Perplasja e civilizimeve te Turqise Nga Soner Cagaptay*
Nga koha kur Partia per Drejtesi dhe Zhvillim mori pushtetin ne vitin 2002, politika e jashtme e Turqise ka ndryshuar per 180 shkalle. Lidhjet e fuqishme te ketij vendi me Shtetet e Bashkuara dhe Izraelin jane dobesuar, bisedimet per anetaresim me Bashkimin Evropian jane bllokuar, ndersa Ankaraja ka dale ne mbrojtje te programit berthamor te Iranit. Shkaku i kesaj kthese eshte shume i thjeshte: kryeministri Rexhep Taip Erdogan dhe qeveria e tij besojne se Samuel Huntington ka pasur te drejte dhe se kemi te bejme me perplasjen e civilizimeve.
Por, ata jane ne anen e islamisteve, jo te Perendimit. Per Partine e Drejtesise "lidhjet tradicionalisht te fuqishme me Perendimin paraqesin nje proces te tjetersimit". Ky eshte nje citat nga analiza "Thellesia strategjike" e ministrit te Jashtem turk, Ahmet Davutoglu.
Perendimi mund te beje pak per te ndryshuar politiken e jashtme te Partise per Drejtesi dhe Zhvillim. Ne fakt disa politikeberes ne Uashington dhe ne qendrat evropiane pa vetedije kane ndikuar ne ngritjen e kesaj politike.
Duke besuar se partia e reformuar islamiste per Drejtesi dhe Zhvillim mund te behej ure lidhese ndermjet Perendimit dhe vendeve myslimane, ata kane promovuar Qeverine e Turqise si ndermjetesues special ne rajon dhe e kane kursyer nga kritiket qe ishin te shqetesuar per orientimin e saj ne planin e politikes se jashtme.
Te lejosh nje katalizator te tille islamist ne konfliktin e Lindjes se Mesme prodhon rezultate shkaterruese. Per faktin qe Partia per Drejtesi dhe Zhvillim sheh kudo perplasje civilizimesh, ajo nuk mund te jete ndermjetesuese e paanshme.
Kur Partia per Drejtesi dhe Zhvillim ishte lejuar te ndermjetesonte ndermjet Hamasit dhe autoriteteve palestineze ose Shteteve te Bashkuara dhe Iranit, ajo ishte bere tribune per palen islamiste duke dale ne mbrojtje te tyre.
Tete vjet pas pushtetit dominant dhe autoritar te Partise per Drejtesi dhe Zhvillim, shume turq tash boten e shohin nen prizmin e islamisteve dhe perplasjes se civilizimeve.
Perendimi duhet te ballafaqohet me realitetin, sepse me gjithe anetaresine ne NATO, Turqia nen udheheqjen e Partise per Drejtesi dhe Zhvillim nuk mund te konsiderohet edhe me tej aleat i Perendimit.
Ne perpjekjen per te frenuar ndikimin islamist te Partise per Drejtesi dhe Zhvillim jo vetem ne Turqi, por edhe ne rajon, Perendimi duhet t'i mohoj Qeverise se Erdoganit ndikimin dhe prestigjin qe vjen si pasoje e promovimit te saj si ndermjetesues rajonal.
Eshte koha qe lideret perendimore ta distancojne vetveten nga Ankaraja.
* "The Wall Street Journal"