Qiproja Veriore, Las Vegasi i Mesdheut
Njerzit e thekur t lojrave t fatit e adhurojn Qipron e Veriut, ku gjenden kazino ultramoderne, me shrbime luksoze dhe t huaj me t cilt mund t luash. Pr m tepr, n dark n rrug sheh vazhdimisht gra t bukura ruse. Plazhe t virgjra q n Mesdhe tani nuk shihen m. Syt e lodhur t aktorit t njohur t kinemas dhe teatrit turk rrfejn nett e pagjuma q artisti dhe miqt e tij, n mnyr t vazhdueshme, prej vitesh kalojn n Lefkosa, kryeqyteti i panjohur i nj pjese t ishullit, i cili n nivel ndrkombtar nuk ekziston, megjithat nj emr e ka: Republika Turke e Qipros s Veriut. Megjithat, pjesa qendrore e nj territori t ndar q nga vitet e Lufts s Ftoht, gjysma greke n Europ, gjysma tjetr turke, ende pezull pr shkak t pavendosmris ndrkombtare, sht sot Meka e re e lojrave t fatit.
T pasionuarit vijn nga do vend: nga Britania e Madhe, pr nga tradita dhe historia afr Qipros, ku n jug vazhdojn t funksionojn dy baza t rndsishme ushtarake angleze; nga Rusia, ku zbarkojn me pasion menaxhert e rinj me xhepat e fryr me euro dhe dollar; nga Turqia, ku do nat grupe burrash t do lloj moshe jan t lumtur q ta anashkalojn ligjin pr mbylljen e kazinove, ligj ky q u imponua n fundin e viteve nntdhjet nga Kryeministri islamik radikal, Necmettin Erbakan; nga Lindja e Mesme, q kan gjetur n Qipron mikpritse nj parajs pr evazionin fiskal; dhe n fund, nga vet pjesa greke e ishullit, kufirin e t cilit qipriott sot e kalojn lehtsisht m kmb me vetm nj dokument n dor, duke marr m pas nj taksi q pr vetm nj gjysm ore i on lart n Karpaz, nj zon dikur e pashkelur dhe sot e mbushur me resorte luksoze dhe hotele e kazino. “Ky nuk sht nj vend i varfr, si thon npr bot. Ky sht nj vend i pasur, dhe Qiproja greke sht akoma m e pasur. N t gjith ishullin, parat derdhen si lum. Ndr arsyet kryesore t ekonomis s lulzuar t ktij vendi mund t prmendim t part studentt. N Qipron e Veriut jan pes universitete, t rinjt jan me mijra, po ashtu edhe profesort. Ekonomia e mensave dhe dhomave me qira pr t rinjt sht n kulmin e saj. Pastaj, pas diplomimit, studentt qndrojn ktu pr t punuar. M pas jan kazinot: n Qipron e Veriut jan m shum se 40 t tilla. N Turqi jan t ndaluara, ndaj turqit organizohen n kt mnyr: marrin avionin e darks nga Stambolli, luajn deri n pes t mngjesit dhe kthehen srish me avionin e ors shtat. Pastaj jan edhe klubet e nats: ktu qarkullojn m shum se 1 mij vajza ruse, q n do 6 muaj i derdhin shtetit mes taksave dhe kontributeve rreth 5 mij dollar pr kok. N kazino shkojn politikant dhe mafian. Ka nga ata q shkojn me limuzin pr t pritur bosin e tyre n aeroportin Ercan. Bileta e fluturimit sht e paguar. T gjith vijn t lumtur pr t shpenzuar para pr hotelet, restorantet, vajzat. Motivi i fundit jan qytetart greko-qipriot. Kalojn kufirin, sepse ktu benzina kushton m pak dhe cigaret i gjen me nj t tretn e mimit t zakonshm.
Grat e tyre vijn pr t
pazare n kto an”, thot nj taksist pakistanez. Qiproja Veriore, pr t anashkaluar embargon ndrkombtare, s cils i sht nnshtruar pavarsisht mbshtetjes entuziaste t nnshtetasve t saj pr ribashkimin e ishullit n referendumin e vitit 2004 (q u "zhyt" pr shkak t JO-s s pjess greko-qipriote), mbshtetet pothuajse trsisht n kazinot dhe turizmin e sezonit t plazhit. Mes Lefkosas dhe Karpazit, shtpit e lojrave kan mbir njra pas tjetrs: “Club Acapulco”, “Galaxia”, “Celebrity Casino”. Bregu dikur i paprekur sht pushtuar nga vilat dhe hotelet luksoze. Nga t dhnat e Ministris s Turizmit sht llogaritur se industria e lojrave t fatit bn nj xhiro vjetore prej 15 milion eurosh. N 7 shtator, ylli i muziks, Rihanna, do t inauguroj me nj performanc t sajn “Fashion castle hotel”, nj hotel me 7 yje, partner i t cilit sht edhe themeluesi i “Fashion Tv”, Michel Adam. Gruaja e pronarit, turkut Yilmaz Bektashi, sht Miss Universi 2006, Zuleyka Rivera Mendoza, mikesh e kngtares. Mendohet se shprblimi i majm q do t’i takoj kngtares nga Barbadosi do t kap shifrn 1 milion dollar. E prditshmja e Stambollit, “Vatan”, shkruan se shou i Rihanna-s mund t ndihmoj pr ta promovuar Qipron Veriore n bot. Dshira e sponsorve t tij ishte q “Fashion hotel” pr nga bukuria mund t krahasohet me “Burj Al Arab Hotel” t Dubait n Emiratet e Bashkuara Arabe. Ajo q hoqi dor sht Jennifer Lopez, e cila, edhe pse e paguar mir, duhej t kishte mbajtur nj koncert n korrik pr t inauguruar kazinon luksoze t hotelit “Cratos” n qytezn e Kyrenias, n prvjetorin e zbarkimit t trupave turke n Qipro n vitin 1974, pas grushtit t shtetit grek kundr peshkopit Makarios. Edhe ktu kompleksi modern, i ndrtuar buz detit, nuk i kishte marr fare parasysh shpenzimet, vetm q inaugurimi i ksaj ngjarjeje t bnte buj. Por presioni i fort i lobit grek-qipriot, me nj fushat q ka koleksionuar dhjetra mijra protesta n “Facebook”, e bindi Lopez-in t trhiqej. Tani drejtuesit e hotelit krkojn 30 milion euro pr prishje imazhi. At dit, kreu i ri i porsazgjedhur i shtetit, konservatori Dervish Eroglu, i pranishm n ceremonin e hapjes s “Cratos”-it, premtoi se dshironte ta transformonte Republikn Turke t Qipros Veriore n nj Las Vegas t Mesdheut. N ishull, zgjidhja politike sht nj ndarje tashm e shndrruar n kronike dhe e prhershme. Shpresat pr ribashkimin, apo t paktn pr ripaqsimin mes dy pjesve t ishullit pas viteve shum t vshtira t lufts dhe prplasjeve, jan zbehur me dshtimin e negociatave koht e fundit mes dy krerve socialist t shteteve, Talat dhe Kristofias, t rinj n mosh krahasuar me brezin protagonist t konfliktit. N veri, n prill t vitit q kaloi, Talat humbi zgjedhjet presidenciale, i zvendsuar nga "fajkoi" Eroglu, i cili sht kundr bashkimit t ishullit. Si e quajn anglezt Qipron, "ishulli i ndrrave t humbura", mbetet kshtu pa nj zgjidhje dhe i ndar. Gjysma n Europ dhe gjysma nuk dihet se ku. Dhe pjesa m e harruar e tij, mes tingullit t fishave dhe netve t bixhozit mbi rulet, prpiqet t shptoj, qoft edhe duke luajtur me shpirtin e vet.