorit te ketij viti kur nga policia e Korces u njoftua se nje vale klandestinesh afgane pakistaneze e iraniane po vijne drejt Shqiperise nga Greqia.
Vendkalimi kufitar i Kapshtices duket se eshte kthyer ne nje porte te hyrjes se klandestineve nga Afganistani Pakistani dhe Irani. Kete gje e deshmojne arrestimet e fundit ne kete pike kufitare te shtetasve te huaj. Me 27 nentor u njoftua se ne kete pike kufitare u zbuluan kater shtetas te huaj tre prej te cileve afgane dhe nje pakistanez. Kater emigrantet klandestine u gjeten brenda nje kamioni ndersa shoferi qe e drejtonte po i transportonte me destinacion perfundimtar Italine. Shtetasit afgane ishin te moshave nga 20 deri 25 vjec ndersa shtetasi pakistanez ne moshe 18-vjecare. Kamioni i perkiste nje firme te importit te fruta-perimeve me Greqine. Shoferi i mjetit Slavko Sekulic nga Podgorica e Malit te Zi 55 vjec u arrestuar ne kete rast me akuzen e dhenies se ndihmes per kalim te paligjshem te kufirit. Burime te policise kufitare ne doganen e Kapshtices bene te ditur se kane perforcuar kontrollet kunder emigracionit klandestin te shtetasve qe vijne nga Lindja e Mesme. Po ashtu ne kete pike doganore u arrestua edhe nje shtetas iranian. Drejtoria rajonale e policise se kufirit ne Korce deklaroi zyrtarisht se i arrestuari ishte 28-vjecari Yaghob Asgari nga Teherani i cili ka tentuar te hyje ne territorin shqiptar me nje pasaporte te falsifikuar bullgare.
28-vjecari nga Teherani por me kombesi turke eshte dyshuar per nje hyrje te paligjshme ne Shqiperi nepermjet doganes se Kapshtices nga pajisja e tij me pasaporte bullgare. Vete 28-vjecari iranian i ka deklaruar policise se kufirit ne Kapshtice se kete pasaporte bullgare e kishte perfituar ne Athine kundrejt nje pagese prej 400 eurosh.
Ky investigim eshte mbeshtetur nga projekti SCOOP dhe Shoqata Daneze e Gazetareve Hulumtues
shqiptarja.com
Thote se lufta i ka marre jeten tre anetareve te familjes se tij. Me nje valixhe te vogel dhe me 7 mije dollaret qe kishte arritur te kurseje ne mars te vitit 2010 Ibrahimi ishte nisur rruges per ne kryeqendrat evropiane me shprese te gjeje nje pune te mire per ti ndihmuar vetes dhe familjareve qe i kishin mbetur te gjalle. Por si duket ende eshte ne mes te rruges. Ai gati nje muaj eshte strehuar ilegalisht ne Llojan te Maqedonise nje fshat me 6 mije banore qe eshte vetem nje kilometer larg kufirit me Serbine. Aty e kane lene te prese njerezit te cileve u ka paguar per ta cuar ne nje vend anetar te Bashkimit Evropian BE. I kane thene te prese derisa ti japin shenje se mund te vazhdoje rrugen por pritja gjithnje e me teper behet e padurueshme per te. Bashke me afer 300 imigrante tjere ilegal kryesisht nga shteti ame i tij Ibrahimi tani me eshte bindur se eshte ngujuar ne nje shtet ku nuk mund te gjeje pune e as te arrije qellimin per te ndihmuar familjen. Maqedonia eshte nder shtetet e para ne Evrope me shkallen me te larte te papunesise me afer 35 per qind derisa cdo i treti banor jeton ne varferi te thelle.
Ibrahimi thote se shume dekurajuese per te gjithe ka qene momenti kur kane mesuar se pikerisht nga fshati Llojan shume te rinj kane ikur ne vendet e BE-se per te kerkuar azil e me pastaj jane kthyer mbrapsht nga autoritetet evropiane pasi u eshte refuzuar kerkesa. Nuk mund te qendroj ketu. Kam miq qe tani me kane arritur ne Angli Gjermani FrancehellipAtje kane gjetur pune kane marre azil. Do ia dal edhe une thote ai duke e shtrenguar grushtin per te deshmuar vendosmerine e tij ne arritjen e qellimit.
Rrjeti i fuqishem
Asnje institucion kompetent ne Maqedoni Greqi apo Shqiperi nuk ka ndonje evidence se sa eshte numri i imigranteve nga Afganistani dhe vendet tjera konfliktuoze te Lindjes se Larget qe jane futur ne kontinentin e Evropes. Nga intervistat me emigrantet ilegale te stacionuar ne Llojan te Maqedonise mesohet se dyndja me masive ka filluar nga viti 2005. Ata nga Afganistani kalojne ne Iran pastaj ne Turqi qe me ne fund te arrijne ne Greqi apo edhe Bullgari. Eshte po e njejta rruge qe pershkon droga e kultivuar ne Afanistan e qe gjen treg ne Evrope. Pikerisht para gati shtate viteve rrjeti i trafikanteve qe kontrabandojne drogen kishin pare mundesine qe kete rruge te provuar ilegale ta shfrytezojne edhe per trafikim te njerezve. Keto rrjete qe kryesisht drejtohen nga shtetas te Iranit tani kane hapur agjenci turistike neper disa qytete te Afgnistanit duke ofruar ekskursione ne kryeqendrat evropiane. Per klientet e tyre nuk nevojitet as vize e as pasaporte por vetem 7-10 mije dollar amerikane. Te ardhurat e nje pjese te konsiderueshme te popullates afgane lidhen drejtperdrejte me kultivimin e hashashit andaj nuk paraqet ndonje problem per te kursyer kete shume te parave.
Ibrahimi i cili nuk deshiron te publikoje identitetin e plote e as te fotografohet thote se nuk deshiron te tregoje detaje per rrjetin e trafikanteve. Vetem thote se ky rrjet nderkombetar qe perbehet nga shtetas te Serbise Maqedonise Shqiperise Greqise Bullgarise si dhe te Iranit dhe te Turqise eshte aq i organizuar dhe i fuqishem saqe do te rrezikonte edhe ate personalisht por edhe familjen e tij ne Afganistan. Me se paku do te rrezikonte te mos vazhdoje udhetimin ilegal.
Ky rrjet qe operon agjencite turistike ne Afganistan u merr nga 7 mije dollare klienteve duke u premtuar se do ti dergoje deri te vendi i pare i BE-se. Duke shfrytezuar mjete te ndryshme transporti trafikantet ilegalisht kalojne kufirin Afganistan-Iran apo i sjellin ne shtetin Iranian nepermjet Pakistanit. Po ashtu ilegalisht kalojne edhe kufirin Iran-Turqi duke u drejtuar kah pjesa e Turqise ne kontinentin Evropian. Ne Greqi jane futur nepermjet rajonit te quajtur Evros.
Grupet na dorezonin nga njera te tjetra varesisht prej shteteve. Seciles i paguanim nga 2 mije dollare. Ajo qe me habiti ishte fakti se e dinin shume mire momentin se kur duhet te kalojme kufirin thote Ibrahimi. Sipas tij te gjitha grupet qe perbejne rrjetin e kane ditur se kur ne roje apo turn jane njerezit e tyre. Me siguri i kane blere me para. Thjeshte shtireshin kinse nuk na shohin.
Rrjeti i trafikanteve ne Evrope perbehet qe nga transportuesit e mallrave e deri te fermeret. Emigrantet qe kane poseduar shuma te medha parash nuk jane ndalur ne Greqi por kane vazhduar drejt destinacionit te fundit ndash Angli apo France. Te tjeret kane perfunduar ne duart e fermereve greke ku jane strehuar dhe kane punuar. Trafikantet nuk u kane treguar se Greqia gjeografikisht eshte e ndare nga pjesa tjeter e BE-se dhe e Zones Shengen. I kane genjyer se po u fute ne Greqi pa asnje problem mund te levizesh ne cdo shtet te Evropes.
Kriza greke dhe fluksi i imigranteve
Deri ne vitin 2008 emigrantet nga Afganistani leviznin thuajse pa hetuar neper rajonin e Maqedonise per te vazhduar drejt Serbise e per tu future ne Hungari si vend i BE-se. Pervec kesaj rruge ilegale trafikantet shfrytezonin edhe linjen Bulgari-Rumani-Hungari dhe ate Greqi-Shqiperi-Itali. Autoritetet shteterore te Maqedonise por edhe te vendeve tjera te rajonit nuk kane bere perpjektjet e nevojshme per te ndaluar keto rruge ilegale te trafikimit. Burime diplomatike ne Shkup thane se vendet qe kane qene te vershuara nga emigrantet e Afganistanit disa here kane kerkuar nga autoritetet e Shkupit qe te nderpresin kanalet e trafikimit. Sipas tyre Ministria e Brendshme e Maqedonise ka nderprere keto kanale por paralelisht jane ngritur kanale tjera nga njerez te njejte. Pas deshtimeve ne luften me kontrabandistet diplomatet kane filluar te dyshojne se ne kete biznes fitimprures jane te perfshire edhe zyrtare shteterore te Maqedonise. Gjendja eshte bere alarmante kur ne vitin 2008 Greqia fillon te ndjeje seriozisht pasojat e krizes ekonomike. Pjesa me e madhe e afganeve ngelin pa pune keshtu qe syte i drejtojne kah pjesa tjeter me e zhvilluar e Evropes. Nderkohe presionet e shtuara te Brukselit ndaj Bullgarise dhe Serbise japin rezultatet e para ne prerjen e kanaleve kontrabanduese keshtu qe mbi 500 afgane ngelin ne Maqedoni prej te cileve 300 vetem ne fshatin Llojan.
Numri nuk eshte i njejte dhe ndryshon dita-dites. Disa shkojne per ne Serbi e disa tjere vijne nga Greqia e stacionohen ketu. Jane mbi 300 ketu ne Llojan. Nuk e di sakte prej nga jane mbase nga Afganistani apo nga shtetet arabe andej thote Selami Mehmeti kryetar i bashkesise lokale te fshatit Llojan. Nje banore tjeter i ketij fshati Bunjamin Ramadani thote se numri shtohet nga dita ne dite dhe kjo varet nga fakti se sa prej tyre arrijne te depertojne ne Serbi dhe vazhdojne rrugen drejt vendevete BE-se dhe sa prej tyre kthehen perseri ne kete fshat.
Nje bashkebisedues tjeter nga ky fshat Iljasa Saliu i cili njeherit eshte dhe publicist thote se ky karvan i pervuajtur paraqet pikerisht fytyren e vertet te Maqedonise duke aluduar ne institucionet shteterore te cilat me mosreagimin adekuat kane irrituar edhe popullaten vendase.
Ne baze te disa informatave prej vete banoreve te fshatit numri i tyre supozohet te jete 300 te ardhur me ndryshime te here pas hershme ku para nje viti numri dukej te ishte dyfish me i larte thote Saliu. Ai thote se ne mesin e ketyre emigranteve ka te atille qe paraqiten si udherrefyes - bartes per ne vendet e Evropes Perendimore qe e njohin mire terrenin dhe gjuhet qe fliten neper keto treva. Kete kemi mundur ta kuptojme ku per tri vjete radhazi i kemi pare te njejtit persona mbase te integruar shkelqyeshem ne mesin e banoreve te Llojanit dhe nuk ishte ndonje veshtiresi te vereje se kush eshte inkuadruar ne kete tregeti thote Saliu. Autoritetet pergjegjese konkretisht Ministria e Puneve te Brendshme ne syte e banoreve te fshatit Llojan shihet si e deshtuar ndersa shume prej tyre edhe dyshojne se ne mesin e uniformave blu ka dhe nga ata qe perfitojne.
Disa heree e kemi lajmeriar policine ne Matec edhe ne Kumanove por asgje. Vijne sa per sy e faqe i marrin nga 10-15 prej imigranteve i cojne ne Kumanove pas 4-5 oreve i kthejne perseri ne Llojan thote Mehmeti udheheqesi i banoreve te Llojanit. Banoret thone se ia kane dhene te gjitha informatat policise se nje taksi kompani nga Gjevgjelia dhe nje tjeter nga Kumanova jane ata qe sjellin emigrantet ne hyrje te fshatit por se ende asgje seshte ndermarre.
Institucionet kompetente deklarojne se do te ndermarrin masa per deportimin e te gjithe atyre qe ilegalisht jane futur ne territorin e Maqedonise. Zedhenesi i Ministrise se Puneve te Brendshme te Maqedonise Ivo Kotevski ka deklaruar per mediat lokale se policia do te reagoje nese behet fjale per persona qe kane hyre ilegalisht ne Maqedoni. Ai ka sqaruar se cdo person qe qendron ilegalisht ne Maqedoni ne momentin kur kapet nga policia ai vendoset ne qendren transitore per te huajt. Nese kerkojne azil atehere ata perkujdesen ne qendren e azilanteve.
Nderkohe ne Qendren e azilanteve ne Shkup sipas te dhenave zyrtare aktualisht qendrojne vetem 63 persona. Pjesa me e madhe e tyre jane nisur per ne vendet e BE-se por kane perfunduar ne Maqedoni. Edhe pse kjo qender funksionon qe nga viti 2008 vetem gjate 2011-es kane qendruar 670 persona pjesa me e madhe te ikur nga Afganistani. Kompetentet e Qendres thone se per pese here eshte rritur numri i atyre qe kerkojne azil ne Maqedoni. Por statistikat tregojne se qe nga viti 2005 e deri me tani vetem 12 persona kane marre pergjigje pozitive.
Greqia qendra e trafikanteve
Perqendrimi i nje numri te madh te imigranteve ne Greqi ka bere qe ky shtet evropian te shnderrohet ne nje qender ku operojne trafikantet. Rrjeti i tyre evropian perbehet nga agjenci turistike kompani te transportit te mallrave falsifikatore dokumentesh te udhetimeve taksiste fermere si dhe zyrtare shteterore.
Sipas te dhenave nga Departamenti grek per Mbrojtjen e Qytetareve vetem gjate muajit shtator te vitit 2011 ne piken kufitare Evros me Turqine jane arrestuar 7052 imigrante illegal ne gusht 6339 ne korrik 5941 dhe ne qershor 3689. Nje numer me i vogel eshte arrestuar nga janari deri ne maj te vitit 2011. Shpesh ka ndodhur qe trafikantet ti kene lene ne uje emigrantet dhe tia kene mbathur pasi kane hetuar se mund te kapen nga policia. Kjo ka rezultuar me disa imigrante te vdekur nga te ftohtit ose nga mbytja ne uje.
Hulumtimi tregoi se menyra me e shpeshte qe perdoret nga trafikantet per te bartur emigrantet ne vendet e BE-se eshte nepermjet dorezimit te tyre ne duart e rrjeteve kriminele te cdo shteti. Emigrantet qe vijne ne Maqedoni kalojne ilegalisht kufirin ne afersi te qyteteve Gjevgjelija apo Dojran prej nga merren ne lsquoperkujdesje nga rrjeti i trafikanteve te ketij vendi. Te njejtit per nje shume prej afer 500 eurosh marrin obligim ti kalojne ilegalisht ne kufirin me Serbine ku ua dorezojne trafikanteve serbe te cilet i kalojne ilegalisht ne Hungari.
Por shpesh ndodh qe tere rrugen ta marrin persiper trafikantet grek. Agjenci turistike te involvuara ne rrjetin kriminel i fshehin emigrantet ne autobuset e tyre perderisa nje pjese e trafikanteve maskohen si turiste te nisur ne ekskursion ne vendet e BE-se. Ka te atille qe udhetojne me avione privat deri ne destinacionin e deshiruar pasi paraprakisht te jene pajisur me pasaporta false. Ne kete drejtim me 7 janar te 2011 policia greke kapi nje grup te imigranteve ilegal nga Afganistani qe kishin siguruar pasaporta false daneze per te fluturuar ne Rome dhe Xhenova. Per udhetimin e tyre ishte siguruar edhe nje avion privat kurse vetem fluturimi kushtonte 11 mije euro. Grupi u arrestua ne aeroportin e Kavalas dhe te Janines dhe perbehej nga dy gra marokiene me pasaporte italiane dy pilote nga Italia dhe nje agjent turistik nga Greqia i cili kishte paguar per avionin privat. Rruga tjeter eshte nepermjet kompanive transportuese duke fshehur emigrantet ilegal prapa mallit te ngarkuar neper maune.
Emigrantet afgane e iraniane ne Shqiperi me pasaporta false
Derisa Maqedonia mbetet ende vend lehte i kalueshem per emigrantet dhe parajse per trafikantet me njerez Shqiperia duket se ka shtuar masat ne pengimin e kesaj tregetie ilegale. Por jo mjaftueshem.
Perfaqesues te policise shqiptare mundohen te na bindin se emigrantet e huaj nuk mund te kalojne per ne shtetet evropiane duke perdorur brigjet shqiptare si vend kalim. Sipas tyre brigjet shqiptare monitorohen rreptesisht dhe jane shkaterruar te gjithe rrjetet e trafikimit parmes mjeteve lundruese. Por kjo pergjigje e dhene me shkrim nga nje burim zyrtar i Policise se Shtetit shqiptar pas kerkeses tone eshte ndjekur nga nje varg ngjarjesh ne fund te muajit nentor dhe fillim te dhjetorit ku grupe klandestinesh afgane pakistaneze apo iraniane jane kapur ne brigjet italiane pasi ishin nisur me gomone nga Shqiperia. Po ashtu ne Kapshtice ne kufirin e Shqiperise me Greqine u kapen keto dite 4 klandestine afgane te fshehur ne nje kamion si dhe nje shtetas iranian i pajisur me dokumente false qe i kishte siguruar ne Athine.
Me 9 dhjetor 2011 ne brigjet italiane ne Salento kishin mberritur dy varka me 57 klandestine afgane e iraniane te cilat ishin nisur nga Shqiperia. Agjencia e lajmeve citoi policine italiane e cila kishte njoftuar se dy varkat ne bord kishin 4 gra dhe 26 femije mes te cileve 4 ishin vajza te mitura ndersa pjesa tjeter 27 klandestine ishin meshkuj.
Nga ana tjeter policia e shtetit shqiptar ka nxituar ta pergenjeshtroje kete lajm. Nuk eshte e vertete se 57 klandestinet afgane dhe iraniane te kapur ne brigjet e Salentos ne Itali erdhen nga Shqiperia. Brigjet shqiptare monitorohen ne menyre te vazhdueshme nga aparatura te teknologjise me te fundit bashkekohore si dhe nga mjete lundruese te fuqishme te cilat bejne te mundur kontrollin e hapesires ujore dhe nderhyrjen ne menyre te menjehershme ne rast tentative trafikimi u shpreh permes deklarates publike zyra e medias ne Policine e Shtetit.
Sipas investigimti tone prej dy vitesh kundrejt pageses 1000 - 1500 euro per person nga brigjet e Vlores dhe Sarandes jane nisur drejt Italise disa mjete lundrimi qe kane transportuar klandestine afgane pakistaneze dhe iraniane.
Skema e levizjes eshte kjo. Pasi mberrijne ne Greqi nga Turqia permesa ndermjetesve dhe te pajisur me dokumente false dhjetra klandestine kalojne kufirin greko-shqiptar kryesisht ne Kapshtice por edhe ne Kakavije dhe pasi lidhen me skafiste ne jug te vendit mesyjne brigjet e Italise me gomone.
Kete skeme qe na e tregon jo zyrtarisht nje punonjes i policise se Vlores e vertetojme ne rruge zyrtare permes ngjarjeve te fundit. I referohemi ketu ngjarjeve te 27 dhe 28 nentorit te ketij viti kur nga policia e Korces u njoftua se nje vale klandestinesh afgane pakistaneze e iraniane po vijne drejt Shqiperise nga Greqia.
Vendkalimi kufitar i Kapshtices duket se eshte kthyer ne nje porte te hyrjes se klandestineve nga Afganistani Pakistani dhe Irani. Kete gje e deshmojne arrestimet e fundit ne kete pike kufitare te shtetasve te huaj. Me 27 nentor u njoftua se ne kete pike kufitare u zbuluan kater shtetas te huaj tre prej te cileve afgane dhe nje pakistanez. Kater emigrantet klandestine u gjeten brenda nje kamioni ndersa shoferi qe e drejtonte po i transportonte me destinacion perfundimtar Italine. Shtetasit afgane ishin te moshave nga 20 deri 25 vjec ndersa shtetasi pakistanez ne moshe 18-vjecare. Kamioni i perkiste nje firme te importit te fruta-perimeve me Greqine. Shoferi i mjetit Slavko Sekulic nga Podgorica e Malit te Zi 55 vjec u arrestuar ne kete rast me akuzen e dhenies se ndihmes per kalim te paligjshem te kufirit. Burime te policise kufitare ne doganen e Kapshtices bene te ditur se kane perforcuar kontrollet kunder emigracionit klandestin te shtetasve qe vijne nga Lindja e Mesme. Po ashtu ne kete pike doganore u arrestua edhe nje shtetas iranian. Drejtoria rajonale e policise se kufirit ne Korce deklaroi zyrtarisht se i arrestuari ishte 28-vjecari Yaghob Asgari nga Teherani i cili ka tentuar te hyje ne territorin shqiptar me nje pasaporte te falsifikuar bullgare.
28-vjecari nga Teherani por me kombesi turke eshte dyshuar per nje hyrje te paligjshme ne Shqiperi nepermjet doganes se Kapshtices nga pajisja e tij me pasaporte bullgare. Vete 28-vjecari iranian i ka deklaruar policise se kufirit ne Kapshtice se kete pasaporte bullgare e kishte perfituar ne Athine kundrejt nje pagese prej 400 eurosh.
Ky investigim eshte mbeshtetur nga projekti SCOOP dhe Shoqata Daneze e Gazetareve Hulumtues
shqiptarja.com