Rrahjet dhe abortet e detyruara: Jeta në një burg të Koresë së Veriut

Pasi u zvarrit në qelinë e saj, Lee Young-joo u urdhërua të ulej këmbëkryq me duart në gjunjë.

Ajo nuk lejohej të lëvizte deri në 12 orë në ditë.

Një përzierje e lehtë ose një pëshpëritje e heshtur për shokët e saj të qelisë do të ndëshkohej ashpër.

Ajo kishte akses të kufizuar në ujë dhe iu dha vetëm disa lëvore misri të bluara për të ngrënë.

“Ndihesha si kafshë, jo si njeri”, tha ajo.

Ajo i tha BBC-së se kaloi orë të tëra duke u marrë në pyetje për të bërë diçka që shumë prej nesh e marrin si të mirëqenë – duke u larguar nga vendi i saj. Ajo po përpiqej të arratisej nga Koreja e Veriut në vitin 2007 dhe u kap në Kinë dhe u kthye.

Ajo kaloi tre muaj në Qendrën e Paraburgimit Onsong në Korenë e Veriut pranë kufirit kinez, në pritje të dënimit.

Ndërsa ishte ulur në qelinë e saj, ajo dëgjoi “clack clack clack” të majave metalike të çizmeve të rojes ndërsa ai patrullonte jashtë. Prapa dhe përpara ai shkoi. Ndërsa tingulli u largua më larg, Young-joo mori një shans dhe i pëshpëriti njërit prej shokëve të saj të qelisë.

“Ne do të flisnim për planet për një tjetër dezertim, plane për t’u takuar me ndërmjetësit, këto ishin bisedime të fshehta.”

Burgu duhej t’i pengonte njerëzit që të arratiseshin nga Koreja e Veriut – qartësisht nuk funksionoi për Young-joo ose për shokët e saj të qelisë. Shumica prisnin të dënoheshin për përpjekje për t’u larguar nga vendi.

Por planet e Young-joo ishin dëgjuar.

“Roja më kërkonte të vija te hekurat e qelisë dhe të më nxirrte duart, më pas filloi të më rrihte duart me një unazë çelësi derisa u fry dhe u bë blu. Nuk doja të qaja nga krenaria. Këta roje konsiderojnë ata prej nesh që u përpoqën të largoheshin nga Koreja e Veriut si tradhtarë.

“Ju mund të dëgjoni të tjerët duke u rrahur për shkak të qelive që ndajnë këtë korridor. Unë isha në qelinë tre, por dëgjoja rrahje nga qelia 10.”

Një sistem shtypjeje

Young-joo është një nga më shumë se 200 personat që kanë kontribuar në një hetim të detajuar nga Korea Future për shkeljet e ligjit ndërkombëtar brenda sistemit të burgjeve të Koresë së Veriut.

Organizata jofitimprurëse ka identifikuar 597 autorë të lidhur me 5181 shkelje të të drejtave të njeriut të kryera ndaj 785 të paraburgosurve në 148 objekte penale.

Provat janë mbledhur dhe vendosur në një bazë të dhënash me shpresën se një ditë përgjegjësit mund të sillen para drejtësisë.

Koreja e Veriut gjithmonë i ka mohuar akuzat për shkelje të të drejtave të njeriut. BBC është përpjekur të kontaktojë një përfaqësues nga Koreja e Veriut për t’iu përgjigjur këtij hetimi, por nuk ka marrë përgjigje.

Grupi ka krijuar gjithashtu një model 3D të qendrës së paraburgimit Onsong për t’i lejuar njerëzit të shohin vetë kushtet.

Bashkëdrejtori i Koresë së Ardhmërisë në Seul, Suyeon Yoo i tha BBC-së se sistemi i burgjeve dhe dhuna brenda tij po përdorej për të “ndrydhur një popullsi prej 25 milionë banorësh”.

“Në çdo intervistë që bëjmë, ne jemi dëshmitarë se si kjo ka ndikuar në jetët e njerëzve. Një e intervistuar qau teksa tregonte se ishte dëshmitare e vrasjes së një foshnjeje të porsalindur.”

Akuza të shumta për abuzime

Koreja e Veriut aktualisht është më e izoluar nga bota se sa ka qenë ndonjëherë.

Vendi është qeverisur nga familja Kim për tre breza dhe qytetarëve të tij kërkohet të tregojnë përkushtim të plotë ndaj familjes dhe liderit të saj aktual, Kim Jong-un.

Pandemia e Covid-it ka sjellë kontrolle edhe më të rrepta si brenda vendit ashtu edhe në kufi.

Dënime më të ashpra me burg janë shqiptuar për ata që përpiqen të shohin botën e jashtme – përfshirë ata që shikojnë drama apo filma të huaj.

Modeli i dhunës brenda sistemit përsëritet në dëshmi pas dëshmie dhe në burg pas burgu.

Ka shumë akuza për përdhunim dhe forma të tjera të sulmit seksual. Të mbijetuarit gjithashtu i thanë organizatës se ishin të detyruar të bënin abort.

Në një rast në Qendrën Mbajtëse Provinciale të Hamgyong-it të Veriut, një e intervistuar dëshmoi se një tjetër e burgosur u detyrua të bënte një abort gjatë muajit të tetë të shtatzënisë. Ajo pretendon se foshnja mbijetoi, por u mbyt në një legen me ujë.

Janë pesë raste kur dëshmitarët përshkruajnë ekzekutimet.

Një hap më pranë drejtësisë

Young-joo u dënua përfundimisht me tre vjet e gjysmë burg.

“Isha e shqetësuar nëse do të isha ende gjallë deri në momentin që të mbaroja dënimin”, tha ajo. “Kur shkon në këto vende, duhet të heqësh dorë nga të qenit njeri për të duruar dhe mbijetuar,” thotë ajo.

Saerom ishte gjithashtu në Qendrën e Paraburgimit Onsong në 2007, por ajo kujtoi se rrahjet në burgjet e Sigurimit të Shtetit ishin më të rënda.

“Ata të rrahin kofshën me një shkop druri. Ti hyn, por zvarritesh jashtë. Unë nuk mund të shikoja njerëzit e tjerë duke u rrahur dhe nëse do të ktheja kokën do të më bënin ta shikoja. Ata të vrasin shpirtin.”

“Nëse ka një mënyrë, unë dua që ata të ndëshkohen,” na tha Saerom ndërsa rrëfente makthin e përsëritur të kohës së saj në burg. Ajo tha se tani gëzon çdo moment lumturie në jetën e saj të re në Korenë e Jugut.

Ndjekja e këtyre rasteve do të jetë e vështirë, megjithatë ky hetim ka pasur të dhëna nga ekspertë të Gjykatës Ndërkombëtare Penale. Provat do të jenë gjithashtu të pranueshme në gjykatë dhe ato do të vihen në dispozicion të lirë.

Saerom dhe Young-joo të dy na thanë se shpresojnë se ky raport do t’i sjellë ata një hap më pranë drejtësisë që dëshirojnë.