Pellazget dhe iliret
145Varre ne zemer146 145Pellazget dhe iliret ne Greqine e vjeter146 145Iliriciteti i maqedonasve146 145Orakulli i Dodones dhe epirotet I146 145Mbi arkeologjine e Dodones dhe te Epirit II146 si dhe 145Gjuha e epiroteve te vjeter146 jane titujt e veprave te historianit Arsim Spahiu per te cilet folen Ethem Ceku Jahja Drancolli dhe Muhamet Mala.
Ne kumtesen e tij Ethem Ceku me shume foli per biografine e Spahiut per te cilin tha se eshte i lindur ne vitin 1942 ne kryeqytetin shpirteror te shqiptareve ne Prizren.
147Duke qene nje hulumtues i vendosur dhe i palodhur ai arriti te shtroje te shqyrtoje dhe te argumentoje nje teze interesante ne shkrimet e tij gjuha e epiroteve te vjeter njekohesisht duke mbrojtur keshtu nje teze interesante delikate dhe komplekse karakterin etnik ilir dhe epirot148 tha Ceku.
Sipas tij perpjekjet e profesorit Arsim Spahiu per t146i argumentuar tezat e veta te paraqitura ne librat e tij si dhe ne shkrimet e tij publicistike jane te mbeshtetura ne te dhenat e pranueshme dhe te qendrueshme te cilat te sistemuara me kujdesin e nje kerkimtari shkencor jane edhe te dokumentuara.
Nderkaq historiani Jahja Drancolli tha se pellazget dhe problemi pellazgjik eshte nje ceshtje teper e veshtire dhe e ngaterruar. Sipas tij bibliografia per kete problem eshte shume e gjere pasi qe jane ngritur teza e kunderteza nganjehere te cuditshme e te pabesueshme.
147Duke shfrytezuar rezultate te kerkimeve te dijetareve te ndryshem pra duke krahasuar te dhenat burimore mitologjike historike arkeologjike e linguistike Spahiu ben nje dokumentim te pasur me ane te shtojcave gjenealogjike hartave tabelave te cilat i plotesojne mire qe te kater titujt qe jemi duke i promovuar148 tha Drancolli.
Referuesi tjeter historiani Muhamet Mala tha se studiuesi profesor Arsim Spahiu ka pasur guximin e luftetarit por edhe diturine e mjaftueshme te shkencetarit qe te ballafaqohet me njerin prej problemeve me kontradiktore te lashtesise se Ballkanit dhe me gjere me problemin pellazgjik por edhe ate te ilireve maqedonasve dhe epiroteve.
147Autori edhe pse punen e vet hulumtuese dhe shkencore e ka ndare ne disa vepra ato prapeseprape ne vete perbejne nje teresi permbajtjesore dhe tematike te nderlidhur duke qendruar kesisoj si nje vellim i vetem. Autori i eshte qasur shtjellimit te problemit ne fjale nga koncepti multidiciplinar duke u mbeshtetur ne punen e dijetareve te ndryshem duke bere krahasime dhe duke pruar perfundime qe shpesh bine ndesh me tezat tradicionale te cilat kur behet fjale per pellazget sado qe kete qyteterim e njohin si jogrek prapeseprape e inkuadrojne ne qyteterimin helenik duke mos i permendur nganjehere fare pellazget dhe iliret148 tha Mala.
Ne fund foli edhe vet autori i librit i cili duke i pershendetur te pranishmit me grusht sikurse ne kohen e Enverit tha se emeruesi i perbashket i ketyre librave dhe shkrimeve qe ka botuar neper gazeta eshte bashkimi kombetar.