Blinken i bashkohet samitit të rrallë izraelito-arab ndërsa afrohet marrëveshja me Iranin

Sekretari amerikan i Shtetit Antony Blinken do t’i bashkohet një samiti të rrallë të vendeve arabe dhe izraelite të mbajtur në Izrael të hënën, duke kërkuar të sigurojë aleatët e Lindjes së Mesme mbi një marrëveshje bërthamore të afërt me Iranin dhe për të marrë mbështetje më të fortë për Ukrainën raporton Reuters.

Blinken, i cili është në një turne me tre vende në Lindjen e Mesme dhe Afrikën e Veriut, të dielën u takua me kryeministrin izraelit Naftali Bennett, i cili rezultoi pozitiv me koronavirus herët të hënën. Një zëdhënës i Departamentit të Shtetit tha se Blinken konsiderohej një kontakt i ngushtë dhe do të testohej.

Samiti, i quajtur historik nga Izraeli dhe katër vendet arabe që marrin pjesë – Bahreini, Egjipti, Maroku dhe Emiratet e Bashkuara Arabe, vjen ndërsa aleatët e SHBA-së në Lindjen e Mesme ngrenë shqetësime mbi atë që ata e shohin si mungesë angazhimi nga administrata e Presidentit Joe Biden për Rajoni.

Uashingtoni ka thënë në mënyrë të përsëritur se mbetet i investuar thellë në rajon, por fokusi i tij ka qenë diku tjetër – strategjikisht në Kinë dhe në afat të shkurtër në pushtimin rus të Ukrainës që filloi më 24 shkurt dhe ka vrarë mijëra njerëz.

Blinken ka kërkuar të sigurojë aleatët mbi Iranin. Duke folur në Jerusalem së bashku me homologun e tij izraelit Yair Lapid, Blinken tha të dielën se rivendosja e një marrëveshjeje bërthamore të vitit 2015 ishte mënyra më e mirë për të frenuar programin bërthamor të Iranit.

“Kur bëhet fjalë për elementin më të rëndësishëm, ne shohim sy për sy. Të dy jemi të përkushtuar, të dy të vendosur që Irani nuk do të ketë kurrë një armë bërthamore,” tha Blinken.

Por aleatët arabë të Gjirit, si dhe Izraeli mbeten të shqetësuar.

Bisedimet bërthamore midis fuqive botërore dhe Teheranit kishin qenë afër një marrëveshjeje disa javë më parë derisa Rusia bëri kërkesat e minutës së fundit ndaj Shteteve të Bashkuara, duke këmbëngulur që sanksionet e vendosura ndaj Moskës për pushtimin e saj në Ukrainë nuk duhet të ndikojnë në tregtinë e saj me Iranin.

Pas bisedimeve me Blinken, kryeministri izraelit Bennett, i cili ka paralajmëruar se një marrëveshje bërthamore me Iranin nuk do të ishte detyruese për Izraelin, tha se shpresonte se Uashingtoni do të ishte i vëmendshëm ndaj shqetësimeve rajonale.

“Të moderuarit po mblidhen për të biseduar dhe për të formuar një front kundër ekstremistëve,” tha zyrtari i Ministrisë së Jashtme izraelite Gil Haskel për radion izraelite Kann.

“Ka nuanca, perspektiva të ndryshme që diskutohen ose argumentohen, ka një marrëveshje për disa çështje dhe më pak për të tjera, por nuk ka dyshim në këtë dhomë rreth tryezës se Irani nuk duhet të jetë bërthamor,” tha ai.

Blinken pritet gjithashtu të bëjë presion ndaj aleatëve arabë që të rrisin mbështetjen për Ukrainën për të shmangur pushtimin e Rusisë, pasi disa vende të Gjirit deri më tani nuk kanë ofruar ndihmë domethënëse. Izraeli është përpjekur të ndërmjetësojë për t’i dhënë fund krizës, duke zhvilluar bisedime me liderët rusë dhe ukrainas.

Vendet arabe dhe izraelite pritet të diskutojnë se si të avancojnë lidhjet e tyre pasi tre nga katër vendet që marrin pjesë në normalizimin e marrëdhënieve me Izraelin përmes të ashtuquajturës Marrëveshje të Abrahamit të ndërmjetësuar nga administrata Trump në vitin 2020. Ministri i Jashtëm i Egjiptit, vendi i të cilit të shtunën shënoi 43 vjet e paqes me Izraelin, gjithashtu do t’i bashkohet samitit.

Për izraelitët, samiti diplomatik është lënë disi në hije nga një sulm vdekjeprurës me të shtëna të dielën vonë, kur sulmuesit arabë, të identifikuar nga zyrtarët e sigurisë si qytetarë izraelitë dhe simpatizues të Shtetit Islamik, qëlluan dhe vranë dy oficerë të policisë kufitare në Hadera, një qytet 50 km (30 milje). ) në veri të Tel Avivit. Policia qëlloi për vdekje dy burrat.

Shteti Islamik mori përgjegjësinë për sulmin, sipas një deklarate të postuar në llogarinë e grupit në Telegram dhe Blinken e dënoi atë.