Reforma e financimit pedagoget Ne qender jane privatet jo publiket
Strukturat e Universitetit te Tiranes institucioni me 35 mije studente kane miratuar dje sugjerimet verejtjet dhe problematiken e projektdraftit per financimin e universiteteve publike e private. Nga ketej pritet edhe celja e debateve te metejshme. Ne nje relacion dhe ne nje vendim firmosur nga keto struktura thuhet se eshte e domosdoshme qe skema e propozuar per financimin te rishikohet ne menyre te tille qe te perfshije ate cfare ofron realiteti i arsimit te larte si dhe universitetet publike qe perfshihen qenesisht ne ridimensionimin e kesaj skeme.
Profesoret e Universitetit te Tiranes jane te mendimit qe te respektohet ligji i arsimit te larte vecanerisht nenet qe sigurojne autonomine universitare duke perfshire dhe ate financiare deri ne nivel departamenti.
Reforma e re financiare si dhe reforma te tjera ne arsimin e larte duhet te plotesojne 2 parakushte cdo reforme te marre ne konsiderate problematikat reale qe sot ekzistojne ne arsimin e larte ne Shqiperi duke u mbeshtetur ne nje studim te hollesishem te ketij realiteti. Cdo reforme duhet bere transparente ne te gjitha dimensionet e saj duke filluar nga qellimet nga aktoret qe e kane iniciuar dhe gjitheperfshirja e aktoreve te arsimit te larte publik qe ne fazen e pare te ketyre reformave.
Skema e financimit e propozuar nga Ministria e Arsimit dhe Shkences bie ndesh me modelet e financimit te arsimit te larte ne Europen Perendimore dhe duket sikur eshte me e orientuar drejt modelit kilian. Modelet te cilat duhet te perdoren si pike reference per cdo reforme ne Shqiperi qofte dhe per ate financiare duhet te jene ato me bashkekohoret dhe logjika te con drejt Europes thuhet ne nje nga pikat e vendimit te perbashket te profesoreve te Tiranes. Sipas tyre modeli anglez mund te ishte nje pikenisje e mire por pa perjashtuar dhe modele te tjera te Bashkimit Europian.
Nje arsye e forte dhe pragmatiste se pse debati dhe reforma duhet perqendruar ne problemet e siperpermendura eshte se universitetet publike kane mbi 85 te studenteve. Shpesh duket sikur fokusi i Ministrise se Arsimit dhe Shkences eshte i drejtuar nga universitetet private te cilat jo vetem qe mbajne nje peshe te vogel te numrit te studenteve por mbi te gjitha mbajne nje peshe te vogel te problematikave reale qe ka arsimi i larte. Cdo permiresim ne arsimin e larte publik jo vetem qe prek nje mase te madhe studentesh por mbi te gjitha prek direkt eliten e te rinjve shqiptare thuhet ne relacionin e pergatitur dje nga profesoret e UT-se. Sipas tyre nxenesit e shkelqyer te shkollave te mesme vazhdojne studimet e arsimit te larte ne universitetet publike. Akreditimi nderkombetar i te gjitha universiteteve ne Shqiperi eshte guri i themelit ne cilendo reforme qe duhet te ndermarrim bashkerisht.
Nga skema e re e financimit te IAL duket se studentet e universiteteve private do te jene me te favorizuara sepse tarifat e tyre te studimit do te kene ulje te konsiderueshme dhe nga ana tjeter duket se do te diskriminohen studentet e universiteteve publike pasi modeli i ri i financimit do ti hape rruge rritjes se tarifave te studimit per ta. Universitetet publike vihen ne kushte te pabarabarta me privatin pasi kane te njejtat mundesi financimi nga shteti nderkohe qe universiteteve publike i duhet te aplikojne tarifa fikse te pranimit ndersa privati keto tarifa i ka te liberalizuara kane sqaruar bashkerisht pedagoget.