Nje jete ndryshe

Publikimi i fundit NASA-s iu dha fund spekulimeve te zjarrta mediale se eshte zbuluar nje forme e re e jetes ne univers.

Megjithese te gjelbrit e vegjel mbesin subjekt i domenit fantastiko-shkencor ekipi i zbulimin i specialisteve te NASA146s ka ndryshuar te kuptuarit tone te jetes si ne planetin tone ashtu edhe ne vendet tjera te largeta.

Shume thashetheme kane qarkulluar ketyre diteve. Bllogjet dukeshin te terbuar nderkaq mediat filluan me botimin e fotografive te ET146ve dhe krijesave tjera te gjelbra dhe te perjargura te shfaqura ne filmave per jashtetokesoret.
Parashikimet e arriten kulmin te enjten me 2 dhjetor kur NASA njoftoi per dicka qe ne media u interpretua si nje zbulim qe do te ndikojne ne kerkimin e provave te reja se ekziston jeta jashtetokesore.

Dhe megjithese pergjigja ne pyetjen se a jemi te vetem ne univers ende mbetet po ekipi i NASA146s njoftoi se zbulimi tregon se jeta eshte shume me interesante sesa qe mendojme ne banoret e planetit Toke.

Studiuesja e NASA146s ne fushen e astrobiologjise Felisa Wolfe-Simon e udhehoqi ekipin qe zbuloi formen e re te jetes qe arriti te pershtatet ne nje mjedis toksik.

Bakteret shfaqen karakteristika dhe mundesi te reja. Ato argumentojne se jeta mund te ekzistoj ne forma te ndryshme thote Wolfe-Simon.
Bakteri i zbuluar vetem ne liqenin Mono ne Kaliforni njihet si GFAJ-1. Trupi i saj eshte i mbushur jo me uje por me arsenik nje element ky qe deri tani eshte konsideruar toksik dhe fatal per te gjithe organizmat.

Mirepo studiuesit e udhehequr nga Wolfe-Simon zbuluan se bakteret jo vetem qe ushqehen dhe mbijetojne duke perdorur arsenik por ato edhe i integrojne atomet helmuese ne strukturen e ADN146se dhe ne pjeset tjera te rendesishme te qelizave te tyre.

Bakteret pra perdorimin arsenik ne vend te fosforit i cili sic e dime eshte komponenti kryesor i te gjitha qelizave te organizmave qe njihen deri me tani.

Nje bote e re e mundesive

Lewis Dartnell astrobiolog ne Qendren per Studimin e Planetit ne Universitetin e Londres thote se zbulimet e reja ndryshojne kuptimin e parametrave te jetes.

Cdo gje qe dime deri tani per jeten eshte se organizmat i perdorin elementet si karboni hidrogjeni oksigjeni azoti squfuri dhe fosfori dhe se jeta eshte nje kombinim i ketyre elementeve qe bashkerisht shfaqen si molekula te medha dhe komplekse. Prandaj zbulimin e baktereve qe perdorin arsenik ne vend te fosforit vene ne pikeyetje bazat e biokimise dhe te ndertimit te jetes sic e njohim ne148 theksoi Dartnell.

Shkenca tashme e njeh termin ekstremofil qe nenkupton lulezimin e jetes ne kushte te ekstreme dhe qe eshte ne gjendje te pershtatet ne acid te valuar ne fund te oqeanit pa drite ose ne uje te ngrire brenda nje iceberu.
Bakteri te cilit i pelqen arseniku ne fakt eshte zbuluar dy vjet me pare por aftesia e tij unike per ta perdorur arsenikut per strukturen e ADN146it u zbulua tek tani.

Si pasoje ekspertet thone se zbulimi i mepnyres se re te ndertimit te qelizave ka hapur nje bote te re te mundesive.

Profesoresha Sara Seager nga Institutit Teknologjik ne Massachusetts merret me shqyrtimin e mundepsise se jeteses se organizmave ne planetet tjere. Sipas Sieger shumica e hulumtimeve te deritanishme ishin orientuar ne zbulimin e formave te reja te jetes ne zonat me kushte te ngjashme si ato ne Toke. Ky supozim ka bere qe shkencetaret te merren me planetet si Marsi Jupiteri dhe Saturni.

Por Sieger mendon se hulumtimet mund te zgjerohet ndjeshem tani.
Ky zbulim ofron mundesi te medha sepse njerezit tani as s146mund te imagjinojme se cfare formash te jetes mund te ekzistojne diku atje. Ne kishim ide shume bindese se ka jete ne Mars Saturn dhe ne planetet tjere jashte sistemit tone diellor por ky zbulim na jep mundesine per te menduar edhe pertej thote Sieger.

Zhgenjim per publikun

Zbulimi i fundit shkaktoi admirim ne qarqet akademike megjithese ragagime ne rrjetin social Twitter qe vijne edhe nga Gjermania Japonia Portugali dhe shtetet tjera.

Keshtu nje perdorues thote Shkova te mbush nje gote arsenik te ftohte dhe ta kremtoj kete gje148.

Philip Plait autor i blogut Bad Astronomy ne revisten shkencore amerikane 145Discover146 ndoqi entuziazmin e pergjithshem te publikut para publikimit te ketij zbulimi. Sipas tij shumekush ishte gezuar megjithese pati edhe nga ata qe u zhgenjyen me zbulimin qe ska te beje asgje 147me te gjelbrit148 nga nje planet tjeter.

Fakti qe disa baktere mund te zevendesojne nje element me tjetrin njeri prej te cileve helmues e te tjeret te nevojshem per jete eshte shume interesant. Por krahasuar me ET146ne ky edhe s146eshte ndonje lajm andaj shume njerez mund te jete i zhgenjyer148thote Plait.

Dhe vertet keshtu ishte. Pas publikimit te zbulimit nje perdorues i Twitter shkroi Une mendoj se te gjithe ne presim dicka me shume se bakteret.
Shkencetarja Wolfe-Simon thote se publiku i zhgenjyer ne fakt e nencmon kete zbulim.

C146pyetje tjeter mund te parashtrojme Ky zbulim do te na mesoje dicka per jeten ne planetin tone dhe njekohesisht do te na ndihmoje qe te kuptojme jeten qe nje dite do ta zbulojme edhe ne planetet tjere thekson ajo. RFE