Plazhi dhe rreziqet
N fillim mund t duket mbrekullia vet: deti, dielli, rra, nj shezlong dhe nj adr me ngjyra. Pushimet jane ato q ke pritur, nj koh e vrtet relaksi. Q mund t'i prish ndoshta vetm nj shi i paparashikuar. Apo edhe vet ai det, ajo rr edhe ai diell. Sepse, pikrisht aty n mes t asaj q t ngjan me nj mbrekulli, fshihen edhe rreziqet. Mund t digjesh pr shembull: ngjyra okollat, aq e lakmuar, rrezikon t mos arrihet dot dhe n vend t saj ta gjesh veten me flluska apo djegie. Por mund edhe t ifektohesh, dhe nuk sht aspak e vshtir q kjo t ndodh. N rr, n uj, madje edhe aty, n shezlong duke marr rrezet e arta t diellit.
Pasojat q mund t shfaqen jan disa probleme t vogla shndetsore q lidhen me lkurn,t cilat vijn nga njohuria e dobt e njerzve q kan pr shndetsin n prgjýthsi po dhe p disa fakto patologjik t cil dmtojn rnd lkurn.Shum prej ktyre problemeve varen nga faktori mjedis,lidhja diell-det-rr.
Disa afeksione t lkurs q mund t shfaqen gjat pushimeve n plazh.
Dielli krahas efektit poztiv q influecon n shndetin e njeriut mund t bhet shkak pr disa patologji kutane,q vijn nga ekspozimi pa kriter ndaj rrezeve ultra violet dhe sidomos ato infra t kuqe,t cilat hasen nga ora 10 e mngjesit deri n orn 16 pasdite.Pr kt shpesh kshillohet mbrojtja ndaj ktyre rrezeve duke evituar kshtu qndrimin pr or t gjata n diell dhe prdorimin e produkteve mbrojts.
Patologjia m e shpesht n kto raste sht Dermatiti Solar si dhe Combustoni i grads s par,q manifestohet me skuqje,nxehje,dhimbje t lkurs.Kjo sht e theksuar tek fmijt dhe lkurat me m pak melanin(biondt).
Nj rrezik tjetr q haset gjat ekspozimit ndaj rrezeve ultraviolet apo infra t kuqe sht edhe acarimi i nishaneve,si dhe pigmenteve t tjera t vogla t lkurs.Kto t fundit jan element t dyshimt pr melaunoma (tumor malinj pigmentit melanin) duke aktivizuar kshtu qelizat malinje t ktyre elementve.Ky sht nj problem pr t cilin sht folur shum nga mjekt dermatolog dhe onkolog.
Deti ve knaqsive t shumta q na fal rrall her mund t bhet shkak edhe pr dalje e elementve alergjik t lkurs. Kto element vihen n dukje tek njerzit n formn e purave t kuqe t vogla q shpesh provokojm kruajtje dhe bezdisin personin.
Kto dermatite alergjike mund t lindin gjat kontaktit t lkurs n uj,me ndonj alg apo bim tjetr ku ai/ajo person ka alergji ndaj ktyre agjentve bimor.Shkok pr shfaqjen e ktyre dermatiteve alergjik bhen lnd t ndryshme kimikate,tsjella n dete nga lumenjt apo prrenjt q derdhen aty.
Ve t tjerave nuk prjashtohen gjithashtu edhe infeksionet purulente t lkurs.Kto lnd prve fenomeneve kutane,influencojn n mbylljen e poreve te lekures(kur bien ne kontakt me lekuren)duke favorizuar keshtu shfaqjen e folikuliteve apo ralle here edhe furunkulave. Rreziku me i madh per shfaqjen e tyre ndodh nese mbas daljes nga deti nuk behet shplarja e shpejt.
Edhe nga rra n plazhe mund t merren disa infeksione te lekures kryesisht ato mukotike qe i marrim n rr apo n ambiente t tjera t plazhit,qofshin ato sportive apo gjetiu ku persona te semure me epidermofite te kembeve kane leshuar mucetat.
Si infeksion me te rendesishem mykotik mund te permendim epidermofitin e kembeve,infeksion ky qe merret edhe nga veshka e shapkave te plazhit te personave te tjere qe kane kete patologji.Semundja shkaktohet nga agjente infeksioz mykotik te quajtur epidermofitone qe jane te llojeve te ndryshem dhe ndodhen ne lekuren e ketyre personave.
Epidermofitia e kembeve paraqitet me skuqje ne mes te gishterinjve ,rrjepjen dhe kruarje te tyre.Ne rastet kur semundja avancon mund te infektohet e gjýthe shputa dhe anash kembes.Keta te semure leshojne bashke me peteza te holla te vogla te lekures se kembeve te semura dhe micele epidermafitonesh ne toke,shapka,shezlonge etj.
Pityriasis versicolor eshte nje tjeter infeksion mykotik siperfaqesor qe mendohet se mund te merret edhe ne plazh dhe shkaktohet nga nje agjent mykotik i quajtur malassezia furfur.Kjo semundje e lekures paraqitet me njolla te zbardhura mbi lekuren e shpatullave, gjoksit, kraheve dhe qafes.Mund te gjendet ne vatra te vogla te veuara apo dhe te bashkuara qe marrin formen e hartes.Nganjehere keto vatra jane me te pigmentuara se lekura e shendoshe.Disa njerez keto njolla ose vatra i quajne gabimisht si mungese vitaminash duke e konfonduar si vitiligon.Edhe pse studimet mbi kete dermatoze mykotike nuk kane formuar akoma karakterin kontagjoz (infektiv),perseri mendohet se kete infeksion mund ta marresh ne plazh gjate fshirjes se trupit me peshqir "kolektiv" apo shezlonge.Gjithashtu nje mundesi tjeter jane dhe dyshet e shpeshta tek persona seborroike,duke e bere keshtu lekuren te pershtatshme per te marre pitirosporonet.
Si perfundim vlen te permend dhe nje infeksion tjeter qe mund te merret ne plazh.Eshte fjala per scabies e shkaktuar nga sarcoptes (acarues),scabie eshte nje parazit mjaft i vogel qe nuk shihet me sy.Infektimi behet nga fjetja ne jasteket (ndoshta dhe te pastra) por qe kane fjatur nje ore ose nje nate me pare persona te infektuar me kete parazit,duke i leshuar keto te fundit ne arafe.Personi "viktime" mund te infektohet menjehere sapo shtrihet per te fjetur ne keto jastek.
Semundja manifestohet me te kruara te shumta te trupit kryesisht bark,krahe,siperfaqe ku lekura eshte me e holle.Ne keto zona dalin purra te vogla te kuqe sa koka e gjilperes ifte-ifte. Kruarja dhe shqetesimi prej tyre ndodh kryesisht naten. Te gjitha keto patologji te lekures qe permenda me siper duhen pasur parasysh nga do person qe shkon per pushime ne plazh,ne menyre qe ne nje fare mase ti shmanget ketyre infeksioneve apo afeksioneve te lekures,duke mos u larguar keshtu nga plazhet me patologji te ketilla.
Pasojat q mund t shfaqen jan disa probleme t vogla shndetsore q lidhen me lkurn,t cilat vijn nga njohuria e dobt e njerzve q kan pr shndetsin n prgjýthsi po dhe p disa fakto patologjik t cil dmtojn rnd lkurn.Shum prej ktyre problemeve varen nga faktori mjedis,lidhja diell-det-rr.
Disa afeksione t lkurs q mund t shfaqen gjat pushimeve n plazh.
Dielli krahas efektit poztiv q influecon n shndetin e njeriut mund t bhet shkak pr disa patologji kutane,q vijn nga ekspozimi pa kriter ndaj rrezeve ultra violet dhe sidomos ato infra t kuqe,t cilat hasen nga ora 10 e mngjesit deri n orn 16 pasdite.Pr kt shpesh kshillohet mbrojtja ndaj ktyre rrezeve duke evituar kshtu qndrimin pr or t gjata n diell dhe prdorimin e produkteve mbrojts.
Patologjia m e shpesht n kto raste sht Dermatiti Solar si dhe Combustoni i grads s par,q manifestohet me skuqje,nxehje,dhimbje t lkurs.Kjo sht e theksuar tek fmijt dhe lkurat me m pak melanin(biondt).
Nj rrezik tjetr q haset gjat ekspozimit ndaj rrezeve ultraviolet apo infra t kuqe sht edhe acarimi i nishaneve,si dhe pigmenteve t tjera t vogla t lkurs.Kto t fundit jan element t dyshimt pr melaunoma (tumor malinj pigmentit melanin) duke aktivizuar kshtu qelizat malinje t ktyre elementve.Ky sht nj problem pr t cilin sht folur shum nga mjekt dermatolog dhe onkolog.
Deti ve knaqsive t shumta q na fal rrall her mund t bhet shkak edhe pr dalje e elementve alergjik t lkurs. Kto element vihen n dukje tek njerzit n formn e purave t kuqe t vogla q shpesh provokojm kruajtje dhe bezdisin personin.
Kto dermatite alergjike mund t lindin gjat kontaktit t lkurs n uj,me ndonj alg apo bim tjetr ku ai/ajo person ka alergji ndaj ktyre agjentve bimor.Shkok pr shfaqjen e ktyre dermatiteve alergjik bhen lnd t ndryshme kimikate,tsjella n dete nga lumenjt apo prrenjt q derdhen aty.
Ve t tjerave nuk prjashtohen gjithashtu edhe infeksionet purulente t lkurs.Kto lnd prve fenomeneve kutane,influencojn n mbylljen e poreve te lekures(kur bien ne kontakt me lekuren)duke favorizuar keshtu shfaqjen e folikuliteve apo ralle here edhe furunkulave. Rreziku me i madh per shfaqjen e tyre ndodh nese mbas daljes nga deti nuk behet shplarja e shpejt.
Edhe nga rra n plazhe mund t merren disa infeksione te lekures kryesisht ato mukotike qe i marrim n rr apo n ambiente t tjera t plazhit,qofshin ato sportive apo gjetiu ku persona te semure me epidermofite te kembeve kane leshuar mucetat.
Si infeksion me te rendesishem mykotik mund te permendim epidermofitin e kembeve,infeksion ky qe merret edhe nga veshka e shapkave te plazhit te personave te tjere qe kane kete patologji.Semundja shkaktohet nga agjente infeksioz mykotik te quajtur epidermofitone qe jane te llojeve te ndryshem dhe ndodhen ne lekuren e ketyre personave.
Epidermofitia e kembeve paraqitet me skuqje ne mes te gishterinjve ,rrjepjen dhe kruarje te tyre.Ne rastet kur semundja avancon mund te infektohet e gjýthe shputa dhe anash kembes.Keta te semure leshojne bashke me peteza te holla te vogla te lekures se kembeve te semura dhe micele epidermafitonesh ne toke,shapka,shezlonge etj.
Pityriasis versicolor eshte nje tjeter infeksion mykotik siperfaqesor qe mendohet se mund te merret edhe ne plazh dhe shkaktohet nga nje agjent mykotik i quajtur malassezia furfur.Kjo semundje e lekures paraqitet me njolla te zbardhura mbi lekuren e shpatullave, gjoksit, kraheve dhe qafes.Mund te gjendet ne vatra te vogla te veuara apo dhe te bashkuara qe marrin formen e hartes.Nganjehere keto vatra jane me te pigmentuara se lekura e shendoshe.Disa njerez keto njolla ose vatra i quajne gabimisht si mungese vitaminash duke e konfonduar si vitiligon.Edhe pse studimet mbi kete dermatoze mykotike nuk kane formuar akoma karakterin kontagjoz (infektiv),perseri mendohet se kete infeksion mund ta marresh ne plazh gjate fshirjes se trupit me peshqir "kolektiv" apo shezlonge.Gjithashtu nje mundesi tjeter jane dhe dyshet e shpeshta tek persona seborroike,duke e bere keshtu lekuren te pershtatshme per te marre pitirosporonet.
Si perfundim vlen te permend dhe nje infeksion tjeter qe mund te merret ne plazh.Eshte fjala per scabies e shkaktuar nga sarcoptes (acarues),scabie eshte nje parazit mjaft i vogel qe nuk shihet me sy.Infektimi behet nga fjetja ne jasteket (ndoshta dhe te pastra) por qe kane fjatur nje ore ose nje nate me pare persona te infektuar me kete parazit,duke i leshuar keto te fundit ne arafe.Personi "viktime" mund te infektohet menjehere sapo shtrihet per te fjetur ne keto jastek.
Semundja manifestohet me te kruara te shumta te trupit kryesisht bark,krahe,siperfaqe ku lekura eshte me e holle.Ne keto zona dalin purra te vogla te kuqe sa koka e gjilperes ifte-ifte. Kruarja dhe shqetesimi prej tyre ndodh kryesisht naten. Te gjitha keto patologji te lekures qe permenda me siper duhen pasur parasysh nga do person qe shkon per pushime ne plazh,ne menyre qe ne nje fare mase ti shmanget ketyre infeksioneve apo afeksioneve te lekures,duke mos u larguar keshtu nga plazhet me patologji te ketilla.