Reforma e re, financim më i lartë për degët prioritare

Kostoja e studimit do të paguhet e plotë për degë prioritare të qeverisë, si degët e informatikës, teknologjisë dhe ato të mësuesisë

Reforma e re e financimit parashikon q kupont q do t’u jepen maturantve m t mir, do t jen t diferencuara n baz t degve ku ata kan dshir t vijojn studimet, bjn t ditur burime pr gazetn “standard”. Ky diferencim do t favorizoj deg q cilsohen prioritare nga politikat shtetrore, ndrkoh q nuk do t jet n vlern e kostos s studimit pr degt e tjera, duke
q studentt t paguajn srish nj tarif t vogl shkollimi.

Diferencimi

Diferencimi i kuponit do t bhet n baz t nj sr faktorsh. Kshtu, reforma e re e financimit do t parashikoj kosto t ndryshme studimi pr deg t ndryshme, n baz t nevojave q secila prej tyre kta. N kt mnyr, degt e shkencave ekzakte, ku studimi kushton m shum, do t ken nj kosto m t lart. Nga ana tjetr, nj koeficient gjeografik do t vendoset pr universitetet n zona me kosto m t lart pr universitetet, si sht Tirana. Koeficientet e tjera kan t bjn me prioritetet. Kjo do t thot q degt e prcaktuara si prioritare nga qeveria, si sht teknologjia e informacionit, si edhe t gjitha ato deg t papreferuara, por q jan t nevojshme pr shoqrin, si jan t msuesis, sikurse edhe deg t caktuara n universitetet e rretheve, t cilat shrbejn pr t mbajtur “gjall” kto universitete, do t ken koeficient t veant. Koeficientt n fjal do t shumzohen pr t prcaktuar vlern e kuponit n raport me koston. N shumicn e degve, burime nga MASH bjn t ditur se vlera e kuponit do t jet 70-90 pr qind e kostos s studimeve, ka do t thot se studentt do t duhet t paguajn srish n universitet. Prjashtim do t bjn degt prioritare, t cilat do t subvencionohen trsisht.

Prfituesit

Formula pr t ciln po bisedohet tashm nga grupi i puns i ngritur nga ministria, sht q t prcaktohet nj kuot standard piksh, q do t shrbej si minimumi q duhet t arrihet nga maturanti pr t marr kuponin. Kjo pritet t jet pr ata q kan mesatare mbi 7.5 q do t thot pak a shum m shum se 5 mij e ca pik. Mundsia e dyt q po shqyrtohet, sht q t mos vendoset standard piksh, t friksuar nga mundsia e daljes me rezultate shum t mira t shumics s maturantve, por prcaktimi i nj prqindjeje t maturantve q do t prfitojn nga kuponi. Ajo q po bisedohet aktualisht, sht pr 20 deri n 25 pr qind e maturantve q do t dalin m mir n provimet e maturs, t prfitojn kt kupon e t mos u duhet t paguajn gjith koston e studimeve t tyre. Kshilltari britanik i qeveris pr kt reform, Quentin Thompson, thot se “n disa vende, financimi publik lejon studentt q t zgjasin periudhn e studimeve t tyre pr shum vite m shum se standardi”, - duke propozuar q kjo mas t merrej edhe n Shqipri.