Prona tek i zoti apo tek ai qe e punon
A do te jene te dhenat e perftuara nga ky projekt baze per anullimin apo mbetjen ne fuqi te ligjit 7501 qe veproi edhe ne kete zone turistike duke e ndare pronen sipas parimit toka i perket atij qe e punon Kane kaluar rreth 20 vjet nga zbatimi Ligji 7501. Ne kete hark kohor ai ka deshmuar se nuk realizoi dot nje nga te drejtat themelore te njeriut pronen tek i zoti.
Irini Bua banore ne zonen e bregdetit te Jonit thote se zbatimi i tij u shoqerua edhe me abuzime qe renduan situaten e pronareve te ligjshem. Ajo u eshte drejtuar Gjykatave per te marre pronen e saj te grabitur me dokumenta te fallsifikuara shte abuzuar ne mase. Jane vjedhur me mijera metra. Jane vene ne grindje fshataret me njeri-tjetrin. Jane krijuar konflikte sociale qe mund te arrijne deri ne vrasje. eshtja ime eshte tani ne Gjykaten e Kasacionit. Po kerkoj drejtesi. Dhe dua te besoj qe ka drejtesi thote Irini Bua.
Per te bere drejtesi duket se synon te kontriboje edhe projekti i BE per regjistrimin e pronave ne zonen e bregdetit te Jonit qe shtrihet nga Llogaraja deri ne kufi me Greqine. Ky projekt menaxhohet nga OSBE dhe eshte financuar me 1 5 milion euro nga BE dhe 186 mije euro te tjera nga SHBA Republika eke Zvicra dhe Greqia. Realizimi i tij ka te beje me mbledhjen e te gjitha dokumentave ligjore qe kane banoret e kesaj zone lidhur me pronat e tyre. Ne proces merr pjese edhe Shoqata Bregdeti qe mbron interesat e pronareve te ligjshen te kesaj zone. Thoma Rusha anetar i kryesise se kesaj shoqate shpjegon se cilat dokumenta konsiderohen te vlefshme per te paraqitur pretendimet per pronat Do te merren ne konsiderate dokumentat e Kadastres se vitit 1946- 1952 dhe cdo lloj dokumenti arkivor i kohes se Zogut. Po keshtu ato te para reformes agrare te vitit 1946 thote Z. Rusha.
Proces transparent dhe perfshires
Bildunterschrift Fusha prane Sarandes me malin Gjere ne sfond.
John Keefe juristi kontraktuar nga OSBE per te menazhuar kete projekt thote per programin shqip te DW se procesi i mbledhjes se dokumentave do160 te jete transparent dhe perfshiresshte nje situate e nderlikuar nje situate qe nuk eshte bardh e zi. Njerezit jane te zhgenjyer ngaqe ka patur mungese transparence. Perqasja e OSBE ne kete projekt eshte te beje te mundur qe ai te jete i hapur dhe transparent160 ku njerezit te paraqesin dokumentat dhe pretendimet e tyre dhe te marrin pjese ne kete process sa me shume qe te jete e mundur qe gjithkush te shohe sesi ai po ecen cfare pretendimesh ka secili thote Z. John Keefe.
Te gjitha te dhenat dhe dokumentat per pronesine e tokes bujqesore do te vendosen ne nje sistem te menaxhueshem gje qe do tu jape mundesi grupeve te interesit te dialogojne dhe te shohin se ku qendrojne problemet thekson John Keefe.
Projekti i BE dhe Ligji 7501
Zbatimi nga OSBE i ketij projekti ve ne diskutim edhe fatin e ligjit 7501.
Shoqata Bregdeti i bashkohet qendrimit te shoqates Pronesi me drejtesi dhe kerkon anullimin e tij.160 Argumenti kryesor eshte neni 45 i Kushtetutes i cili te drejten e prones e sanksionon vetem kur ajo fitohet permes dhurimit trashegimise apo blerjes. Thoma Rusha anetar i kryesise se shoqates Bregdeti thote per programin shqip te DW se ligji 7501 me parimin e tij toka i takon atij qe e punon nuk respekton Kushtetuten. Ky ligj bie ndesh me Kushtetuten e Republikes se Shqiperise. Ligji 7501 nuk ka me fuqi te veproje. Ai nuk mund as te retushohet sepse bie ndesh160 me Kushtetuten.
Bildunterschrift Groszligansicht des Bildes mit der Bildunterschrift
Juristi John Keefe menaxher i projektit te BE160 mendon se situata ne terren sugjeron kompromisin Nuk ka nje konsensus per ligjin 7501.160 Ka nje spekter qendrimesh ndaj ketij ligji. Ka nga ata qe e kundershtojne ne parim ligjin 7501 dhe kerkojne kthimin e te gjithe tokes bujqesore qe eshte prona e tyre. Te tjere e konsiderojne ligjin si nje160 zgjidhje te arsyeshme nisur nga kushtet e Shqiperise ne vitin 1991. Keta e mbeshtesin ligjin por kundershtojne abuzimet qe jane bere ne zbatimin e tij. Nese do ta krahasoja zgjidhjen e situates se pronesise ne kete zone me nje loje ku njera pale fiton gjithshka dha pala tjeter humb gjithcka do te thoja qe kjo nuk con ne zgjidhje te qendrushme pasi duhet te kete konsensus dhe kompromis.
OSBE jep sugjerime autoritetet shteterore shqiptare marrin vendime
Procesi teknik i mbledhjes dhe menaxhimit te dokumentave ligjore te160 pronareve te ligjshem ne zonen e bregdetit te Jonit perfundon ne dhjetor te ketij viti. Ne perfundim te tij OSBE do te jape rekomandimet e saj per zgjidhjen e ceshtjes se pronesise160 ne kete zone te njohur edhe si Riviera e Shqiperise.Marrja e vendimeve eshte ne dore te institucioneve shteterore shqiptare. Ajo qe OSBE u thote pronareve ne zonen e bregdetit te Jonit eshte nese keni pretendime per pronesi mbi token sillni cdo dokument qe keni OSBE do ti mbledhe keto dokumenta ne nje process transparent dhe gjitheperfshires do t i menaxhoje ato permes nje perqasjeje teknike ne menyre qe vendimmarresit ne Shqiperi te shohin se cila eshte situata aktuale ne terren. Ne fund te fundit eshte pergjegjesia e institucioneve shteterore te marrin vendimet perfundimtare thote John Keefe.160
Opcionet e shoqates Bregdeti
Por shoqata Bregdeti e pronareve ka percaktuar tanime zgjidhjet per te cilat ajo si pjese e procesit do te luftoje te realizohen.Tu jepet toka pronareve te ligjshem ne baze te dokumentave qe ata disponojne te kompensohen me toka ne pronesi te shtetit ata pronare legjitime kur nje pjese e prones se tyre eshte zene nga ndertime ilegale dhe se fundi ata banore rezidente ne bregdetin e Jonit qe trashegojne nga prinderit e tyre me pak toke nga sa kane nevoje per te jetuar te kompensohen me toka ne pronesi te shtetit ne bregdetin e Jonit pasi160 keto toka po perdoren tani vetem per qellime turistike thote Thoma Rusha.
Dhenia e titujve te pronesise ne kete zone me potenciale te larta turistike do te zgjidhe edhe ngercin e investitoreve te huaj qe ngurrojne te investojne ne kushtet aktuale.160160
Autor Ani Ruci
Redaktoi Angjelina Verbica
160