Politika Kosovare po i vesh t mbathurat
Pikpamjet e disa popujve lidhen edhe me prvojat historike, ashtu edhe historiku qoft i gjat i prvojs s kombit ton respektivisht popullit kosovar sht i bujshm dhe me plot skakrific dhe vetflijim. Edhe tani n shekullin XXI shqiptart ende jan duke krkuar dhe duke u prpjekur pr ti realizuar aspiratat e tyre dhe njkohsisht jan duke krkuar q vullneti i tyre historik t realizohet.
Tani si kurdoher elita jon q prfaqson vullnetin ka filluar t kuptoj q pa nj veshje t politiks me vetveten nuk mund t shrohet epidemia e truallit t saj me mjaft plag, kjo veshje e politiks kosovare me vetveten sht nje tregues i nj ideniteti q ata duhet urgjentisht ta veshin e ky sht identiteti historik dhe uniform i popullit dhe elits politik n Kosov.
Patologjia politike q ka ekzistuar dhe ende ka shenja edhe sot, duhet menjanuar dhe shruar duke matur impulset e dhe veprimet e qeverisjes s deritanishme dhe angazhimit q Kosova t ec drejt rrugs s saj t arsyeshme t pavarsis dhe integrimit n strukturat euroatlantike, gjithashtu ata duhet ti ikin impulseve fminore dhe instikteve kafshore n mnyr q t prmbushet historia dhe t vuloset prpjekja e madhe e t gjithve n historin e popullit shqiptar n prgjithsi. Kshtu q tani nga elita politike kosovare krkohet nj dimension m i fuqishm si dhe nj shkall m e lart harmonizimi qllimesh interesash dhe vlerash ashtu q historia t mos i vret dhe t mos shkruhet mbrapsht ashtu sic shkruajn serbt historin dhe emeocionet dhe ndjenjat duhet t ikin njher e prgjithmon n mes t popullit t Kosovs sepse do ishte nj dm i madh n qoft se jetohet me to.
Populli dhe elita politike duhet t ekzistoj natyrshm dhe t veproj natyrshm brenda rrugve q jan hapur. Asnj rrug tjetr nuk duhet krkuar prve atyre q jan trasuar nga historia jon e lavdishme dhe mjaft domethnse edhe pr botn perndimore.Tani sht koh q elita politike Kosovare duhet t inicoj dhe t sforcoj n mnyr t vetdijshme proceset q do t ojn drejt nj integrimi m t fuqishm t gjithve dhe t gjith kapaciteteve ekzsituese n mnyr q t ecet derejt nj hapi m t madh, drejt s ardhmes, sepse n t kundrtn shoqria do jet n pozicionin e nj tisi t padijes dhe prgjumjes n t gjitha kanalet e jets brenda bashksis s shteteit t ardhshm t Kosovs.
Mirpo si duket tani, n kt proces dhe pas daljes s zgjedhsve nga populli dhe duke shpresuar n nj qeverisje m afr qytetarve, mund ti vihen re dy procese paralele t cilve njehrsh jan edhe treguesit themelor t ndryshimeve: tani kemi t bjm me politik praktike dhe t qeverisurit praktik, si dhe m nj shkoqitje t madhe t t gjitha elementeve q kan ekzistuar m hert nga politika kosovare. Gjithashtu pas nj periudhe t gjat t politis pa t mbathura tani shenjat jan duke treguar se politika kosovare po i vesh t mbathurat dhe zemrpuln po e bn zemr fort ndrsa dilemn e t burgosurit dhe t mbetejes n harreses po e kthen s bashku m bashksin ndrkombtare n liri dhe vetdije pr t ndrtuar dhe pr t par dritn e s ardhmes.
Ndrsa duke shikuar t ardhmen dhe duke
prpjekje t vazhdueshme dhe duke matur punn me mundsit dhe kapacitetet q ka Kosova, elita politike Kosovare duhet q tani n kt proces t kontribuoj m shum n ndrtimin e dy shtyllave shum t rndsishme n proceset e jetsimit t shtetit dhe t ardhmris s Kosovs e ato jan kapaciteti veprues dhe kapaciteti ndikues. Pa kto dy shtylla nuk ka angazhim dhe veprimtari t rndsishme n historin e ndrtimit t shtetit t Kosovs, prndryshe do mund t jemi nj shtet i al mu n mes t Europs.
Dhe krejt n fund mund thuhet se procesi i zgjidhjes s satusit historik t Kosovs sht nj prov e padyshimt e t gjitha prvojave t deritashme dhe duke marr pr baz t gjith ato q u than m lart n mund t krijojm nj shtrat t fuqishm integrues dhe nj shtet t mirfillt demokratik dhe prosperues n t cilin nuk do mund t kishte vend q ndonjher t futen hutime, tendosje, ngrirje dhe elemente tjera turbulluese.
Ndrsa sa i prket sovranitetit edhe pse ai sht atributi m i madh i nj shteti dhe promotor pr t ecur n drejtimin e duhur, ne si shtet i ardhshm duhet t kuptojm se tani ska dyshim se pamja e bashksis ndrkombtare po ndryshon dhe kjo sht pr t mir t bots demokratike dhe lufts ndaj t gjitha dukurive t kqija sic sht terrorizmi, luftrat fetare, etnike etj n t gjith globin. Nga kjo mund t themi se pr Kosovn po afrohet asti i shkputjes nga e kaluara dhe sic mund t shihet tani Kosova sheh t vetmen rrugdalje, at t shpalljes s pavarsis nga institucionet e saj.
*Autori sht magjistr n Marrdhnie Ndrkombtare dhe Diplomaci
Tani si kurdoher elita jon q prfaqson vullnetin ka filluar t kuptoj q pa nj veshje t politiks me vetveten nuk mund t shrohet epidemia e truallit t saj me mjaft plag, kjo veshje e politiks kosovare me vetveten sht nje tregues i nj ideniteti q ata duhet urgjentisht ta veshin e ky sht identiteti historik dhe uniform i popullit dhe elits politik n Kosov.
Patologjia politike q ka ekzistuar dhe ende ka shenja edhe sot, duhet menjanuar dhe shruar duke matur impulset e dhe veprimet e qeverisjes s deritanishme dhe angazhimit q Kosova t ec drejt rrugs s saj t arsyeshme t pavarsis dhe integrimit n strukturat euroatlantike, gjithashtu ata duhet ti ikin impulseve fminore dhe instikteve kafshore n mnyr q t prmbushet historia dhe t vuloset prpjekja e madhe e t gjithve n historin e popullit shqiptar n prgjithsi. Kshtu q tani nga elita politike kosovare krkohet nj dimension m i fuqishm si dhe nj shkall m e lart harmonizimi qllimesh interesash dhe vlerash ashtu q historia t mos i vret dhe t mos shkruhet mbrapsht ashtu sic shkruajn serbt historin dhe emeocionet dhe ndjenjat duhet t ikin njher e prgjithmon n mes t popullit t Kosovs sepse do ishte nj dm i madh n qoft se jetohet me to.
Populli dhe elita politike duhet t ekzistoj natyrshm dhe t veproj natyrshm brenda rrugve q jan hapur. Asnj rrug tjetr nuk duhet krkuar prve atyre q jan trasuar nga historia jon e lavdishme dhe mjaft domethnse edhe pr botn perndimore.Tani sht koh q elita politike Kosovare duhet t inicoj dhe t sforcoj n mnyr t vetdijshme proceset q do t ojn drejt nj integrimi m t fuqishm t gjithve dhe t gjith kapaciteteve ekzsituese n mnyr q t ecet derejt nj hapi m t madh, drejt s ardhmes, sepse n t kundrtn shoqria do jet n pozicionin e nj tisi t padijes dhe prgjumjes n t gjitha kanalet e jets brenda bashksis s shteteit t ardhshm t Kosovs.
Mirpo si duket tani, n kt proces dhe pas daljes s zgjedhsve nga populli dhe duke shpresuar n nj qeverisje m afr qytetarve, mund ti vihen re dy procese paralele t cilve njehrsh jan edhe treguesit themelor t ndryshimeve: tani kemi t bjm me politik praktike dhe t qeverisurit praktik, si dhe m nj shkoqitje t madhe t t gjitha elementeve q kan ekzistuar m hert nga politika kosovare. Gjithashtu pas nj periudhe t gjat t politis pa t mbathura tani shenjat jan duke treguar se politika kosovare po i vesh t mbathurat dhe zemrpuln po e bn zemr fort ndrsa dilemn e t burgosurit dhe t mbetejes n harreses po e kthen s bashku m bashksin ndrkombtare n liri dhe vetdije pr t ndrtuar dhe pr t par dritn e s ardhmes.
Ndrsa duke shikuar t ardhmen dhe duke
prpjekje t vazhdueshme dhe duke matur punn me mundsit dhe kapacitetet q ka Kosova, elita politike Kosovare duhet q tani n kt proces t kontribuoj m shum n ndrtimin e dy shtyllave shum t rndsishme n proceset e jetsimit t shtetit dhe t ardhmris s Kosovs e ato jan kapaciteti veprues dhe kapaciteti ndikues. Pa kto dy shtylla nuk ka angazhim dhe veprimtari t rndsishme n historin e ndrtimit t shtetit t Kosovs, prndryshe do mund t jemi nj shtet i al mu n mes t Europs.
Dhe krejt n fund mund thuhet se procesi i zgjidhjes s satusit historik t Kosovs sht nj prov e padyshimt e t gjitha prvojave t deritashme dhe duke marr pr baz t gjith ato q u than m lart n mund t krijojm nj shtrat t fuqishm integrues dhe nj shtet t mirfillt demokratik dhe prosperues n t cilin nuk do mund t kishte vend q ndonjher t futen hutime, tendosje, ngrirje dhe elemente tjera turbulluese.
Ndrsa sa i prket sovranitetit edhe pse ai sht atributi m i madh i nj shteti dhe promotor pr t ecur n drejtimin e duhur, ne si shtet i ardhshm duhet t kuptojm se tani ska dyshim se pamja e bashksis ndrkombtare po ndryshon dhe kjo sht pr t mir t bots demokratike dhe lufts ndaj t gjitha dukurive t kqija sic sht terrorizmi, luftrat fetare, etnike etj n t gjith globin. Nga kjo mund t themi se pr Kosovn po afrohet asti i shkputjes nga e kaluara dhe sic mund t shihet tani Kosova sheh t vetmen rrugdalje, at t shpalljes s pavarsis nga institucionet e saj.
*Autori sht magjistr n Marrdhnie Ndrkombtare dhe Diplomaci