Pse Afrika nuk mund të merrte një marrëveshje urgjente për thatësirën?

Afrika është goditur nga 14 thatësira ekstreme vetëm në dy vitet e fundit – shumë më tepër se çdo kontinent tjetër – dhe OKB-ja po paralajmëron se rreth 20 milionë njerëz janë në rrezik në Afrikën Lindore këtë vit pasi shirat dështuan edhe një herë, shkruan BBC News.

Pra, ishte e përshtatshme që Bregu i Fildishtë të priste samitin e këtij muaji të thirrur nga OKB-ja mbi efektet shkatërruese të tre D-ve – thatësira, shkretëtirëzimi dhe degradimi i tokës.

Megjithatë, nuk u arrit shumë në takimin dy-javor në Abidjan për të trajtuar këto kriza.

Shumë vende afrikane argumentuan për një marrëveshje globale ligjërisht të detyrueshme për të trajtuar thatësirat – diçka si protokolli i Kiotos i nisur në 1997 për të ulur emetimet e karbonit, thanë burimet për BBC.

Uganda dhe Angola ishin ndër shtetet që përforconin kërkesën e bllokut të Afrikës.

Por ata ishin të prirur të siguronin që ajo të mos shihej si problem vetëm për Afrikën – ata donin që thatësira të trajtohej si një problem global, për të siguruar që ajo të merrte vëmendjen globale.

Ata argumentuan se thatësirat po nxiteshin nga ndryshimet klimatike dhe kështu vetëm veprimi global mund të bëjë ndryshimin, megjithëse në rastin e Afrikës degradimi i tokës dhe shkretëtirëzimi e kanë përkeqësuar situatën.

“Është një çështje globale, jo vetëm ajo e Afrikës,” tha negociatori ugandan Kabango Freddie.

“Ne besojmë se nëse të gjitha palët në UNCCD [Konventa e Kombeve të Bashkuara për Luftimin e Shkretëtirëzimit] janë të gatshëm për t’u marrë me këtë krizë nën një instrument ligjërisht të detyrueshëm, ne mund të ndihmojmë komunitetet që janë goditur nga thatësira, ose janë të cenueshme ndaj saj. bëhuni elastik.” tha ai.

Por propozimi nuk mori mbështetje nga pjesë të tjera të botës. Ata argumentuan se tashmë kishte pakte dhe mekanizma të tjerë globalë për t’u marrë me krizën – si Konventa e OKB-së për Luftimin e Shkretëtirëzimit, Objektivat e Zhvillimit të Qëndrueshëm apo edhe marrëveshja e Parisit për Klimën – dhe se krijimi i një instrumenti tjetër nuk do të ndihmonte.

Argjentina dhe Republika Domenikane – që përfaqësojnë Amerikën Latine dhe Karaibe – thanë se nevojiteshin përpjekje më të mëdha duke përfshirë mbështetjen financiare dhe teknike për të ndihmuar vendet të luftojnë thatësirën dhe shkretëtirëzimin, ndërsa Bashkimi Evropian (BE) tha se mekanizmat ekzistues duhet të përdoren për të shmangur dyfishimin.

Në fund, pati një kompromis – një marrëveshje për të shtyrë një vendim për dy vjet dhe për të formuar një grup pune ndërqeveritar që do të shikojë mënyrat për t’u fokusuar në menaxhimin proaktiv të thatësirës.

Ai do të raportojë deri në vitin 2024 – kur të tre D-të pritet të bëhen një problem më i madh.

Takimi ra gjithashtu dakord për të rivendosur një miliard hektarë tokë të degraduar në nivel global deri në vitin 2030. Megjithatë, disa kanë frikë se ky objektiv ambicioz mund të mos arrihet, si qëllime të ngjashme, të mëparshme.

Humbja e tokës çon në konflikt

Një raport i zbuluar në takim, tregoi se nga 23 vendet që kanë pasur emergjenca thatësire në dy vitet e fundit, shumica – 14 – ishin në Afrikë.

“Afrika vuajti nga thatësira më shpesh se çdo kontinent tjetër me 134 thatësira midis 2000 dhe 2019, nga të cilat 70 ndodhën në Afrikën Lindore”, tha ai.

Raporti i fundit i Panelit Ndërqeveritar për Ndryshimet Klimatike tregoi se thatësirat janë rritur në pjesë të Afrikës dhe parashikon një rritje të mëtejshme.

Dy të tretat e Afrikës janë shkretëtirë dhe tokë të thatë, kështu që ka tokë të kufizuar prodhuese për të filluar. Për t’i bërë gjërat më keq, 65% e tokës prodhuese është tashmë e degraduar, sipas OKB-së.

Produktiviteti i tokës është gërryer rëndë kryesisht për shkak të përdorimit të paqëndrueshëm të saj për qëllime bujqësore dhe rritjes së prodhimit të ushqimit.

Studimet kanë treguar gjithashtu se Afrika humb katër milionë hektarë pyje çdo vit dhe prodhimi i qymyrit mbetet një kërcënim i madh për pyjet në shumë vende.

Për më tepër, UNCDD thotë se 45% e sipërfaqes së tokës së Afrikës është e prekur nga shkretëtirëzimi dhe më shumë se gjysma e saj është në rrezik shumë të lartë të shkretëtirëzimit të mëtejshëm.

“Ne po shohim kushte më të vështira vit pas viti,” tha Patrick Youssef, drejtor rajonal i Afrikës për Komitetin Ndërkombëtar të Kryqit të Kuq.

Dhe përhapja e shkretëtirës nënkupton rritjen e konkurrencës për tokën më të mirë, duke çuar në konflikt.

“Intensifikimi i degradimit të tokës, shkretëtirëzimit dhe thatësirës ka bërë që toka e kullotave dhe uji po zhduken në vende si në veri të Malit dhe barinjtë duhet të shkelin tokat bujqësore të komuniteteve të tjera”, tha z. Youssef.

Jepni tokë fermerëve

Që nga viti 1999, shumica e vendeve afrikane kanë zhvilluar plane veprimi rajonale për të luftuar degradimin e tokës dhe shkretëtirëzimin.

Por një analizë e publikuar vitin e kaluar nga Organizata e Ushqimit dhe Bujqësisë dhe një agjenci e zhvillimit të Bashkimit Afrikan zbuloi se nuk ishte bërë përparim i mjaftueshëm.

Një tjetër depo

RT i publikuar pak para samitit tha se vetëm ndërmjet 4% dhe 20% e objektivit fillestar të nismës së Murit të Gjelbër të Madh ishte arritur deri në vitin 2020.

Nisma filloi me bujë të madhe në vitin 2007 për të rivendosur 100 milionë hektarë tokë duke mbjellë miliona pemë, duke rivendosur kullotat, bimësinë dhe ligatinat në 11 vende, duke u shtrirë nga Senegali në bregun perëndimor të Afrikës deri në Xhibuti në lindje deri në vitin 2030.

Këshilltari i agjencisë së ndihmës World Vision për veprimin ndaj klimës, Tony Rinaudo, tha se qeveritë duhet të rrisin sasinë e tokës bujqësore në pronësi të fermerëve, në krahasim me qeverinë.

“Nuk duhet të jetë për t’u habitur që popullsitë rurale nuk kanë asnjë nxitje për të mbrojtur dhe menaxhuar në mënyrë të qëndrueshme atë që nuk zotërojnë dhe atë që nuk kanë të drejtë ligjore për të përfituar,” tha ai.

Por vetëm pronësia nuk do ta zgjidhë problemin. Ndryshimet klimatike po kontribuojnë gjithnjë e më shumë në thatësirat.

Thatësira aktuale në Afrikën Lindore dhe Bririn e Afrikës ka vënë deri në 20 milionë njerëz në rrezik të urisë së rëndë.

Një nga vendet e prekura është Etiopia, e cila ka bërë shumë përpjekje për të bërë përgatitjet për të përballuar thatësirën, por tani po lufton me thatësirën më të keqe në pothuajse gjysmë shekulli.

“Etiopia ishte në gjendje t’i rezistonte thatësirës për pothuajse pesë vjet për shkak të tokës së saj të restauruar që kishte shumë elasticitet,” tha zyrtarja e UNCDD, Louise Baker.

“Por thatësira në Bririn e Afrikës tani është vërtet e vështirë, kështu që toka nuk është në gjendje të përballojë. Ju po bëni përparim nga njëra anë, por klima ushtron kaq shumë presion mbi tokën që dikur ishte restauruar,” shtoi ajo. (Sipas BBC News)