Omega3, mrekullia e një yndyre çudibërëse

Sipas shum studimeve t fundit shkencore, yndyrat e peshkut kan nj aftsi pr t’i mbrojtur qelizat nga plakja dhe jo vetm kaq. Ato mund t parandalojn tumoret, smundjet kardiovaskulare, depresionin. Ja n ’mnyr:

Omega3 sht nj yndyr q prftohet nga prodhimet e detit. Sipas nj studimi t fundit t publikuar n nj revist shkencore amerikane, del n pah se n far mnyre acidet e ksaj yndyre jan t afta q ta mbrojn qelizn nga fenomeni i plakjes. Madje ka shkenctar q thon se jan n prag t vrtetimit t nj tjetr vetie t mrekullueshme t ksaj yndyre: aftsis pr ta mbrojtur femrn nga tumori i gjirit. Entuziazmi q ka ngjallur dika e till n rrethet shkencore, sht kaq i madh, sa t shumt jan ata q e kan cilsuar tashm Omega3 si “mbretreshn” e yndyrave. Madje, pikrisht zhdukja e yndyrave t tilla nga dieta e perndimorve sht nj nga faktort e problemeve t mdha shndetsore me t cilat jan prballur pr shum vite, prfshi edhe kancerin e gjirit. Kjo, sepse sipas studiuesve, Omega3 ka nj aftsi shum t mir pr t mbrojtur arteriet kardiovaskulare nga plakja cerebrale dhe parandalon nj numr t madh shqetsimesh, ndr t cilat mund t prmendim depresionin, problemet me veshkat, kolitin dhe disa forma tumorale. Por pr far bhet fjal m konkretisht? kur flasim pr Omega3, kemi parasysh t paktn 3 lloj acidesh t ndryshme: m t njohurit (acidi eikosapentaenoiko, Epa dhe ai dokoesaenoiiko Dha) jan t pranishm kryesisht n prodhimet e detit dhe duhet q t bjn patjetr pjes n dietn ton. Kjo do t thot me pak fjal q duhet t konsumojm shum m shpesh peshk nga sa kemi
deri m tani dhe veanrisht i kshillueshm sht salmoni. Por edhe acidi i tret i Omega3, ai alfa-linoleico Ala, sht thelbsor pr organizmin ton, i cili nuk sht i aft q ta sintetizoj vet nj acid t till. Bhet fjal pr nj acid q gjendet shum m shpesh n botn e zarzavateve, n yndyrn e farrave dhe te stikat. Pra nj diet e pasur me perime kryesisht t gjelbra sht shum e rndsishme pr t pasur nj shndet t mir. E rndsishme sht gjithsesi q t shmangen yndyrat me origjin shtazore. Pra nj diet e balancuar, e pasur me zarzavate dhe peshk, duhet q t jet e mjaftueshme pr t siguruar t gjith elementt e nevojshm pr t prftuar Omega 3. Kjo sht shum e rndsishme, veanrisht pr sa u prket grave shtatzna n momentet e formimit t embrionit t foshnjs s ardhshme. Jan acide q shrbejn pr t siguruar nj zhvillim t rregullt t fetusit. Dhe nuk sht aspak e nevojshme q nj grua, e cila ka nj diet t till, t prdor edhe vitamina apo element t tjer farmaceutik. I rndsishm sht jo vetm prdorimi i peshkut, por edhe mnyra e ktij prdorimi. Sigurisht q prparsi n kt rast ka peshku i freskt dhe m pas vjen ai i konservuari, q sigurisht ka m pak vlera. Po ja cilat jan m konkretisht disa nga prparsit e ktyre yndyrave:

Mbrojtja e qelizave

Duke vzhguar at q ndodhte me qelizat e pacientve pas injektimit t Omega3 n organizm, nj mjek pati nj ide mbi t cilin bazoi nj studim t tr. Studimi synonte zbulimin e mnyrs s funksionimit t Omega3 te qeliza dhe m saktsisht efektin e tyre te telomeret, ose qimet mbrojtse q ndodhen n maj t kromozomeve q bjn edhe transportin e ADN-s. Sa m t gjata t jen kto qime, aq m mir sht, sepse me kalimin e kohs ato shkurtohen dhe rrallohen dhe kjo bn q ta ulin ndjeshm shpejtsin dhe cilsin e funksionit t tyre. Pikrisht Omega3 ka nj ndikim shum pozitiv n ruajtjen e jetgjatsis s ktyre qimeve dhe n nj far mnyre kjo ndikon indirekt n shmangien e plakjes s njeriut. Pra, me pak fjal, ata persona q kan m shum yndyra peshku n trup, i kan m t gjata telomeret. Shpjegimi pr kt sht se kjo lloj yndyre shkatrron oksidimin q sht nj nga faktort eroziv t t gjitha organeve t trupit t njeriut.

Ndihma pr zemrn

N Shtetet e Bashkuara, ata q kan kaluar probleme n zemr, kryesisht nj infarkt, marrin doza Omega3. Edhe sot, n nivel ndrkombtar ka nj marrveshje n lidhje me efektet pozitive q ka n zemr Omega3. Madje, sipas nj studimi, ka nj rnie t vdekshmris nga smundjet e zemrs tek ata persona q e prdorin kt lloj yndyre m rregullisht, krahasuar me ata q e prdorin n sasi m t vogl.

Kanceri

Nj nga arsyet e entuziazmit pr Omega3 sht edhe fakti q shum studiues mendojn se nj efekt parandalues Omega3 mund t ket edhe ndaj kancerit. Kshtu, sht marr n studim nj kampion grash pas menopauzs, t cilat u ndan n dy grupe, n ato q kishin marr nj sasi t konsiderueshme vaji dhe n ato q nuk e kishin marr. Pas disa vitesh u vu re se grat e grupit t par ishin m t prirura q t mos zhvillonin kancer, ndrsa t dytat kishin m shum prirje. Ky rezultat pati jehon n t gjith botn mjeksore, duke shtuar shum shpresat e parandalimit t smundjeve t tilla.

Depresioni

Deri m sot ka ekzistuar bindja q Omega3 mund t parandalonte deri n njfar mase depresionin dhe kjo bazohej kryesisht te vzhgimet epidemiologjike t profesorve t ndryshm, q zbuluan se depresioni n Gjermani ishte m i pakt n zonat bregdetare, pra aty ku njerzit konsumojn nj sasi m t madhe peshku se n zona t tjera. Por s fundmi, nj tez e till sht konfirmuar plotsisht.

#